Дивидендни кралеви - компании кои ги зголемуваат дивидендите повеќе од 50 години

Освен дивидендните аристократи - компании кои најмалку 25 години последователно ги зголемуваат дивидендите - на американскиот пазар постои уште поексклузивен клуб. Станува збор за дивидендните кралеви (Dividend Kings), компании кои успеале да ја зголемуваат дивидендата најмалку 50 години по ред, минувајќи низ рецесии, инфлациски шокови, берзански крахови и бројни економски циклуси.

Таков континуитет е исклучително тешко да се постигне. За една компанија да стекне статус на дивидендeн крал, не е доволно само да исплаќа дивиденда или повремено да ја зголемува. Исплатата мора да расте секоја година, без прекин, во текот на најмалку половина век. Денес во САД постојат едвај педесетина компании кои го исполнуваат тој критериум, а меѓу нив се фирми што успешно ги пребродиле нафтените кризи од седумдесеттите години, дот-ком крахот, глобалната финансиска криза од 2008 година, пандемијата и периодот на висока инфлација.

Овој статус претставува потврда за силата на бизнис модел кој може да опстане низ различни економски циклуси.

Зошто е ова важно и зошто многу инвеститори не го разбираат?

Работата која речиси секогаш ве одвраќа од вакви инвестиции лежи во тоа што кај овие компании не можете лесно да видите импресивен годишен раст, но всушност континуираниот раст на акцијата заедно со дивидендата претставува клуч кој обезбедува сигурен принос, а пример за тоа е токму славниот Ворен Бафет.

Бафет пред повеќе од 38 години купи акции на „Кока Кола“ по просечна цена од околу 3,25 долари по акција (прилагодено за подоцнежните поделби на акциите). Она што за него беше важно не беше тогашниот дивиденден принос, туку способноста на компанијата со децении да ги зголемува приходите, профитот и исплатите кон акционерите. Денес „Беркшир Хатавеј“ прима околу 816 милиони долари дивиденди годишно само од „Кока Кола“. Така Бафет остварува принос од приближно 63 отсто годишно на својата оригинална инвестиција, односно за секој вложен долар во 1988 година денес добива околу 63 центи годишно само преку дивиденди.

Bloomberg

 

Се прашувате како? Бафет ги купил акциите по цена од околу 3,25 долари, додека „Кока кола“ денес исплаќа повеќе од два долара дивиденда по акција годишно. Со други зборови, годишната дивиденда што ја добива денес претставува речиси две третини од износот што првично го платил за една акција. Тоа не се случува затоа што „Кока Кола“ денес има исклучително висок дивиденден принос, туку затоа што компанијата со децении континуирано ги зголемува приходите, профитот и дивидендите. Растот на бизнисот доведе и до повеќекратен раст на цената на акцијата и до значително поголеми исплати кон акционерите, што ја претвори првичната инвестиција на Бафет во исклучително профитабилен извор на приход.

Кому се овие акции наменети, а кому не? 

Пред да преминеме на конкретни компании, важно е да разберете што можете да очекувате од овие акции и кому се наменети.

Дивидендните кралеви претставуваат избор за инвеститори на кои приоритет им е стабилен и предвидлив приход што расте со текот на времето. Од друга страна, овие компании не се наменети за оние што бараат брзи приноси или краткорочни ценовни скокови, туку е потребно да се биде подготвен капиталот да се држи вложен со години, па дури и со децении.

Нивната клучна предност лежи во способноста преку континуиран раст на дивидендите да го зголемуваат вкупниот принос на акционерите на подолг рок. Од друга страна, инвеститорите со поголема толеранција на ризик често се насочуваат кон компании од брзорастечки сектори, како што е вештачката интелигенција, кои профитот главно го реинвестираат во развој на бизнисот наместо да го распределуваат преку дивиденди.

Најпознатите дивидендни кралеви во светот - што е тоа што ги прави посебни

„Проктер и Гембл“ (Procter & Gamble) - 70 години последователен раст на дивидендата

„Проктер и Гембл“ веројатно е компанија со која имате контакт секој ден, а да не сте ни свесни за тоа. „Тајд“ (Tide) и „Ариел“ (Ariel) за перење алишта, „Памперс“ пелени, „Жилет“ бричеви, „Орал-бе“ четкички, „Пантен“ шампон, „Хед енд шолдерс“, како и многу други секојдневни производи се токму од „Проктер и гембл“.

Компанијата се наоѓа во посебна позиција бидејќи продава производи без кои не може да се живее - без разлика дали времињата се добри или лоши. Кога економијата е во криза, потрошувачите навистина штедат, така што не купуваат нов телевизор или автомобил, но без пелени и детергент не можат да функционираат. Токму затоа компанијата ја зголемува дивидендата 70 години по ред, вклучувајќи ја финансиската криза од 2008 година и пандемијата во 2020 година.

