Дубаи не е лага - седум причини зошто заслужува посериозен третман во нашата земја

Кај голем дел од јавноста во нашиот поширок регион Дубаи сè уште се третира со резерва. Како да станува збор за нешто зад завесите, вештачка конструкција без вистинска економска моќ зад себе. Наративот „сè е само шминка“ е сè уште присутен, од чаршиските муабети до бизнис-конференциите.

Сепак, оваа теза повеќе не држи вода ниту со основните бројки, а не, пак, ако станува збор за сериозна анализа. Дубаи не е само луксузен туризам, трговски центри и естетика на Инстаграм. Тој е економски и финансиски центар од глобално значење, град што во сè потешки геополитички и макроекономски услови успева да бележи раст, диверзификација и геостратешка релевантност.

Истакнуваме седум причини зошто е време да престанеме да го гледаме Дубаи како „меур“, туку да го гледаме таков каков што е - сериозен бизнис, логистички и инвестициски центар на 21 век.

1. Дубаи како логистички епицентар помеѓу Истокот и Западот

Географската локација на Дубаи го прави природен мост помеѓу Азија, Африка и Европа. Аеродромот DXB со години е еден од најпрометните меѓународни центри, а пристаништето Џебел Али - најголемото во регионот - овозможува пристап до пазари со над три милијарди потрошувачи во рок од четири часа.

Во свет на нарушени синџири на снабдување, Дубаи нуди стабилност, ефикасност и инфраструктура што веќе привлекува мултинационални компании што сакаат да го намалат ризикот од глобални шокови.

2. Диверзификација на економијата - нафтата одамна веќе не е главна приказна

За разлика од остатокот од регионот, Дубаи одамна ја остави нафтата во заднина. Денес само околу еден процент од БДП на градот доаѓа од нафтениот сектор. Главни двигатели се туризмот, транспортот, финансиите, ИТ и недвижностите. Оваа промена беше во фокусот и за време на неодамнешната посета на Доналд Трамп, кој најави нови инвестициски проекти поврзани со луксузни недвижности и услужниот сектор.

Услужниот сектор во 2023 година сочинуваше повеќе од 70 проценти од БДП, а владата таму постојано инвестира во нови индустрии, вклучувајќи зелена енергија и дигитална економија. Плановите за 2030 година вклучуваат позиционирање на Дубаи како центар за вештачка интелигенција и биотехнологија, со проекти како што е „Дубаи фјучр дистрикт“ (Dubai Future District).

3. Правна и даночна инфраструктура приспособена на глобалните инвеститори

Дубаи изгради правна рамка што е погодна за меѓународен капитал - од бесцарински зони со 100 отсто странска сопственост до даночни олеснувања и едноставен процес на регистрација на компании.

Неодамнешното воведување корпоративен данок (девет проценти) беше дочекано со резерви, но во глобален контекст сè уште претставува привлечна стапка. Правната сигурност во зони како што е Меѓународниот финансиски центар во Дубаи (DIFC), кој го користи британскиот модел на „општо право“ (common law), го прави градот претпочитана дестинација за правни и финансиски операции.

4. Раст на технолошката и стартап-сцената - позиционирање како глобален центар на иновации

Проекти како што се „Дубаи интернет сити“ (Dubai Internet City), „Дубаи еј-ај кампус“ (Dubai AI Campus) и „Дубаи фјучр фондејшн“ (Dubai Future Foundation) демонстрираат стратешко поместување кон знаење, иновации и дигитална трансформација.

Лани Дубаи беше домаќин на повеќе од 1.000 технолошки настани и привлече инвестиции во десетици регионални и глобални стартапи. Особено се издвојува финтек-секторот, каде што градот станува алтернатива на традиционалните финансиски центри како што се Лондон и Хонгконг - особено за пазарите на Блискиот Исток, Африка и Јужна Азија.

5. Туризам со висок принос и глобално влијание

За разлика од перцепцијата за „преплатен гламур“, туризмот во Дубаи бележи извонредни резултати со многу конкретни бројки. Во 2023 година градот угости повеќе од 17 милиони туристи, надминувајќи ги дури и рекордите пред пандемијата.

Хотелите бележат висока пополнетост и премиум цени, додека трошењето по посетител го надминува просекот на другите дестинации во светот, и тоа за неколкупати. Истовремено, развојот на луксузниот, но и здравствениот и бизнис-туризмот го прави градот привлечен за поширок спектар пазарни сегменти.

6. Недвижности - инвестициски магнет и за нашите граѓани

Пазарот на недвижности во Дубаи повеќе не е домен само на руски, британски или индиски инвеститори. Сè поголем број граѓани од Хрватска, Босна и Херцеговина, Србија и Црна Гора го препознаваат потенцијалот на оваа дестинација - без разлика дали е за изнајмување, препродажба или како офшор безбеден имот. Кога ќе објавите самослик на Инстаграм некаде на JBR или со палмата во заднина, некој веројатно наскоро ќе ви напише „ете си покрај мојот стан“.

Bloomberg Businessweek

 

Особено се привлечни зоните на „слободно поседување“ (freehold) во кои странските граѓани можат да поседуваат недвижен имот без ограничувања. Во 2023 година е забележан раст од речиси 20 проценти во продажбата на станови и вили, со просечен годишен принос од изнајмување меѓу шест и осум проценти – што е многупати повисок отколку на повеќето пазари на ЕУ.

Во исто време цените на становите „на почетно ниво“ (entry-level) сė уште се конкурентни: стан од околу педесет квадратни метри може да се најде по цена од 150.000 до 250.000 евра, што на многумина им изгледа поприфатливо отколку вложување во надуените пазари во Загреб, Виена или Љубљана.

За дијаспората со ликвидност и регионалните претприемачи што сакаат да се диверзифицираат, Дубаи нуди правна сигурност, висока ликвидност на пазарот и даночна ефикасност - со дополнителен бонус: животен стил проследен со инвестиции.

7. Лидер на нов бизнис-регион - „Глобален Југ 2.0“

Додека ЕУ се бори со бирократски оптоварувања, а САД со зголемена поларизација, Дубаи - заедно со Ријад, Доха и Абу Даби - ја предводи новата бизнис-географија на Глобалниот Југ. Тука не мислиме само за Блискиот Исток туку и за капиталните и трговските текови во Африка, Централна и Јужна Азија.

Дубаи е клучен посредник во тој процес. Тука се одржуваат најважните регионални форуми (GITEX, КОП28, Арапско здравје), се потпишуваат најголемите договори за инфраструктура и енергија со африканските и азиските земји, а дополнително тука се пресекуваат рутите помеѓу Индија, Кина, Африка и Европа.

За регионот Адрија, кој често останува на маргините на главните текови, партнерството со Дубаи значи пристап до пазари што се надвор од дофатот на класичните ЕУ-канали. Без разлика дали станува збор за извоз на храна, здравствена заштита, образование или технологија - Дубаи ги отвора вратите кон незападен свет што расте побрзо и е помалку зависен од старите сили.