Илон Маск ќе заработи 760 милијарди долари ако го колонизира Марс

Илон Маск има навика да собира компензациски пакети од 12 цифри. Најновите доаѓаат од „Спејс екс“, кој откри во својата S-1 пријава во средата дека Маск, основачот и извршен директор на фирмата, би можел да добие повеќе од 1,3 милијарди акции ако компанијата за ракети, вештачка интелигенција и социјални медиуми достигне одредени нивоа на пазарна капитализација и оперативни цели.

Структурирани како два наградни пакети, тие вредат околу 760 милијарди долари заедно на врвот на нивните соодветни цели за пазарна вредност, според пресметките на Bloomberg Billionaires Index.

Секако, за да ја добие максималната исплата, Маск ќе треба да постигне работи што звучат реално само во сферата на научната фантастика, вклучително и воспоставување постојана човечка колонија на Марс со најмалку 1 милион жители.

Заедно со слично структуриран договор за плата во „Тесла“, каде што Маск е исто така извршен директор, 54-годишникот сега има награди во акции вредни 1,8 билиони долари (1.800 милијарди долари) доколку неговите компании ги исполнат целите. Земени поединечно, секој би бил најскапиот план за компензација некогаш доделен ако се исполнат условите за стекнување.

Наградите „очигледно се без преседан и тешко е да се сфати тоа“, рече Џејсон Шлецер, вонреден професор по сметководство на Факултетот за бизнис при Универзитетот Џорџтаун.

Маск и „Спејс екс“ не одговорија на барањата за коментар.

  Колонизација на Марс

Поголемиот пакет на „Спејс екс“ бил доделен од одборот во јануари и вклучува дури 1 милијарда акции од класа Б, поделени во 15 еднакви транши. За Маск да го добие целиот износ, „Спејс Експлорејшн Технолоџис Корп.“ (Space Exploration Technologies Corp.), како што е формално називот на компанијата, мора да достигне пазарна вредност од 7,5 билиони долари. Дополнително, ниту една од наградите не се стекнува сè додека „Спејс екс“ не воспостави колонија на Марс.

Доколку се достигне максималната пазарна капитализација според тој договор, наградата би вредела приближно 600 милијарди долари, според пресметките на „Блумберг“.

Помалиот компензациски пакет е реструктуирана верзија на договорот што Маск го имаше во „екс еј ај“ (xAI), неговата компанија за вештачка интелигенција и социјални медиуми што се спои со „Спејс Екс“ во февруари. Се состои од 302,1 милиони акции поделени во 12 еднакви транши, доколку пазарната капитализација се движи од  1,065 билиони долари до 6,565 билиони долари. За да му се исплати која било од траншите, компанијата мора да воспостави „центри за податоци кои не се наоѓаат на Земјата, способни да испорачаат 100 теравати компјутерски пресметки годишно“.

Bloomberg

 

Доколку „Спејс екс“ ги исполни тие цели, наградата на Маск би вредела речиси 160 милијарди долари.

„Постојат мали шанси, на границата на научна фантастика, Маск  да ја оствари колонизацијата на Марс до крајот на својот живот“, вели Ден Волтер, независен консултант за плати.

„Спејс екс“ сè уште не признал никакви трошоци за компензација врз основа на акции за двете награди бидејќи „двете цели во перформансите се сметаа за неверојатни“, соопшти компанијата во поднесокот. И двата договори се предмет однесуваат на постојаното вработување на Маск во компанијата, но не се предмет на дефиниран период на перформанси, што значи дека нема временско ограничување за тоа кога можат да се постигнат целите.

  Пробивање на конвенционалните норми

Маск е најбогатиот човек во светот со нето вредност од 722 милијарди долари, според индексот на богатство на „Блумберг“, и веројатно ќе стане билионер ако „Спејс екс“ се процени на 1,75 билиони долари или повеќе при неговата иницијална јавна понуда. Пресметката на нето вредноста на неговото богатство во моментов не ги вклучува неговите пакети за компензација во „Тесла“ или „Спејс екс“.

Последниот договор за плата на Маск во „Тесла“  беше делумно оправдан од компанијата како начин да се осигури дека тој има значителна контрола врз гласањето, што беше клучно за извршниот директор, кој рече дека не сака да создаде „роботска армија“ ако нема силно влијание во процесот.

Во „Спејс екс“ тој веќе контролираше мнозинство од гласовите на компанијата без пакетите за компензација. Поголемата од двете награди беше доделена за „понатамошно стимулирање на г-дин Маск да ги постигне нашите долгорочни деловни цели“, според поднесената пријава.

Според поднесената пријава од средата, втората по хиерархија во „Спејс екс“, претседателката Гвин Шотвел, во 2025 година добила вкупна компензација од 86 милиони долари, од кои најголемиот дел доаѓа од пакетот на специјални опции доделени минатиот октомври. Нејзината долгорочна цел за стимулативна компензација е 5 милиони долари, а таа добива плата од околу 1 милион долари. Шотвел, 62, е во „Спејс екс“ од 2002 година, годината кога е основана компанијата.

Без да се земе предвид непокриената компензација, нејзиниот удел во „Спејс екс“ е околу 0,1 отсто, во споредба со 40 отсто на Маск.

Bloomberg Mercury

 

Дали целите на Маск за перформанси ќе бидат постигнати ќе утврди одборот на „Спејс екс“. Бидејќи тој контролира поголем дел од компаниските права на глас, тој е во можност да ги избира сите членови на одборот, а компанијата планира да се потпре на исклучоци од барањата нејзиниот одбор за компензација и номинирање да биде составен целосно од независни директори.

„Се чини дека не само што ги поместува границите на вселената, туку ги поместува и границите на корпоративното управување“, рече Шлецер.

Фактот дека компанијата што веројатно ќе го реализира најголемото ИПО на сите времиња е контролирана од едно лице предизвикува загриженост кај некои.

„Ќе има многу компании што ќе сакаат да го направат истото сега откако Спејс екс ги прекрши конвенционалните норми со создавање компанија од билион долари, а контролирана од еден човек“, рече Шива Раџгопал, професор по сметководство и ревизија на Бизнис школата Колумбија. „Ова е момент на вистината за чуварите на пазарите на капитал - агенциите за рејтинг,  комитетите за вклучување во индекси и слично.“