Тековниот принос изнесува околу 3 отсто, а компанијата во април 2026 повторно ја зголеми исплатата за 3 отсто.

„Кока Кола“ - Вечната љубов на Бафет со 64 години раст на дивидендата

„Кока Кола“ можеби е најславниот пример за статусот  дивиденден крал токму поради Ворен Бафет. Бафет започна да купува акции во 1988 година, веднаш по катастрофата со лансирањето на „Њу коук“ (New Coke) - верзија на пијалокот со толку висок степен на неуспех што мораа да ја повлечат за помалку од три месеци. Пазарот тогаш реагираше со пад на акцијата, бидејќи инвеститорите беа скептични. Сепак, Бафет ја виде компанијата како глобална доминантна марка присутна во повеќе од 200 земји, која се консумира 1,9 милијарди пати дневно и има модел што не бара огромни капитални вложувања.

Оваа година „Кока Кола“ ја зголеми дивидендата по 64-ти пат по ред, на 0,53 долари по акција квартално, додека тековниот принос изнесува околу 2,7 отсто.

 

Она што ја прави „Кока Кола“ особено интересна е нејзината глобална дистрибуција. Компанијата не произведува шишиња, туку произведува сируп, додека поголемиот дел од полнењето и дистрибуцијата ги вршат независни лиценцирани погони ширум светот. Таквата структура овозможува високи профитни маржи, силен слободен паричен тек и континуиран поврат на капиталот кон акционерите преку дивиденди и откуп на акции.

„Џонсон и Џонсон“ - 63 години постојан раст 

„Џонсон и Џонсон“ последниве години беше под притисок поради судски спорови поврзани со талк-пудрата и опиоидните лекови, како и поради издвојувањето на потрошувачкиот сегмент во компанијата „Кенвју“ (Kenvue). Сепак, по реструктурирањето на бизнисот, компанијата денес е фокусирана на фармацевтската и медицинската технологија - два сегмента со највисоки маржи во здравствената индустрија.

„Џонсон и Џонсон“ во април 2026 ја зголеми дивидендата по 64-ти пат по ред, подигнувајќи ја кварталната исплата од 1,30 на 1,34 долари по акција. Дивидендниот принос моментално изнесува околу 2,4 отсто, додека стапката на исплата на дивиденда останува на ниво од приближно 50 отсто, што укажува на солидна покриеност на дивидендата и простор за нејзин понатамошен раст.

„Алтрија“ - највисок принос во групата, но и најмногу контроверзи

„Алтрија“ е компанија која ги продава цигарите „Марлборо“ во САД и никој во светот тоа не го прави подобро од неа. Ова е дивиденден крал кој со себе носи етичка дебата, бидејќи одреден дел инвеститори принципиелно ја избегнуваат тутунската индустрија.

Но ако го исклучиме етичкиот аспект и гледаме само бројки, „Алтрија“ е одличен пример за компанија што дистрибуира производ со огромна побарувачка. Индустријата за цигари во САД опаѓа, а со тоа и бројот на пушачи веќе со децении. Сепак, „Aлтрија“ успева секоја година да ја зголемува дивидендата, затоа што „Марлборо“  има силна пазарна моќ и ценовна позиција што овозможува да се компензира падот на обемот со зголемување на цената. Секоја година продава помалку пакувања, но заработува повеќе по пакување.

Резултатот од ваквиот бизнис е дивиденден принос нешто под 6 отсто, што е далеку највисок меѓу сите дивидендни кралеви, а дивидендата продолжува да расте.

 

„Пепси“  - тивалитет што трае

Веројатно барем еднаш сте се запрашале, што е подобро - „Пепси“ или „Кока Кола“?  Како потрошувачи, одговорот на тоа прашање најчесто зависи од вкусот, но ако гледате од инвестициски агол, разликата меѓу овие две компании е многу појасна на прв поглед. „Пепси“ не е само пијалак, туку огромна компанија за грицки која ги поседува „Леј’с“, „Доритос“, „Читос“, „Квејкер“ овсената каша и низа други брендови присутни во домаќинствата насекаде.

Диверзификацијата е она што го разликува „Пепси“ од „Кока Кола“. Додека „Кока Кола“ заработува речиси исклучиво од пијалаци, „Пепси“ има стабилен сегмент од грицки што функционира независно од трендовите во консумирањето шеќер или безалкохолни пијалаци. Дивидендата расте 53 години по ред, додека тековниот принос е околу 3,1 отсто, а компанијата исплаќа дивиденда дури и во периоди кога беше под притисок од трендот на поздрава исхрана.

 

Што имаат заедничко овие компании и како да го препознаете тоа?

Кога ќе го погледнете списокот на дивидендни кралеви, лесно се забележува една работа што постојано се повторува - секоја од овие компании продава нешто што се троши секој ден, во добри и лоши времиња. Пијалак, детергент, цигари, лекови, пелени. Бидејќи апсолутно никој не го одложува купувањето на шампон за коса само затоа што берзата паднала.

