„Фајненс тинк“: Растот е солиден, но потребна е фискална претпазливост

Растот на бруто домашниот производ (БДП) од 3,8 проценти во третото тримесечје е во линија со очекувањата на аналитичарите од „Фајненс тинк“, кои прогнозираат економскиот раст за цела 2025 година да биде 3,5 проценти. Сепак, тие предупредуваат на фискална претпазливост.

Во својата економска анализа за третиот квартал, „Фајненс тинк“ посочува дека забрзувањето на економскиот раст го предводи растот во бруто инвестициите (30,6 проценти), што е одраз на инвестициските активности во приватниот сектор и на инфраструктурните инвестиции на државата и општините. 

„Сепак, растот на бруто инвестициите е варијабилна компонента на растот на БДП и непоходно е да се следи неговото однесување во следниот период“, посочуваат аналитичарите и додаваат дека по подолг временски период растот на приватната потрошувачка спласна (0,9 отсто), иако растот на доходите, и особено на платите (10 проценти), продолжи, а кредитниот раст на домаќинствата забрза (10,8 проценти). 

„Извозот (3,4 отсто) и увозот (9,9 отсто) продолжија со внимателни растови како одраз на неизвесностите кај трговските партнери на европскиот континент и на царинската политика на САД. На производната страна, растот во овој квартал е на релативно широка основа како и претходно, но јасно е воден од градежништвото (21 отсто)“, пишува во анализата на „Фајненс тинк“.

Неформалаата вработеност продолжува да расте

Во анализата на „Фајненс тинк“ се посочува дека невработеноста во третиот квартал од 2025 година не се промени и останува 11,5 проценти. Но, зголементата активација на населението (на 52,5 од 52,2 проценти) придонесе вработеноста благо да се зголеми на 46,5 од 46,2 отсто. 

„Растот на вработеноста е доминантно резултат на раст на неформалната вработеност, која продолжи да се зголемува и во овој квартал се искачи на 14,3 проценти. Стапката на слободни работни места (2,02 отсто) во овој квартал остана слична како и во претходните, што упатува дека недостигот од нискоквалификувани работници останува хроничен, а најпогоден сектор е угостителството и туризмот. Овие движења на пазарот на труд укажуваат на помала воздржаност од претходно, но сепак условите се влошени“, пишува во извештајот.

Инфлацијата одново забрза

Во третиот квартал од 2025 година инфлацијата повторно забрза на 4,4 проценти на годишна основа од 3,8 отсто. Според аналитичарите од „Фајненс тинк“, упорната инфлација во ова тримесечје е главно врзана со ефектите од порастот на доходите врз потрошувачката (раст на базичната инфлација од 5,2 проценти). 

„Овие ризици налагаат потреба од понатамошна претпазливост и од фискалната и од монетарната страна“, велат од „Фајненс тинк“.

Оттаму очекуваат динамиката на економијата од овој квартал да продолжи до крајот на годинава, но и во текот на 2026 година. 

„Ризик за растот остануваат глобалните неизвесности, а на домашната сцена динамизираниот раст е неопходно да е придружен со консолидирана фискална политика. ‘Фајненс тинк’ останува на проекцијата за реален раст на БДП во 2025 од 3,5 проценти, дадена во декември 2024 година. Проекцијата за растот на БДП во 2026 година изнесува 3,8 отсто, додека проекцијата за инфлацијата 2,7 проценти“, заклучуваат аналитичарите од „Фајненс тинк“.