ЕУ зазема поостар став кон трговскиот дефицит со Кина на почетокот на преговорите

Европската Унија зазема поодлучен пристап кон Кина пред преговорите во Пекинг, чија цел е да се реши проблемот со трговскиот дефицит и да се избегне трговска војна.

ЕУ подготвува заштитни мерки за ограничување на увозот на кинески хибридни возила, што може да се смета за ескалација, и разгледува посилни инструменти за заштита на европските сектори.

Се очекува исходот од разговорите да биде основа за дискусиите на важниот самит во Брисел, на кој лидерите на ЕУ ќе разгледаат дали да усвојат поостар одговор на зголемениот кинески извоз и заканата што тој ја претставува за европските производствени индустрии.

Европската Унија зазема поодлучен пристап кон Кина пред дводневните преговори во Пекинг, чија цел е да се избегне економски штетна трговска војна.

Еврокомесарот за трговија, Марош Шефчович, оваа недела ќе се сретне со кинескиот министер за трговија, Ванг Вентао, за да разговараат за трговскиот дефицит што надминува една милијарда долари дневно. Средбата се одржува во време кога ЕУ подготвува таканаречени заштитни мерки со кои би се ограничил увозот на кинески хибридни возила - потег што може да се смета за ескалација.

Германија и Франција оваа недела ја повикаа ЕУ да усвои посилни инструменти, вклучително и механизам со кој на Кина би можел да ѝ се ограничи пристапот до огромниот единствен пазар на Унијата, со цел да се заштитат европските сектори што се погодени од наглото зголемување на кинескиот увоз. Но ЕУ сака да ги ублажи своите мерки за да се обиде да избегне одмазднички мерки од Пекинг.

„Ова претставува значителна промена во пристапот на Европската комисија во трговските разговори меѓу ЕУ и Кина“, изјави Алисија Гарсија Ереро, виша соработничка во бриселскиот тинк-тенк „Бригел“ (Bruegel), осврнувајќи се на можните заштитни мерки. „Пекинг би одговорил доколку Европа го преземе овој чекор.“

Bloomberg

Слабата домашна потрошувачка ја направи Кина сè позависна од производството и странската побарувачка за да ја поддржи својата економија, која бележи слаб раст. Но нејзината доминација во снабдувањето со критично важни ретки земни елементи - предност што веќе ја искористи во трговските преговори со САД - му дава на Пекинг силен адут во време кога Европа истовремено се обидува да го ограничи кинескиот увоз и да ги обезбеди материјалите што им се потребни на нејзините фабрики.

Засега Брисел продолжува со своите планови. Европската комисија подготвува заштитни мерки за ограничување на увозот на кинески хибридни автомобили, откако нивната продажба во Европа нагло порасна, како што претходно објави „Блумберг“. Ограничувањата би можеле да вклучуваат временски ограничена тарифна квота, со која би се вовеле царини за увозот што надминува одредена количина. Автомобилите произведени во Кина учествуваа со околу една четвртина во продажбата на хибридни возила во Европа во август, иако растот на увозот на кинески електрични возила забави откако ЕУ воведе високи царини.

Европската и кинеската автомобилска индустрија со децении се тесно поврзани. Компании како „Фолксваген“ (Volkswagen AG) и „Мерцедес-Бенц“ (Mercedes-Benz Group AG) долго време доминираа на кинескиот пазар со своите ефикасни модели со мотори со внатрешно согорување. Потоа, брзорастечките домашни компании, предводени од „БЈД“ (BYD Co.) и „Гили“ (Geely Automobile Holdings Ltd.), ја презедоа доминацијата со агресивно проширување во сегментот на електрични возила.

Оваа експанзија доведе до значителни вишоци на производствени капацитети и предизвика ценовна конкуренција во Кина што речиси ги доведе компаниите до пропаст. Во обид да ја избегнат таквата ситуација, кинеските производители на автомобили сега извезуваат сè поголем број возила во странство. Бидејќи им е затворен пристапот до профитабилниот американски пазар, голем дел од нивната експанзија е насочен кон Европа.

Bloomberg

Се очекува исходот од разговорите оваа недела да биде основа за дискусиите на важниот самит во Брисел следната недела, кога лидерите на ЕУ ќе разгледаат дали да усвојат поостар одговор на наглото зголемување на кинескиот извоз и заканата што тој ја претставува за европските производствени индустрии и милиони работни места низ Унијата.

Двете најголеми економии во ЕУ веќе покажаа ретко единство во барањето построги мерки за воспоставување поголема рамнотежа во трговијата со Пекинг. Во заеднички документ испратен во понеделникот до претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, Франција и Германија предложија нови овластувања со кои на Кина или на други земји би можел да им се прекине пристапот до пазарот на ЕУ во случај на трговска војна.

