ССМ излегува на протест: Колку заостануваат македонските плати во однос на регионот

Сојузот на синдикатите на Македонија (ССМ) попладнево ги вади работниците на улица. Протестот закажан за денеска во 17 часот „е за твојата плата, затоа што истата таа не стигнува од први до први“, се наведува во отвореното писмо што претседателот на ССМ, Слободан Трендафилов, го испрати до работниците.

ССМ бара зголемување на минималната плата на 600 евра и зголемување на сите плати за 100 евра. Работодавците велат дека тој товар не можат да го издржат, а третиот социјален партнер, Владата, вели дека ќе ја почитува одлуката што ќе ја договорат синдикатот и работодавците.

Зголемување на минималната плата ќе има в март по закон. Најниските плати ќе се усогласат според формулата - половина од годишниот раст на просечната плата и половина од годишниот раст на инфлацијата во 2025 година. Тоа значи дека растот ќе изнесува околу 7 отсто (сѐ уште не е објавен податокот за просечната плата во декември) или околу 2.000 денари.

Тоа, пак, значи дека сегашната минимална плата од 24.400 денари ќе се искачи на околу 26.400 денари или 170 евра помалку од тоа што ССМ смета дека треба да биде минималец во земјава.

Дури 200.000 работници под прагот на сиромаштија

Аргументот на ССМ зошто минималецот треба да расте над тоа што го утврдил законот е сиромаштијата. Според податоците на Државниот завод за статистика за 2024 година, прагот на сиромаштија во земјава бил 31.200 денари.

„Она што треба сите да ги загрижи е дека прагот на сиромаштијата во Македонија изнесува 31.200, а минималната плата изнесува 24.379 денари, тоа значи дека 6.800 денари му недостасуваат на еден работник што работи за минималец за да стигне само до прагот на сиромаштијата и да не се чувствува сиромашно“, рече Трендафилов неодамна во разговор за „Блумберг Адрија“.

Според пресметките на синдикатот, дури 200.000 работници во земјава имаат плата што е пониска од прагот на сиромаштија.

За зголемување на платите треба државна поддршка

За работодавачите, зголемувањето на минималната плата на 600 евра и раст на останатите плати за 100 евра е невозможно без државна поддршка. Од бизнис-конфедерацијата на Македонија вчера изјавија дека ваквото зголемување е остварливо само доколку тој износ биде ослободен од придонеси и оданочен единствено со персонален данок.

„Со сегашните давачки, зголемувањето од 6.000 денари реално ја чини фирмата уште дополнителни околу 4.500 денари за придонеси, што е неостварливо за многу компании“, велат оттаму.

Премиерот  Христијан Мицкоски вчера изјави дека секој има право да протестира и дека минималната плата законски се зголемува во март. 

„Во согласност со законот, минималната плата ќе биде зголемена во март, односно платите што ќе ги добијат работниците во април за март ќе бидат зголемени. Ние рековме дека ќе го поддржиме секое решение што синдикатите ќе го постигнат со работодавците во дипартитен дијалог“, рече тој. 

Македонските плати се најниски во регионот

Новата формула за пресметка на минималната плата се применува од 2022 година и оттогаш таа е зголемена за 9.000 денари.

Растот на минималната плата влијаеше да забрза и растот на просечната плата. Во 2022 година просечната плата изнесувала 31.859 денари. Заклучно со ноември 2025 година просекот е 45.045 денари.

Во текот на минатата година просечната плата порасна за 9,8 отсто, а реалната за 5,5 отсто споредено со годината пред тоа. Во однос на земјите од регионот Адрија, платите во Србија и во Босна растат побрзо отколку во земјава.

Србија

Според податоците на Републичкиот завод за статистика, просечната плата во Србија во ноември изнесувала 111.987 денари или околу 1.000 евра, а вкупно во 11 месеци од 2025 година се зголемила за 11,2 отсто номинално и 6,9 отсто реално споредено со истиот период во 2024 година.

Минималната плата во Србија за овој месец се очекува да изнесува 64.554 денари или нешто под 550 евра.

Босна и Херцеговина

Просечната плата во Босна и Херцеговина расте најбрзо во регионот. Според последните објавени податоци за ноември, просечната плата изнесува 1.600 конвертибилни марки или над 800 евра. Кумулативниот раст на просечната плата за 2025 година изнесува 13,6 отсто, додека реалниот раст изнесува 9 отсто.

Во земјата има две минимални плати. Минималецот во Република Српска изнесува 511, а во Федерација БиХ 525 евра.

Хрватска

Во ноември просечната плата во Хрватска изнесуваше 1.498 евра, што е за 9,7 отсто повисоко од истиот период лани, реално просекот се зголемил за 5,7 отсто. Најниските плати во земјата се исплатуваат во текстилната индустрија, каде што просечната плата не стигнува до 1.000 евра.

Нето-износот на минималната плата во Хрватска изнесуваше околу 750 евра, бруто 970 евра. Во периодот од 2010 до 2025 година номинално минималната плата е зголемена за 152 отсто, а реалниот раст изнесува околу 100 отсто.

Словенија

Заклучно со ноември лани, годишната просечна плата во Словенија изнесувала 1.526 евра. Во последното соопштение на државната статистика се наведува дека ноемвриската нето-плата изнесувала 1.626,80 евра и била за еден отсто повисока од истиот месец во 2024 година, а реално се намалила за 1,3 отсто.

Минималната плата за 2025 година во Словенија изнесуваше 1.277 евра во бруто-износ. За оваа година деновиве беше објавено дека минималецот ќе изнесува 1.482 евра односно 1.000 евра нето.