Кој ќе биде најдобар прогнозер за македонската економија и за инфлацијата?

Солидниот раст од третиот квартал од 2025 година го поттикна оптимизмот за 2026 година. Во трите месеци од јули до септември растот на БДП забрза на 3,8 отсто на годишна основа.

Овој резултат пред сè се должи на растот во бруто-инвестициите, кои се зголемија за над 30 отсто. Ова е одраз на инвестициските активности во приватниот сектор и на инфраструктурните инвестиции на државата и општините. Значаен придонес кон растот, на производствената страна, даде градежништвото со раст од 21 отсто.

Токму овие два сегмента ќе бидат најголеми поддржувачи на растот и во 2026 година. Засилената динамика за реализација на клучните инфраструктурни проекти, инвестициите во општините и приватните инвестиции треба да дадат придонес за стабилноста.

Има оптимизам и за сведување на инфлацијата до ниво поблиску до целта, но со оглед на околностите, тој е поумерен. Претходната прогноза дека во 2026 година стапката на инфлација ќе се доближи до нивото од целните два отсто е ревидирана.

БДП

Владата очекува дека реалниот раст на БДП ќе забрза од 3,5 во 2025 на 3,8 отсто во 2026 година, а исто како и во третиот квартал, главниот двигател на растот е предвидено да биде домашната побарувачка, во услови на раст на бруто-инвестициите и потрошувачката.

„Бруто-инвестициите е предвидено да се зголемат за 8,4 отсто на реална основа, во услови на поинтензивна реализација на големите инфраструктурни проекти во јавниот сектор што се во понапредна фаза, пред сè коридорите 8 и 10д, како и инвестициите во железничкиот транспорт, енергетиката, земјоделството, образованието и здравството. Дополнителен двигател на бруто-инвестициите ќе биде и поддршката на општините за реализација на капитални инвестиции со цел порамномерен регионален развој и унапредување на животот на граѓаните“, се наведува во буџетот за 2026 година.

 

Оптимизмот се темели и на зголемената доверба на економските субјекти. „Значителен придонес врз растот на инвестициите ќе има инвестициската активност на домашните претпријатија, имајќи ги предвид искористеноста и интересот за поволната кредитна линија обезбедена од Владата за инвестиции во нови производствени капацитети и зголемување на нивната извозна конкурентност, како и реализацијата на најавените странски директни инвестиции во земјата, преку изградба на нови и проширување на постојните капацитети во технолошко-индустриските зони“, се наведува во буџетот.

Пооптимистичка прогноза од таа на Владата има само Народната банка на Македонија, од каде што очекуваат раст на економијата од 4 отсто.

Меѓународните институции се поумерени во проекциите. Тие прогнозираат стабилност поради забрзувањето на јавните инвестиции, но во пресметките ги додаваат и ризиците што произлегуваат од глобалното опкружување. Нивните прогнози не стигнуваат до 3,5 отсто раст во 2026 година.

Најниска проекција даде аналитичкиот тим на „Блумберг Адрија“ од 2,9 отсто.

„Економијата на Македонија задржа солидно темпо до крајот на 2025 година. Се очекува комбинацијата од стабилна индустрија, умерено позитивна малопродажба и континуиран раст на извозот да донесе годишен раст на БДП од околу 3 отсто во 2025 година и околу 2,9 отсто во 2026 година. Домашната потрошувачка треба да остане главен столб, потпомогната од растот на платите, додека инвестициите ќе бидат поддржани од засилување на градежништвото и јавната инфраструктура, а извозот ќе има корист од бавното закрепнување на клучните пазари во ЕУ, иако сè уште големиот трговски дефицит ќе остане пречка“, напишаа нашите аналитичари.

Инфлација

И цените растеа над проекциите во 2025 година. Во текот на летото притисокот значително се зголеми, за во ноември стапката да се спушти до 4 отсто. Ревидирани се и прогнозите за до крајот на годината, инфлацијата во 2025 година ќе изнесува високи 3,9 отсто.

За 2026 година и Владата и НБРМ проектираат стапка на инфлација од 2,5 отсто, а во натамошниот период се очекува движење по надолна патека и враќање кон историскиот просек.

„Инфлацијата во 2025 година ќе биде под влијание на растот на цените на храната, при сè уште инертна базична инфлација и одредено стабилизирање на цените на енергентите. Во наредниот период инфлацијата ќе се сведе на 2,5 отсто во 2026 година и 2 отсто на среден рок. Се очекува дека увозните цени ќе придонесат за надолно придвижување на домашната инфлација во 2026 година. На среден рок, закотвените инфлациски очекувања и ограничените притисоци од домашната побарувачка се фактори што ќе придонесат за постепено стабилизирање на инфлацијата“, наведува НБРМ.

Највисока прогноза за инфлацијата има аналитичкиот тим на „Блумберг Адрија“.

„Инфлациските притисоци остануваат над вообичаените среднорочни цели. Вкупната инфлација изнесуваше 4 отсто на годишно ниво во ноември 2025 година. Се очекува просечната инфлација да остане покачена на околу 4 отсто во 2025 и 2026 година, пред сè поради глобалната динамика на цените на суровините и зголемувањето на административните тарифи“, се наведува во макроанализата на нашиот аналитички тим.