text size
Пред две децении, 50 натпревари во една сезона се сметаа за сериозен ризик за здравјето на играчите и за квалитетот на фудбалот. Денес водечките фудбалери ја надминуваат границата од 70 настапи, а поголема расправа се води за шесте минути што ги добија на Светското првенство за да се напијат вода. Седумдесет натпревари во една сезона веќе не предизвикуваат посебно изненадување.
Анализата на „Трансфермаркт“ покажува дека Ханс Ванакен, Морган Роџерс и Алексис Мак Алистер во сезоната 2025/26 забележале по 71 настап за клубот и репрезентацијата. Вирџил ван Дајк, Деклан Рајс, Мајкл Олисе и Бенјамин Нигрен ја завршиле сезоната со по 69 натпревари. Листата е претставена како преглед на исклучителната издржливост и постојана достапност на играчите. Пред дваесетина години, бројки помали за 10 до 15 натпревари отвораа дебати за замор, повреди и пад на квалитетот на играта.
Пред Европското првенство во 2004 година, „Гардијан“ пресмета дека англиските репрезентативци од првиот состав од почетокот на сезоната во просек одиграле 49,5 натпревари. Шестмина ја надминале границата од 50 настапи, додека Френк Лампард со 66 натпревари бил претставен како екстремен случај. Зинедин Зидан имал еквивалент на 51,3 натпревари, Раул 55,2, а Луиш Фиго 57. Главното прашање во пресрет на турнирот било дали најдобрите европски фудбалери ќе пристигнат во Португалија премногу изморени за да прикажат врвен фудбал.
Прочитај повеќе
Какво економско значење имаат наградите од Светското фудбалско првенство?
За мали земји како Курасао и Зелено'ртските Острови, самиот пласман може да биде значајна економска можност за фудбалските асоцијации.
22.07.2026
ФИФА ги брои парите по завршувањето на Светското првенство
Тешко е да се оспори дека Светското првенство не беше успешно, дури и по преседанот кога американскиот претседател Доналд Трамп интервенираше и го доведе во прашање интегритетот на турнирот.
20.07.2026
Трамп, Меси и Тачер – Светското првенство стана глобална политичка сцена
Политичката сцена на Светското првенство во 2026 година конечно ја презеде главната улога по второто полуфинале.
19.07.2026
„Адидас“ го победи „Најк“ уште пред финалето на Мундијалот
Германскиот производител ќе има одлична маркетиншка изложеност без оглед кој ќе го подигне пехарот - и Шпанија и Аргентина носат опрема на „Адидас“
17.07.2026
Дваесет и две години подоцна, границата на јавната загриженост е поместена за уште петнаесетина натпревари.
Границата од 55 натпревари и натаму останува
Самиот број на настапи не ја кажува целата приказна. Влегувањето во игра во последните десет минути статистички се вреднува исто како и цел натпревар, па затоа 71 настап не значи автоматски и 6.390 минути поминати на теренот. Ванакен во текот на 71 натпревар одиграл 5.675 минути, Роџерс 5.376, а Мак Алистер 5.112 минути. Олисе, пак, на 69 настапи собра 5.323 минути игра.
Сепак, секој настап подразбира многу повеќе од времето минато на теренот. Играчот се подготвува за натпревар, патува, тренира, минува низ процес на опоравување и неколку дена подоцна го повторува истиот циклус. Телото не прави разлика меѓу обврските кон клубот, репрезентацијата, националниот сојуз, УЕФА или ФИФА.
Дури 88 проценти од експертите вклучени во истражувањето на ФИФПРО сметаат дека фудбалерите во текот на една сезона не би требало да ја надминат границата од 55 натпревари. Во сезоната 2023/24, повеќе од половина од 1.500-те следени фудбалери биле изложени на високо или прекумерно оптоварување. Седумнаесет проценти одиграле повеќе од 55 натпревари, додека 31 процент најмалку толку пати биле вклучени во составот за натпревар.
Најоптоварените фудбалери поминувале и до 88 проценти од годината во клупско или репрезентативно работно опкружување. Одморот не се губи само за време на натпреварите. Тој исчезнува меѓу аеродромите, хотелите, тренинзите, рехабилитацијата и обврските на различни континенти.
