Верувам дека ако го започнам текстот со Охрид, првото нешто што ќе ви падне на ум е дека подолу ќе го анализираме туристичкиот сектор. Но, не, овој пат пренесуваме нова корпоративна приказна на успешна компанија – голема фабрика лоцирана во овој езерски град на југозападниот дел од државата. Станува збор за „ЛТХ Леарница“ – компанија за производство на алуминиумски компоненти за автомобилската индустрија.
Компанијата е основана во 2005 година во Охрид, како браунфилд-инвестиција, во сопственост на тогашна групација „ТЦГ Унитех“. Основната дејност на компанијата беше леење одливи од алуминиум, во тоа време со доста разновидно портфолио и околу 60 проценти наменети за автомобилската индустрија. Пет години подоцна се случи стратешкото преструктурирање на компанијата, кога во 2010 година „ЛТХ Кастингс“ целосно ја презеде работата на „ТЦГ Унитех“ во регионот Адрија, со што стана денешна „ЛТХ Кастингс груп“ (LTH Castings Group) – водечки европски производител на алуминиумски делови за автомобилската индустрија, со седиште во Словенија. Денес комплетното портфолио на компанијата, како и на групацијата, е 100 отсто автомобилска индустрија. Групацијата „ЛТХ Кастингс“ има свои ќерки фирми во Словенија, Хрватска и во Македонија.
„Денес, по 20 години, горди сме што сме препознаени како сигурен партнер на глобални брендови како ‘Мерцедес Бенц’ (Mercedez Benz), БМВ (BMW), ‘Тесла’ (Tesla), ‘Рено’ (Renault), ‘Континентал’ (Continental), ‘Костал’ (Kostal), ЗФ (ZF) и други“, вака почна да раскажува Наташа Јовческа, генерална директорка на „ЛТХ Леарница“, во разговорот за „Блумберг Адрија“.
Во фабриката во Охрид работат над 500 вработени, а годишно се произведуваат стотици илјади компоненти – од фланши и куќишта до сложени склопови.
„Во рамките на компанијата имаме и сопствена алатница, каде што алатите се изработуваат од фаза на конструкција до прва проба за сериско производство. Тоа ни дава силна конкурентска предност во однос на квалитетот на производите, како и на можностите за оптимизација во текот на производството“, вели Јовческа, додавајќи дека фокусот на компанијата е на квалитет, енергетска ефикасност и континуирана автоматизација. „Просечната плата е конкурентна за регионот, а инвестициите во луѓето и технологијата се постојани“, вели таа.
Наташа Јовческа, генерална директорка на „ЛТХ Леарница“
Приватна архива
„ЛТХ Леарница“ ја следи политиката што е дефинирана на групациско ниво во однос на распределбата на проекти по сестринските компании. Секоја компанија ќерка е специјализирана во одреден сегмент што го дефинира рангот на машините за леење.
Конкретно, во Охрид има 16 автоматизирани острови за леење. Тоа подразбира систем на работа со робот што поврзува повеќе различни машини во еден систем како машина за леење, дозирна печка, преса. Машините за леење се дефинираат според силата на затворање и во Македонија се застапени машини од 340 до 1.050 тони.
„Други процеси што ги имаме се површинска обработка (вибрирање и пескарење), машинска обработка, перење, машини за монтажа. Голем дел од инвестициите во изминатите години беше фокусиран на развој на секторот за машинска обработка, автоматизација и дигитализација на процесите. Со овој премин добивме портфолио што има повисока додадена вредност, можност за огромна оптимизација на производствените процеси и подобрување и одржување континуиран квалитет на производот“, вели директорката Јовческа.
Преку автоматизација и енергетска ефикасност до максимален учинок
Во последната деценија оваа компанија имаше повеќе инвестициски циклуси што беа насочени кон проширување на просторните и производствените капацитети, енергетски менаџмент, автоматизација и дигитализација во производствените процеси.
„Со оваа инвестициска политика, компанијата ги амортизира влијанијата кон околината и во исто време ги подобрува своите процеси со стабилен и предвидлив тек на производство и минимизирање на трошоците за квалитет“, вели Јовческа.
Таа потенцира дека посебно внимание се обрнува на вкупната потрошувачка на енергија на компанијата и тоа се следи на месечно и годишно ниво, со конкретно дефинирани акциски планови за нејзино намалување.
Приватна архива
„Во последните години имаме тренд на намалување на потрошувачката на енергија (kwh/t продаден алуминиум) од пет до седум отсто при континуиран пораст на производството. Ова е резултат на инвестиции во опрема што е енергетски ефикасна, како и оптимизирани процеси на производство“, вели Јовческа.
Компанијата поседува и сертификат за енергетски менаџмент ISO 50001, а тоа го докажува тврдењето на нејзините лидери дека енергетската ефикасност е една од главните стратешки цели на компанијата и на групацијата во целост, и сите инвестициски одлуки се поткрепени со енергетска анализа.
Пред неколку години во фабриката во Охрид се инсталираше и фотонапонска електроцентрала над самиот објект, чија електрична енергија се користи исклучиво за потребите на производството. Голем дел од топлината што се добива од процесот на топење и од компресорската станица се користи за греење на целиот објект, како и за загревање на водата во процесите. Нашата соговорничка вели дека од енергенти користат исклучиво течен нафтен гас и електрична енергија.