Она што всушност им го овозможува тоа, во инвеститорскиот речник се нарекува ценовна моќ (pricing power) - способност на компанијата да ја зголеми цената на својот производ без да изгуби клиенти. „Проктер и Гембл“ може да ја зголеми цената на „Памперс“ за 10 отсто и родителите сепак ќе купуваат пелени, бидејќи немаат доволно добра алтернатива. „Кока Кола“ може да ја зголеми цената на пијалакот и потрошувачите ќе прокоментираат, но сепак ќе купат. Ценовната моќ едноставно прави овие компании да не ги чувствуваат кризите, и токму тоа овозможува дивидендата да расте дури и во година кога инфлацијата ги јаде маржите насекаде околу нас.

A што е во регионот: Има ли нешто слично што можете да купите на регионалните берзи?

Вистински дивидендни кралеви не постојат во регионот Адрија. Ниту една компанија од нашите берзи не може да се пофали со 50 години последователен раст на дивидендата.

Сепак, најблискиот регионален еквивалент е словенечката фармацевтска компанија „Крка“, која ја зголемува дивидендата веќе 27 години по ред, што е доволно за да ја носи титулата дивидендeн аристократ (25+ години).

Дивидендата пораснала од 0,23 евра по акција во 1998 година на 9,1 евра по акција во 2026 година, што претставува раст од речиси 40 пати. Оваа година предлогот е за 10,3 отсто повисок од минатата година, а дивиденден принос изнесува околу 3,9 отсто.

Зад таа дивидендна приказна стои солиден бизнис модел, бидејќи „Крка“ е фармацевтски гигант кој продава лекови во повеќе од 70 земји, со особено силно присуство во Русија и Источна Европа. Приходите на групата имаат јасен тренд на раст од година во година, исто како и нето-добивката. Компанијата е исто така финансиски здрава, со низок долг и висок слободен паричен тек што го поддржува понатамошниот раст на дивидендата.

Единственото што паѓа во очи е тоа што „Крка“ не е евтина акција, со оглед на тоа што цената во последниве една-две години значително порасна, што значи дека дивидендниот принос е релативно понизок отколку што беше.

Како да се поставите кон овие акции и што да избегнувате?

Најчестата грешка кај стратегијата со дивидендни кралеви не е во тоа која компанија да ја купите, туку во тоа да не ги напуштите во погрешен момент. Замислете дека сте купиле акции на „Кока Кола“ во 2022 година, кога цената падна затоа што каматните стапки почнаа да растат. Во такви периоди, инвеститорите ги продаваат стабилните дивидендни акции и преминуваат во државни обврзници кои одеднаш даваат 5 отсто без ризик. Цената на „Кока Кола“ паѓа, дивидендниот принос расте (бидејќи дивидендата е иста, а цената пониска), но вие гледате минус во портфолиото и станувате нервозни.

Токму тоа е вистинскиот момент да купувате повеќе, а не да продавате. Зашто дивидендата не престанала да расте, а компанијата е и понатаму иста - само цената на акцијата привремено паднала поради каматното опкружување. Она што дополнително влијае на вашиот принос е тоа што, ако сте продале, сте го пропуштиле и подоцнежното закрепнување на цената.

Вториот совет е да размислите за реинвестирање на дивидендите. Многу брокери нудат опција примена дивиденда автоматски да се реинвестира во купување нови акции од истата компанија. Ефектот е експоненцијален, бидејќи купувате нови акции кои потоа и самите исплаќаат дивиденда, па целиот процес се забрзува. Тоа е токму механизмот што му овозможил на Бафет денес да добива 63 отсто годишно на својата оригинална инвестиција во „Кока Кола“.

Трето, не избирајте само една компанија, туку во своето портфолио вклучете неколку дивидендни кралеви од различни сектори и на тој начин ќе го намалите ризикот една компанија да потфрли, додека целото портфолио и понатаму испорачува стабилен и растечки приход.

Досадни акции во возбудливи резултати

Дивидендните кралеви не се гламурозни и никој нема да пишува за тоа што „Проктер и Гембл“ ја зголемил дивидендата за 3 отсто. Додека светот зборува за вештачка интелигенција и нови ИПO-а вредни билион долари, „Тајд“ и понатаму пере алишта, „Кока Кола“ и понатаму се пие, а „Алтрија“ и понатаму продава „Марлборо“.

За инвеститор кој сака да гради финансиска сигурност на подолг рок, дивидендните кралеви нудат нешто што во ова тековно геополитичко опкружување недостига - предвидливост. Знаете дека и следната година ќе примите дивиденда. Знаете дека ќе биде малку поголема од оваа, а најважното - знаете дека таа компанија преживеала сè што пазарот ѝ фрлил во последниот половина век.

Сепак, тоа не може да претставува гаранција во денешниот свет полн со неизвесност, но обезбедува поголема доза сигурност отколку брзорастечките компании.