Овој потег предизвика едвај прикриено предупредување од Пекинг среде еднонеделниот национален празник. Кинеското Министерство за трговија во вторникот ги повика Франција и Германија „да се воздржат од притисок врз ЕУ да прибегне кон протекционистички инструменти“ и „да избегнат да тргнат по погрешен пат со погрешни средства, што на крајот би им се вратило како бумеранг“.

Во коментар објавен во средата, „Јујуантантијан“ (Yuyuantantian) - профил на социјалните мрежи поврзан со кинескиот државен радиодифузер, кој често се користи за пренесување на ставовите што ја одразуваат официјалната политика - наведе дека предлогот дополнително ја усложнува ситуацијата на самиот почеток на разговорите. „Ако продолжи да се турка овој предлог, тоа не само што дополнително ќе го стесни просторот за решавање на проблемите преку дијалог, туку и ќе им наштети на резултатите од преговорите што двете страни веќе ги постигнаа“, се наведува во написот.

Кога Шефчович и Ванг последен пат се сретнаа во јуни во Брисел, ЕУ го одреди октомври како краен рок за постигнување напредок во трговските несогласувања и за остварување на она што еврокомесарот за трговија го нарече „опипливи резултати“.

Bloomberg

Но некои европски претставници се песимисти дека најновата средба може да ги реши клучните спорови околу вишокот производствени капацитети, пристапот до пазарот и контролата на извозот, иако постои можност двете страни да направат помали отстапки за да го продолжат дијалогот, според претставници запознаени со ситуацијата.

„Целта на Пекинг е да добие во време, а не да го промени својот модел на раст“, изјави Сари Архо Хаврен, соработничка во Кралскиот институт за обединети служби (Royal United Services Institute), специјализирана за надворешната политика на Кина. „Одвраќањето зависи од тоа дали Пекинг верува дека Европа навистина би ги спровела заканите, а досегашните резултати на Европа во тој поглед се многу слаби.“

Инструментот на ЕУ против економска принуда, кој ѝ овозможува на Унијата да примени низа мерки како одговор на принудни трговски практики, стапи во сила околу две години по првичниот предлог. Овој инструмент никогаш не бил употребен откако беше воспоставен.

Намалувањето на тензиите меѓу Кина и САД исто така може да ѝ го отежне дејствувањето на ЕУ, бидејќи Пекинг повеќе не се соочува со можноста за трговска војна на два фронта, изјавија претставниците, кои побараа да останат анонимни.

Bloomberg

Кинескиот претседател Шји Џјинпинг минатиот месец се врати од државната посета на Вашингтон, исполнета со свечени церемонии, со договор за продолжување на трговското примирје меѓу САД и Кина до јануари.

„Европа би морала да биде подготвена да ги издржи кинеските контрамерки, пред сè во однос на ретките земни елементи“, изјави Архо Хаврен. „Без резерви и алтернативни извори на снабдување, механизмот за целосно прекинување на пристапот до пазарот е закана што Европа не може да си ја дозволи.“

Пекинг повеќепати се закани со одмазднички мерки доколку ЕУ воведе нови трговски инструменти или дискриминаторски ограничувања насочени кон кинеските компании или производи. Последното предупредување пристигна минатата недела, по извештаите дека некои земји членки на ЕУ се залагаат за европска верзија на американскиот инструмент според член 301.

Што велат аналитичарите на „Блумберг економикс“...

„Трговската војна меѓу ЕУ и Кина веројатно би започнала со ограничени мерки. Ризикот е што не би останала на тоа.“

- Антонио Баросо и Адам Фарар. 

Ванг Јивеи, професор по меѓународни односи на Универзитетот Ренмин и поранешен кинески дипломат во Европа, ги оцени европските потези како тактика за вршење притисок надвор од преговарачката маса и за зголемување на барањата во преговорите.

Но Кина има јасен и цврст став и располага со многубројни средства за одговор, рече тој, почнувајќи од истраги за дискриминација, истраги за безбедноста на индустријата и синџирите на снабдување, па сè до испитување на влијанието на странските субвенции.

Меѓусебните одмазднички мерки веќе започнаа. Во текот на викендот Пекинг започна антидампинг-истрага за европскиот извоз на хемикалија што се користи во пестициди, фармацевтски производи и бои, повикувајќи се на неодамнешните истраги на ЕУ за кинеските хемиски производи.

„Дали ЕУ е иста како САД - дали мора да води вистинска трговска војна со Кина пред да ја признае вистинската сила на Кина и да почне да преговара со неа со искрени намери?“, рече Ванг.

-Со помош на Штефан Никола и Кевин Дармаван.