Деловите од Охрид завршуваат во возилата на „Мерцедес“, БМВ, „Фолксваген“
„На групациско ниво имаме доста избалансирано портфолио на европски ОЕМ и ТИЕР1 купувачи, а на локацијата во Охрид генерално имаме ТИЕР1 купувачи, од кои најзначаен е ‘Континентал’ (од неодамна преименувани во ‘Аумовио’ - Aumovio), за кој работиме повеќе продукти наменети за системи за кочење, и ‘Костал’, за кој произведуваме куќишта и поклопци во кои се вградува електроника. Оваа година од страна на ‘Костал’ добивме награда за доставувач на годината за регионот ЕУ+ (Supplier Award) за 2024 година“, вели Јовческа.
Приватна архива
Од преостанатите продуктни групи се произведуваат делови за мотори, делови за безбедносни системи на возила и делови за управување. „Нашите производи се вградуваат во поголемиот дел од возилата произведени во Европа, и тоа најголем дел во ‘Мерцедес’, БМВ, ‘Фолксваген’, дисперзирани во електрични, плагин и возила со мотори со внатрешно согорување“, посочува Јовческа.
Единствен начин за справување со глобалната нестабилност е оптимизација на производството
Низата кризи што се случија последователно во изминатата половина деценија ѝ нанесоа особено сериозен удар на автомобилската индустрија во Европа. Разбирливо, тој домино-ефект се пренесе и врз снабдувачите од Македонија.
„Како и целата автомобилска индустрија, се соочивме со предизвици – од недостиг на суровини до логистички проблеми. Но, благодарение на нашата флексибилност, вертикална интеграција и блиска соработка со клиентите, успеавме да одржиме стабилно производство. Континуирано работиме на диверзификација на проекти и оптимизација на трошоци“, вели Јовческа.
Приватна архива
Нејзиното искуство покажува дека индустријата е доста променета во последните години поради брзиот технолошки развој, како и динамичните промени на пазарот. Новите проекти, според неа, бараат брза индустријализација и брз почеток на производство, но често и пократок период на важност за разлика од порано, кога проектите на кои сѐ уште се работи траат веќе 15 години.
„Притисокот врз нашите продажни цени од страна на нашите купувачи е огромен, а од друга страна ги имаме постојаните инфлациски ефекти врз сите набавни материјали и работната сила. Денес е голем предизвик да се оптимизира работењето, стратешки да се избалансира портфолиото за да се диферзифицира ризикот на пазарот и да се обезбеди солидна ликвидност за финансирање на инвестициите. Во изминатите години успеавме да останеме стабилни и флексибилно да одговориме на предизвиците“, вели генералната менаџерка.
Инвестиции во кадар за професионални и лојални работници
„Инвестирање во луѓето е наш приоритет“, вели Јовческа, напоменувајќи дека покрај интерни обуки, компанијата соработува со технички училишта, а спроведува и програми за развој на млади кадри, како и програми за стипендирање студенти од техничките факултети.
Приватна архива
„Од неодамна станавме златен партнер на Машинскиот факултет во Скопје, каде што дониравме опрема за машинска обработка, како и мерна машина и опрема. Работиме на програма што би ги вклучила студентите во комплетен процес на практично учење: од конструкција, изработка на програми за машинска обработка до целосна изработка на делови. Очекуваме голема вклученост на студентите, како и ангажман од страна на кадарот на факултетот и наши стручни лица. На овој начин придонесуваме во образованието на идните инженери и го доближуваме нашето работење поблиску до нив“, вели Јовческа.
Таа вели дека компанијата се обидува максимално да го олесни процесот на работа, што резултира со долго задржување на работниците.
„Работиме на континуирано подобрување на условите за работа и воведување автоматизација за да им го олесниме секојдневието на вработените. Имаме 520 вработени, од кои половинатa имаат стаж во нашата компанија повеќе од десет години“, вели Јовческа.
Потребна е поголема поддршка на бизнисот за зелени инвестиции и дигитализација
Компаниите што произведуваат автомобилски делови доминираат на листата на најголеми извозници. Според анализата на „Извоз.мк“, во рамките на својата специјална едиција „Топ 100 извозници 2025“, тие претставуваат една петтина од најдобрите или точно 20 компании.
Дури 46,3 отсто од вкупниот извоз на државата во 2024 година отпаѓа на овие компании, меѓу кои, секако, е и „ЛТХ Леарница“. Покрај тоа, компаниите од автомобилскиот сектор се вбројуваат меѓу најголемите работодавци во Македонија. Оттука, неминовно е да се чуе нивниот глас за потребите на бизнисот и како да се олесни нивната работа.
„Македонските производствени компании треба да го најдат своето место на странските пазари. Потребни се поедноставена регулатива, побрзи царински процедури и подобра инфраструктура. Фокусот мора да го имаат на зголемување на додадената вредност на производот што се извезува. За тоа е потребно проширување на производствените операции што се вршат кај нас, значи поголеми инвестиции во опрема, технологија и кадри. Тоа значи дека е потребна поддршка за зелени инвестиции и дигитализација, што би им помогнало на многу компании да бидат поконкурентни на глобалниот пазар“, вели Јовческа.
Токму инвестициите и автоматизацијата се меѓу клучните цели на оваа компанија во наредниот период, што би требало да резултира со зголемена конкурентност и освојување нови пазари.
„Планираме проширување на капацитетите, нови проекти со постојните и со нови клиенти и уште поголема автоматизација. ‘ЛТХ Кастингс’ и ‘ЛТХ Леарница’, како дел од групата, сме едни од водечките леарници во Европа што работат за автомобилската индустрија. Целта ни е да останеме високо рангирани и да продолжиме да растеме како сигурен партнер во автомобилската индустрија“, заклучува генералната менаџерка Јовческа.
.webp){kind=icon}
