Реал Мадрид ја тужи УЕФА и бара милијарди: Суперлигата се враќа на голема врата

По речиси пет години правна и политичка војна околу проектот за Суперлига, Реал Мадрид отвори нов фронт, овој пат судски. Регионалниот суд во Мадрид ги отфрли жалбите од УЕФА, Ла лига и Шпанската фудбалска федерација и ја потврди претходната пресуда со која УЕФА беше обвинета за злоупотреба на својата доминантна позиција со блокирање на создавањето на Суперлигата во 2021 година.

Во практика ова значи дека Реал Мадрид, единствениот клуб што никогаш не се откажа од идејата за алтернативно натпреварување, доби отворен пат да бара обесштетување од УЕФА. Во официјално соопштение клубот наведе дека „ја поздравува одлуката на судот“ и дека има намера да бара „значајна отштета“ за нелегалното блокирање на проектот.

 

 

Иако Реал Мадрид не ја прецизира сумата, бројката од „4,5 милијарди евра“ се појави на социјалните мрежи и во неколку локални медиуми. „Фајненшл тајмс“ подоцна објави за износ меѓу 4,5 и 4,7 милијарди, колку што Реал ја процени својата деловна загуба поради одлуката на УЕФА.

Антимонополска логика: кога УЕФА станува „претпријатие“

Коренот на целиот спор лежи во пресудата на Судот на правдата на Европската Унија од декември 2023 година. Тогаш тој суд заклучи дека УЕФА и ФИФА ги прекршиле правилата за конкуренција на ЕУ со тоа што ги спречиле клубовите да создадат ново натпреварување без нивна дозвола.

Судот експлицитно за првпат изјави дека УЕФА и ФИФА не се „неутрални регулатори“, туку „економски оператори“ што го контролираат пазарот за организирање меѓународни клупски натпреварувања. Тоа ја отвора можноста тие да бидат тужени за злоупотреба на монополската позиција, исто како што би било можно за секоја компанија во ЕУ што ја ограничува конкуренцијата.

Одлуката, која сега е потврдена и од понизок суд во Мадрид, поставува преседан што би можел да ги редефинира односите на моќ во европскиот фудбал.

Реал Мадрид против системот

„Оваа пресуда потврдува дека во случајот со Суперлигата, УЕФА сериозно ги прекршила правилата за натпреварување на ЕУ и ја злоупотребила својата доминантна позиција“, се наведува во соопштението на Реал Мадрид. „Одлуката го отвора патот за клубот да бара значителна отштета.“

Претседателот на Реал Мадрид, Флорентино Перез, е најголемиот иноватор во фудбалскиот систем/„Блумберг“

Во соопштението за медиумите Реал се осврна на повеќемесечните преговори со УЕФА, кои ги предводеше промоторот на проектот, компанијата „А22 Спортс менаџмент“ (A22 Sports Management). Според кралскиот клуб, тие разговори за реформи во управувањето, финансиската одржливост и заштитата на играчите завршија без конкретни резултати. А22 потоа објави дека самата ќе поднесе барање за надомест, обвинувајќи ја УЕФА дека „продолжува да ги игнорира обврзувачките судски одлуки“.

УЕФА, од друга страна, возврати дека „оваа пресуда не го потврдува напуштениот проект на Суперлигата од 2021 година“ и дека нејзините нови правила за одобрување на натпреварувањата, усвоени во 2022 година и ревидирани во 2024 година, „остануваат целосно во сила“.

Сепак, правните експерти истакнуваат дека новата регулатива порано или подоцна ќе заврши на истиот тест пред европските судови.

Влог: милијарди евра и моќ над календарот

Доколку Реал Мадрид навистина го формализира барањето вредно неколку милијарди евра, тоа би било најскапиот антимонополски случај во историјата на спортот. Процените велат дека таков износ, доколку се потврди, би претставувал повеќе од 40 проценти од годишниот буџет на УЕФА и сериозно би ги загрозил нејзините програми за прераспределба кон помалите сојузи и клубови.

Меѓутоа, исто толку важен е и симболичниот аспект, Реал Мадрид бара „правно признание“ дека УЕФА не смее да ја монополизира контролата врз меѓународните клупски натпреварувања. Со други зборови, правото на клубовите самостојно да започнуваат проекти како Суперлигата без страв од санкции.

За деловната страна на фудбалот, тоа би можело да значи нов модел во кој комерцијалните интереси на најсилните клубови би станале рамноправни, или дури и посилни, од регулаторните интереси на УЕФА.

Деловен домино-ефект

Потенцијалниот финансиски удар врз УЕФА не е единствениот ризик. Овој случај веќе ги тресе односите меѓу најголемите клубови, федерации и спонзори.

Барселона сега е меѓу два огна/„Фејсбук“

Барселона, која долго време стои зад Реал во проектот за Суперлига, во последните месеци сигнализира помирување со УЕФА. Претседателот Жоан Лапорта неодамна беше почесен гостин на собранието на Европските фудбалски клубови - ЕФК (European Football Clubs - EFC) во Рим, што беше протолкувано како враќање под чадор-организацијата.

За спонзорите и радиодифузерите, ситуацијата е особено чувствителна. Долгиот правен процес би можел да донесе регулаторна несигурност, да го отежни планирањето на комерцијалните зделки и да го одложи започнувањето нови натпреварувања како што е претходно споменатата лига.

Следна фаза: жалба и чекање

УЕФА сè уште може да поднесе жалба до шпанскиот Врховен суд, што би го одолжило целиот процес можеби и со години. Во тој случај, Реал Мадрид и А22 нема да можат да наплатат никаква штета додека пресудата не стане конечна. Но, дури и без бројка на хартија, пораката од Мадрид е јасна: војната за контрола на европскиот фудбал не е завршена.

Овој случај повеќе не е само за пари. Станува збор за правото на клубовите да одлучуваат за својата иднина во индустријата што генерира повеќе од 30 милијарди евра годишно. Доколку Реал Мадрид успее да докаже дека УЕФА правно го ограничила пазарот, тоа ќе отвори врата за цела низа слични тужби и длабока реформа на европскиот фудбал.

Без оглед на тоа колку ќе изнесува тужбата или дали воопшто ќе биде прифатена, едно е сигурно - Суперлигата повеќе не е мртва идеја, туку враќање на стариот конфликт помеѓу спортскиот идеал и економскиот монопол.