ЕУ повикува на штедење, Грција и Италија бараат отстапки

Главниот финансиски претставник на Европската комисија, Валдис Домбровскис, ги повика земјите членки на еврозоната да се придржуваат до буџетската воздржаност, спротивставувајќи се на предлогот на Италија и Грција за воведување дополнителна флексибилност.

„Она што го нагласувам е потребата од фискална претпазливост, особено во светлина на тековните случувања на пазарот на обврзници“, рече тој по состанокот на министрите за финансии на регионот во Луксембург. „Не можеме постојано да воведуваме нови фискални олеснувања.“

Сепак, Домбровскис рече дека „подетално ќе ги разгледа предлозите на Италија и Грција“.

Дискусијата се одвива во време кога владите на еврозоната се соочуваат со нагло зголемување на трошоците за задолжување, при што распродажбата, која првично беше концентрирана во Франција, сè повеќе се прелева и на пазарите на државни обврзници на други земји.

Дополнителниот принос што инвеститорите го бараат за да поседуваат француски десетгодишни обврзници во споредба со германските неодамна го достигна највисокото ниво од 2011 година. Обврзниците на други задолжени европски земји, вклучувајќи ги Италија, Грција и Белгија, исто така се најдоа под притисок.

„Имаме доверба во посветеноста на Франција во однос на здравите јавни финансии, а јас лично имам голема доверба во мојот добар колега Ролан Лескир“, рече претседателот на Еврогрупата, Киријакос Пиеракакис.

Превирањата ја засилија загриженоста во врска со способноста на владите да одговорат на енергетскиот шок со дополнителни расходи. Наглиот раст на трошоците за енергија веќе се пренесува врз потрошувачките цени, при што инфлацијата во еврозоната забрза на 3,8 отсто во септември, што е највисоко ниво во последните три години.

Оваа комбинација создава сè потешки избори во креирањето политики за европските влади. Мерките за ублажување на влијанието на повисоките трошоци за енергија врз домаќинствата и компаниите ги зголемуваат буџетските дефицити, додека инфлацијата ги одржува каматните стапки на високо ниво, а инвеститорите бараат поголема премија за финансирање на високо задолжените земји.

„Од една страна имаме покачени цени на енергијата и растечка инфлација, но од друга страна имаме и притисоци и предизвици на пазарот на обврзници“, рече Пиеракакис. „Двата клучни збора тука се заштита и зачувување: треба да ги заштитиме домаќинствата, треба да ги заштитиме бизнисите, треба да го заштитиме секој Европеец што ги чувствува трошоците од енергетскиот шок“.

Функционерот, кој е и министер за финансии на Грција, додаде дека „истовремено, треба да го зачуваме фискалниот кредибилитет на нашата фискална слобода“.

Европската комисија, извршното тело на ЕУ, врши притисок врз владите да ги ограничат расходите. Претставниците на ЕУ постојано им укажуваат на националните влади да воведуваат само насочени и привремени мерки за поддршка на компаниите и домаќинствата, а во последните денови предупредија против повиците на некои влади за зголемување на националните расходи, што би можело да ги прекрши ограничувањата на ЕУ за буџетскиот дефицит и долгот.

Правилата на ЕУ веќе им овозможуваат на владите одреден простор за справување со енергетскиот шок. Комисијата оваа година одобри дополнителна флексибилност, првично осмислена за да ги опфати повисоките расходи за одбрана, со цел да се покријат квалификуваните мерки за енергетска безбедност до 2028 година.

Италија и Грција побараа дополнителна буџетска флексибилност од Брисел, додека Франција, наместо тоа, ја нагласи потребата од обновување на своите јавни финансии, бидејќи инвеститорите внимателно ја испитуваат нејзината способност да го стабилизира должничкиот товар што се приближува до 120 отсто од економското производство. Сепак, некои земји членки се претпазливи во однос на понатамошните обиди за ослабување на буџетските ограничувања на ЕУ.

„Не мислам дека е добра идеја да создаваме национални клаузули за исклучоци за случаи и кризи како овие“, рече белгискиот вицепремиер Винсент ван Петегем, залагајќи се, наместо тоа, за привремени мерки за справување со високите цени на енергијата предизвикани од шокот во снабдувањето.