Кои се акциите со најдобри перформанси во Македонија и регионот?

Во услови на силни потреси на меѓународните пазари, кои кулминираа по воените дејства на Блискиот Исток и ги бојадисаа главните светски берзански индекси во црвено, берзите од регионот Адрија покажаа мешани, но во голема мера подобри резултати од почетокот на годината во однос на глобалните репери. Иако црвената боја преовладува и кај повеќето регионални индекси, таа е многу „побледа“ бидејќи минусите се помали. За да видиме што се крие зад ваквата слика во регионот анализиравме кои блучипови имаат најдобри перформанси, а кои, условно кажано, ги влечат индексите надолу.  

Словенечките и хрватските компании меѓу најдобрите во регионот

Словенечкиот индекс SBITOP има убедливо најдобар резултат во регионот од почетокот на годината, а тоа се должи на одличните перформанси на повеќето акции што се дел од индексот. Лидер на листата на топ акции во Словенија и регионот е акцијата на „Взајемна“, која има најголем пораст од 100 проценти од почетокот на годината. Веднаш по неа следува „Салус“, која порасна за 35,7 проценти.

Кај хрватскиот индекс CROBEX10 најдобри перформанси од почетокот на годината има акцијата на АД „Пластик“, која порасна за 17,2 проценти. Станува збор за водечка компанија за развој и производство на компоненти за ентериер и екстериер на автомобили во Хрватска. На второто место е енергетската компанија „Кончар електроиндустрија“, со зголемување од 11,4 проценти.

Кои се двигателите во БиХ и Србија?

Во Босна и Херцеговина перформансите варираат помеѓу берзите во Сараево и Бања Лука, но двата пазара имаат значајни индивидуални победници.

На берзата во Сараево, „ХМ Цемент“ води со зголемување од 19,1 проценти, а на второто место е „АСА банка“ со раст од  17 проценти. Во меѓувреме, во Бања Лука, „Електрокрајина“ АД Бања Лука се издвојува со зголемување од 21,2 проценти, значително надминувајќи ги своите конкуренти.

Кај српскиот индекс BELEX15 се истакнува „Дунав осигурување“, со забележителен раст од 11,1 проценти, претставувајќи се како компанија што е единствен голем добитник на пазар што инаку е оптоварен со двоцифрени загуби кај компании што се составен дел од главниот индекс.

Скромни резултати во Македонија

Во Македонија, кај индексот MBI10, кој има скромни резултати од почетокот на годината, позитивното движење е предводено од „Македонски телеком“. Акцијата на оваа компанија има раст од 8,7 проценти од почетокот на годината, а следува фармацевтската компанија „Алкалоид“, која исто така придонесе со зголемување од 3,6 проценти, зајакнувајќи ја улогата на дефанзивните сектори во одржувањето на стабилноста на пазарот. Сепак, падовите на неколку банкарски акции го ограничија целокупниот резултат на индексот.

Низ целиот регион податоците укажуваат на заеднички тренд: силните добивки се концентрирани во ограничен број компании наместо рамномерно да се распределат низ целиот пазар. Се чини дека инвеститорите ги фаворизираат фирмите со отпорни бизнис-модели, стабилни парични текови и изложеност на надворешна побарувачка.  

Кога станува збор конкретно за македонскиот пазар, Матеј Вујаниќ, аналитичар за макроекономија и пазари на капитал, неодамна во анализа укажа дека побавниот раст во 2025 година и зголемената волатилност на почетокот на 2026 година може да се сметаат за еден вид нормализација по периодот кога индексот краткорочно „истрча“ пред регионалните пазари.

„Денес индикаторите за вреднување се повторно поблиску до нивоата на споредливите пазари во регионот, што укажува дека дел од претходното премиум вреднување веќе е вграден во цените“, наведе Вујаниќ.

 

Тој додаде дека истовремено структурата на индексот MBI10 сè уште го прави релативно чувствителен на движењата на неколку најголеми компании, особено банките, чии движења во голема мера ги обликуваа перформансите на индексот во последниот период.

„Сепак, стабилните дивиденди и релативно здравите фундаменти на клучните компоненти продолжуваат да обезбедуваат одредено ниво на поддршка на пазарот. Во такво опкружување, понатамошните движења на индексот MBI10 веројатно повеќе ќе зависат од општото расположение на пазарот и динамиката на регионалните пазари на капитал отколку од индивидуални краткорочни фактори“, посочи Вујаниќ.