Сепак, податоците на CIES Football Observatory внесуваат важна нијанса во оваа приказна. Уделот на фудбалери кои во една сезона одигруваат повеќе од 4.500 минути, што одговара на 50 целосни натпревари, останал релативно стабилен во периодот од 2012 до 2024 година. Овој праг во просек го надминувале 0,88 проценти од играчите во 40 анализирани лиги, односно околу 169 фудбалери годишно. CIES дури очекува благо намалување на овој удел благодарение на пошироките состави, поголемиот број дозволени измени и повнимателното ротирање на играчите.
Затоа, притисокот сè повеќе се концентрира врз тесен круг најважни фудбалери. Клубовите ги распределуваат минутите на поголем број играчи, но своите најдобри и понатаму ги користат во првенството, куп-натпреварувањата, европските турнири и репрезентативните обврски. Ротацијата трае сè додека тоа го дозволуваат резултатите.
Depositphotos
Повеќе натпревари значат повеќе содржина за продажба
Деловната логика зад проширувањето на натпреварувачкиот календар е прилично едноставна. Секој дополнителен натпревар носи нов телевизиски термин, приходи од билети, поголема видливост за спонзорите и содржина што може да им се продаде на радиодифузерите. Лигата на шампионите сега му гарантира на секој клуб осум натпревари во лигашката фаза, наместо поранешните шест. Тим што ќе помине низ плејофот и ќе стигне до финалето може да одигра дури 17 натпревари, четири повеќе отколку во претходниот формат.
Светското првенство е проширено на 48 репрезентации и 104 натпревари, а финалистите можат да одиграат осум меча во текот на турнирот. Сличен тренд е видлив и преку проширеното Светско клупско првенство, дополнителните репрезентативни термини и новите натпреварувања. Секоја поединечна промена сама по себе изгледа поднослива. Проблемот настанува кога ќе се соберат сите обврски во распоредот на еден ист фудбалер.
Две дополнителни средби овде, уште еден репрезентативен термин таму и подолга европска сезона создаваат календар во кој 70 настапи повеќе не изгледаат како исклучок. Приходите од тие натпревари ги делат различни организатори. Здравствениот и финансискиот ризик, пак, останува кај играчот и клубот што ги покрива неговата плата, лекување и рехабилитација, како и можниот пад на неговата спортска и пазарна вредност.
Шестте минути за вода предизвикаа поголем отпор
Односот на фудбалот кон оптоварувањето на играчите особено се виде на Светското првенство 2026. ФИФА воведе триминутни паузи во 22-та и 67-та минута од секој натпревар, без оглед на температурата, локацијата или тоа дали стадионот има затворен покрив. Одлуката беше образложена со потребата од заштита на здравјето на играчите и обезбедување еднакви услови за сите репрезентации.
Дел од навивачите реагираа со негодување, а тренерите и играчите се жалеа дека паузите го нарушуваат ритамот на играта. Марсело Биелса оцени дека ваквите прекини ја нарушуваат културната суштина на фудбалот. Поддршка за мерката најчесто имаше за натпреварите што се играа во екстремно високи температури. Нејзината примена во посвежи градови и на стадиони со затворен покрив многу потешко можеше да се оправда со здравствени причини.
Сомнежите кај јавноста дополнително ги поттикна можноста за емитување реклами за време на паузите. Практиките се разликуваа од пазар до пазар, а ФИФА тврдеше дека причините за воведувањето се исклучиво спортски. Сепак, критиките кон универзалната примена имаа основа. Пауза при пријатна температура и под затворен покрив тешко можеше да се претстави како итна здравствена мерка.
Сепак, реакциите покажаа колку се променил односот кон оптоварувањето на играчите. Седумдесет натпревари по сезона се прифатени како нормален дел од професијата, додека шест минути одмор се доживуваат како непотребно нарушување на производот. Високите плати дополнително ја намалуваат емпатијата во јавноста. Врвните фудбалери најчесто се перципираат како привилегирани милионери, па физичките граници на нивната работа се оценуваат поинаку отколку во другите индустрии.
Во исто време, клубовите ги третираат како средства вредни десетици или стотици милиони евра. Во изминатите две децении фудбалот ја помести границата на прифатливо оптоварување од 50 на 70 настапи по сезона. Следната граница веројатно нема да ја постави медицината. Ќе ја одреди моментот кога заморот, повредите и падот на квалитетот ќе станат поскапи од приходите што ги носи уште еден натпревар во календарот.