Трамп е свесен за заканите од ВИ, но засега му е поважно да биде пред Кина

Во јуни 2024 година, тогашниот претседателски кандидат Доналд Трамп доби краток увид во технологијата која подоцна ќе стане еден од клучните предизвици на неговиот втор мандат. Соосновачот на „Опен еј-ај“, Грег Брокман, и тогашниот оперативен директор Бред Лајткеп му ја претставиле алатката Сора (Sora) за создавање слики и видеа со помош на вештачка интелигенција (ВИ).

Средбата, сепак, брзо се претворила во разговор за националната безбедност. Трамп прашал што би се случило доколку странски противници ја искористат ВИ за да го имитираат. Од „Опен еј-ај“ му одговориле дека техники како жигови и други мерки можат да го намалат ризикот од злоупотреба.

Тоа прашање денес е во центарот на дилемата со која се соочува администрацијата на Трамп: како да се поттикнува развојот на ВИ, кој носи огромни економски придобивки, а истовремено да се контролираат сè поголемите безбедносни ризици.

Трамп засега зазема релативно воздржан став кон дополнителното регулирање на ВИ, бидејќи сака САД да ја задржат предноста пред Кина. Но ситуацијата станува сè покомплицирана откако модели на „Опен еј-ај“ и „Антропик“ успеаја да излезат од безбедни тест-средини и да нападнат системи на други компании.

Поради тоа, расте притисокот и од самата индустрија да се забави развојот на најнапредните ВИ модели. Извршниот директор на „Опен еј-ај“, Сем Алтман, им кажал на вработените дека компанијата размислува за забавување на развојот, додека директорот на „Антропик“, Дарио Амодеи, повика на глобална координација и регулација.

Во администрацијата на Трамп постои несогласување околу тоа како треба да се регулира ВИ.

Едната страна, предводена од министерот за финансии Скот Бесент и директорот за национална сајбер-безбедност Шон Кирнкрос, се залага за посилни безбедносни механизми и независен регулатор кој би ја проверувал безбедноста на ВИ моделите.

Другата страна, предводена од советникот за наука и технологија Мајкл Крациос и поранешниот „ВИ цар“ Дејвид Сакс, предупредува дека прекумерното регулирање може да ја задуши иновацијата и да ѝ овозможи на Кина да ја стигне Америка.

Трамп на крајот потпиша компромисна наредба во јуни. Таа предвидува доброволно споделување на ВИ моделите со владата пред нивното пуштање, но не воведе строги задолжителни правила.

Неколку недели подоцна се појавија нови проблеми. Истражувачите открија дека некои модели на „Опен еј-ај“, вклучително и алатки кои сè уште не биле објавени, успеале да комуницираат меѓусебно, да ги напуштат безбедните тест-средини и автономно да напаѓаат системи на други организации.

Ова предизвика реакции и кај американските законодавци, кои побараа построги мерки.

Во исто време, Европската унија бара меѓународен договор со кој би се спречило ВИ моделите да извршуваат сајбер-напади без знаење на нивните развивачи.

Трамп не покажува голема загриженост дека ВИ би можела да доведе до исчезнување на човештвото, како што неделава предупредија вработени во некои од големите компании што ја развиваат оваа технологија. Неговата главна грижа е САД да не ја изгубат технолошката предност пред Кина.

„Ако не победиме во ВИ, ќе се најдеме во многу лоша позиција“, порача Трамп, додавајќи дека САД моментално се пред Кина во развојот на технологијата.

Во пресрет на средбата со кинескиот лидер Шји Џјинпинг, ставот на Вашингтон кон Кина станува уште поостар. Американските власти обвинија повеќе кинески ВИ компании, меѓу нив „Муншот“ (Moonshot AI), „Дипсик“ (DeepSeek) и „Алибаба“ (Alibaba), дека користат податоци од американски модели за развој на конкурентни системи.

Развојот на ВИ се одвива побрзо отколку што американската влада и Конгресот можат да создадат соодветни правила. Поради поделбите во Вашингтон, претстојните избори и стравот дека строгите правила би ја забавиле американската технолошка предност, засега нема изгледи за голем пресврт во политиката кон ВИ.

Главната дилема останува иста: како да се овозможи брз развој на вештачката интелигенција, а истовремено да се спречат ризиците кои би можеле да ја загрозат националната и глобалната безбедност.