Која е Алис Хуанг, жената во центарот на шпионскиот скандал во „Енвидија“?

Во центарот на најголемата контроверзија со која се соочила „Енвидија“ во текот на трите децении од своето постоење се наоѓа поранешна телевизиска новинарка, која станала влијателен посредник во индустријата за полупроводници, изнајмувајќи напредни чипови на водечките кинески компании.

Хуанг Ле, позната и како Алис Хуанг, во низа медиумски извештаи е означена како шпионка регрутирана од Пекинг со цел да му се приближи на извршниот директор на „Енвидија“, Џенсен Хуанг. Таа влегла во неговиот круг откако ја основала „Мегаспид Интернешнл“, најголемиот купувач на чипови на „Енвидија“ во Југоисточна Азија, регион кој е една од главните рути за шверцување на напредната опрема на таа компанија во Кина.

Извршниот директор претходно тврдеше дека во нивната врска немало ништо несоодветно. Сепак, по интензивните шпекулации, Хуанг во неделата призна дека имал вонбрачна афера и најави дека управниот одбор на „Енвидија“ започнува истрага.

Како една од најголемите ѕвезди на Силициумската долина за време на процутот на вештачката интелигенција, признанието на Хуанг ја втурна „Енвидија“ во криза што би можела да се прошири низ целата индустрија. По години залагање за поголема продажба на ВИ-процесорите на „Енвидија“ во Кина, најголемиот пазар на чипови во светот, неговите врски со таа земја ќе бидат под поголема контрола од кога било досега.

„Овој технолошки натпревар всушност се одвива на ниво на приватните компании, предводени од извршните директори“, изјави за Блумберг ТВ поранешната американска разузнавачка аналитичарка Ели Ростум. „Искрено, ова изгледа прилично непромислено.“

Признанието на Хуанг отвора прашања за жената која ја основала и го надгледувала извонредниот подем на тогаш младата компанија за компјутерски услуги во облак, која стана еден од клучните партнери на „Енвидија“ за време на бумот на дата-центрите во регионот. Објавите на интернет и јавно достапните информации даваат увид во развојот на „Мегаспид“ и клучната улога што Хуанг Ле ја одиграла во нејзиниот подем.

Хуанг Ле ја основала „Мегаспид“ во 2023 година, по кариера во приватниот капитал и телевизијата. Компанијата била издвоена од еден од најголемите кинески развивачи на видеоигри, „7 Роуд Холдингс Лимитед“, само неколку месеци откако тогашниот американски претседател Џо Бајден воведе опсежни ограничувања за извозот на напредни чипови за вештачка интелигенција во Кина.

„7 Роуд“ прво ја продал својата подружница во Сингапур на компанијата „Хуанг Ле Лимитед“, регистрирана на Британските Девствени Острови, по што Хуанг Ле ја презела контролата врз неа. Во ноември 2023 година, „Хуанг Ле Лимитед“ ја продала „Мегаспид“ на фиктивна компанија регистрирана во Сингапур. Само неколку дена по продажбата, „Мегаспид“ добила статус на официјален партнер на „Енвидија Клауд“. Тоа е многу посакуван статус што им овозможува на компаниите повластен пристап до чиповите на производителот, што има пресудно влијание врз развојот на целата индустрија.

Трговските записи покажуваат дека „Мегаспид“ оттогаш увезувала стока чија вредност е повеќе од илјада пати поголема од износот на готовината со која компанијата располагала во 2023 година. Вредноста на увезените производи од „Енвидија“ надминала 4,6 милијарди долари. Во повеќе објекти во Југоисточна Азија, компанијата ги изнајмува чиповите на „Енвидија“ на кинескиот технолошки гигант „Алибаба Груп“, кој и самиот неодамна беше во центарот на грижите на американските власти за националната безбедност. Компанијата за вештачка интелигенција и електронска трговија ги отфрли обвинувањата на Вашингтон за врски со кинеската војска и во тоа време одби да го коментира случајот.

