Американски авион собори ирански дрон во Арапското Море

Американската морнарица собори ирански дрон кој се движел кон американски носач на авиони во Арапското Море, што ги вознемири пазарите на нафта среде зголемени тензии меѓу Вашингтон и Техеран.

Американски борбен авион F-35C го собори дронот во самоодбрана, откако беспилотното летало „агресивно се приближило“ до носачот на авиони „Абрахам Линколн“ со „нејасна намера“, соопшти Централната команда на САД (CentCom) во вторникот. Ниту еден американски војник не е повреден и нема оштетена американска опрема, додаде командата.

Цените на нафтата нагло скокнаа до дневен максимум по извештајот, додека инвеститорите ја проценуваа опасноста од поширока ескалација на Блискиот Исток, кој обезбедува околу една третина од светската сурова нафта. Цените потоа делумно паднаа откако портпаролката на Белата куќа Каролин Левит потврди дека разговорите меѓу САД и Иран, во кои е вклучен специјалниот пратеник на Трамп за Блискиот Исток, Стив Виткоф, и натаму се на распоред за петок.

„Што се однесува до претседателот, тој останува посветен секогаш прво да ја следи дипломатијата, но за дипломатијата да успее, секако, потребни се двајца,“ изјави таа за „Фокс њуз“, додавајќи дека средбите подоцна оваа недела „сè уште се закажани во моментов, но претседателот секогаш има низа опции на маса - а тоа вклучува и употреба на воена сила.“

Инцидентот со дронот е кулминација во неделите со зголемени тензии меѓу САД и Иран, при што претседателот Доналд Трамп се закануваше со воздушни напади поради насилното задушување на протестите во Иран. Трамп потоа повеќепати ја споменуваше американската морнаричка „армадa“ која се приближува кон Блискиот Исток како средство за притисок врз Иран да ја ограничи својата нуклеарна програма во нова рунда преговори.

Соборувањето на дронот ја прекина дипломатската активност од последните денови, откако Трамп во понеделникот сигнализираше дека може да има нов нуклеарен договор, предупредувајќи дека „лоши работи ќе се случат“ ако разговорите не дадат резултат.

Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи изјави дека Исламската Република е подготвена за дипломатија, но повика на воздржаност од „закани, заплашувања или притисок“ од страна на САД.

Потегот дојде само неколку часа откако танкер за нафта, дел од американската воена програма за набавка на гориво, беше пресретнат од мали вооружени бродови во Ормускиот теснец, крај брегот на Иран, што ја нагласи повторната закана за поморскиот сообраќај во регионот.

„Овие потези ризикуваат да го оттргнат претседателот Трамп од дипломатскиот пат и да го вратат кон воена опција,“ изјави Бека Васер, раководител за одбрана во „Блумберг економикс“. „Тоа е опасна игра во време кога САД имаат собрано значителна огнена моќ на Блискиот Исток.“

Инцидентот следи и по предупредувањето од минатата недела од Централната команда, која го предупреди Иран да не прелетува над американски бродови или да насочува оружје кон американските сили. Во тоа петочно соопштение, командата го призна правото на Иран да спроведе морска вежба со боево гаѓање во Ормускиот теснец, но истовремено го повика Корпусот на исламската револуционерна гарда тоа да го прави „на безбеден, професионален начин и да избегнува непотребен ризик за слободата на навигација на меѓународниот поморски сообраќај.“

Командата пријави и посебен инцидент неколку часа по соборувањето на дронот во вторникот, обвинувајќи го Корпусот на исламската револуционерна гарда на Иран дека „вознемирувал“ американски трговски брод кој транзитирал во меѓународни води во Ормускиот теснец. Два брода на гардата и еден дрон се приближиле кон американскиот брод „со голема брзина и се заканиле да го запленат танкерот“ пред американски разурнувач со наведувани ракети во областа да го придружи бродот до безбедно место, соопшти Командата.

„Континуираното иранско вознемирување и закани во меѓународни води и воздушен простор нема да бидат толерирани,“ стои во соопштението. „Непотребната агресија на Иран во близина на американски сили, регионални партнери и трговски бродови ги зголемува ризиците од судир, погрешна проценка и регионална дестабилизација.“