НБА-пензија: Кој има право на неа, колку вреди и зошто е поважна од времето за играње?

На прв поглед, останувањето на Дарио Шариќ во НБА-лигата уште една сезона не изгледаше како голема спортска вест. Нема голем договор, нема статус на ѕвезда, нема загарантирана улога во ротацијата. Но токму ваквите одлуки најдобро откриваат како всушност функционира НБА, не како романтична спортска приказна, туку како прецизно дизајниран бизнис и општествен систем.

Затоа што во НБА, договорот не е само плата. Тој е и влез во пензиски систем што може да вреди повеќе од една или две просечни сезони на теренот на долг рок.

Еден од најчестите митови е дека играчот мора да помине десет години во НБА за да има право на пензија. Тоа едноставно не е вистина. Правото на НБА-пензија се стекнува многу порано, по „три кредитирани сезони“. Кредитираната сезона не е строго поврзана со минутите или со статистиката, туку со статусот на играчот во системот, без разлика дали бил под договор со НБА во текот на регуларната сезона и регистриран во ростерот, активен или неактивен.

Зошто „десет години“ е клучна граница?

Ако три сезони значат дека играчот има право на пензија, тогаш десет кредитирани сезони значат дека планот го достигнал своето максимално ниво на бенефиции. Затоа НБА често зборува за „лов на десеттата сезона“. За ветераните што повеќе не се во центарот на вниманието, уште една година во лигата често е рационална финансиска одлука, дури и ако нивната спортска улога е сведена на минимум.

Во оваа зона се наоѓаат многу искусни играчи, доволно долго во лигата за да го разберат системот, но без пазарната моќ на ѕвездите.

Колку всушност чини НБА-пензијата?

НБА-пензијата, како и повеќето други, се пресметува врз основа на годините на стаж. Според јавно достапните параметри на планот, износот е околу 1.000 долари месечно по запишана сезона. Тоа значи дека играч со десет кредитирани сезони може да очекува да добива околу 10.000 долари месечно, или приближно 120.000 долари годишно, доживотно.

Десет сезони за да се достигне максималниот износ на пензија/Depositphotos

Во зависност од возраста на која почнува да се прима пензијата и специфичната структура на исплата, овој износ може да биде поголем. Клучно е што не станува збор за симболичен додаток, туку за стабилен, долгорочен приход.

Зошто Шариќ е добар повод за оваа приказна?

Дарио Шариќ никогаш не бил маркетиншко лице на НБА или, колоквијално кажано, ѕвезда, но бил постојан дел од неа. Токму таквите играчи најдобро ја демонстрираат логиката на системот. За еден клуб, ветеран на минимален договор често е флексибилен елемент во составот, дел од поширока ротација, осигурување во соблекувалната или пополнување на платата во размени. За играчот, истиот тој договор може да значи заклучување клучни бенефиции до крајот на животот.

Во оваа смисла, останувањето во лигата уште една сезона не е прашање на его или амбиција. Тоа е ладна, рационална одлука во индустрија каде што кариерите се краткотрајни, а системот ги наградува оние што го разбираат.

На пример, колку години помина Бојан Богдановиќ во НБА? Дали мислите дека се случајно само десет?! Пензискиот систем на НБА покажува колку се важни колективните договори и институционалните механизми во професионалниот спорт. Играчите не се само спортисти, тие се учесници на пазарот на трудот, со јасни долгорочни интереси.