„Блумберг њуз“ минатата година не успеа директно да стапи во контакт со Хуанг Ле, и покрај повеќекратните посети на нејзината пријавена адреса во Хонг Конг, при што новинарите се обидувале да ги добијат нејзините контакт-податоци преку луѓето што ги затекнале таму.

„Мегаспид“ спровел увоз на производи од „Енвидија“ во вредност од над 4,6 милијарди долари

„Мегаспид“ за „Блумберг њуз“ изјави дека ги негира сите незаконитости и дека ги почитува сите прописи поврзани со своето работење. Додале дека се изненадени од обвинувањата дека поранешен менаџер на компанијата дејствувал како соработник на странска разузнавачка служба.

„Енвидија“ во соопштение посочи дека нејзиниот управен одбор започнува независна истрага „во светлината на неодамнешните медиумски извештаи дека основачот и извршен директор Џенсен Хуанг бил цел на странски разузнавачки служби“. Компанијата претходно соопшти дека при нејзината ревизија на „Мегаспид“ не биле пронајдени докази за пренасочување на чиповите и дека компанијата е целосно во сопственост и под управување на субјекти надвор од Кина, без кинески акционери.

„Њујорк Тајмс“ минатата недела објави дека американски функционери биле информирани оти Хуанг Ле работи за кинеското Министерство за државна безбедност во обид да добие информации за американските чипови за вештачка интелигенција и евентуално да ја убеди „Енвидија“ да ги направи своите најнапредни полупроводници достапни во Кина. Таа зборува добро англиски и има контакти со раководители на највисоките нивоа во индустријата за ВИ-чипови, наведува весникот.

Не е јасно кога или како го запознала Џенсен Хуанг, иако двајцата биле фотографирани заедно во 2024 година на технолошка конференција во Тајпеј.

Сингапурската полиција минатата година ја привела Хуанг Ле на испрашување и ѝ забранила да ја напушти земјата, изјавиле извори запознаени со случајот за „Блумберг њуз“ во декември. Не е познато каде се наоѓа во моментов.

Во меѓувреме, американските функционери минатата година побарале од „Енвидија“ да изврши ревизија на работењето на „Мегаспид“ поради загриженоста за нејзината улога во голема операција за шверцување. Иако производителот на чипови првично тврдеше дека целата опрема е евидентирана, „Мегаспид“ всушност направила увоз на 50.000 чипови повеќе отколку што „Енвидија“ пронашла во своите центри за податоци, меѓу другите големи неправилности за кои извести „Блумберг њуз“.

„Енвидија“ во декември 2025 година вети дека во блиска иднина повторно ќе ги посети центрите за податоци на „Мегаспид“, но оттогаш повеќепати одбила да посочи дали таквите проверки биле спроведени.

„Блумберг њуз“, исто така, открил врски меѓу „Мегаспид“ и компанијата за приватен капитал „Шангај Хекси“, која е поврзана со дата-центар за кој кинеските државни медиуми соопштиле дека ќе биде најголемиот во земјата. Хуанг Ле е наведена како една од директорките на „Шангај Хекси“ во официјална објава на компанијата на Вичет од 2016 година. До август 2025 година, холдинг-компанија што таа ја основала поседувала 48 проценти од уделот во тој проект. „Шангај Хекси“ и холдинг-компанијата основана од Хуанг Ле не одговориле на повеќекратните барања за коментар во тоа време.

Минатата недела од Џенсен Хуанг било побарано да се појави на затворен заеднички состанок на одборот на Претставничкиот дом на САД, за да се разгледаат безбедносните протоколи на производителот на чипови, откако се појавиле извештаи за неговите контакти со Хуанг Ле. Состанокот, што го побарале тројца конгресмени на чело со одборот одговорен за националната безбедност, е закажан за 18 ноември.