Инфлацијата во САД забрза и го зголеми притисокот врз Фед

Инфлацијата во САД повторно забрза во август, со што се зголемија очекувањата дека Федералните резерви (Фед) следната недела би можеле да ги зголемат каматните стапки, по повеќе години без таков потег.

Индексот на потрошувачките цени, без цените на храната и енергијата, во август порасна за 0,3 отсто во однос на јули, покажаа податоците на американското Биро за статистика на трудот. На годишно ниво, оваа мерка на базичната инфлација достигна 2,4 отсто.

Вкупните потрошувачки цени, пак, се зголемија за 0,4 отсто на месечно ниво, главно поради повисоките цени на енергијата, додека во однос на август минатата година се повисоки за 3,4 отсто.

На финансиските пазари инвеститорите речиси целосно очекуваат зголемување на каматната стапка на следниот состанок на Федералните резерви, закажан за 15 и 16 септември. Наедно, растат и очекувањата дека до крајот на годината би можело да има уште едно зголемување.

Најновите податоци покажуваат дека инфлацијата и натаму се движи над целта на американската централна банка од 2 отсто. Притисокот врз цените доаѓа од повеќе страни, меѓу кои повисоките цени на енергијата, војната со Иран, царините и огромните инвестиции во центри за податоци.

Цените на енергијата во август пораснаа за 2,1 отсто, додека цените на храната останаа речиси непроменети. Трошоците за домување, кои имаат значително влијание врз инфлацијата во САД, се зголемија за 0,3 отсто.

Поскапеле и голем број услуги. Цените на услугите, без енергијата и кириите, пораснале за 0,5 отсто, поттикнати, меѓу другото, од повисоките цени на комуникациските услуги, хотелското сместување и авионските билети. Кај стоките, без храната и енергентите, цените се зголемиле за 0,1 отсто, главно поради поскапувањето на новите и користените автомобили.

Дополнителен проблем за американските домаќинства е што растот на цените не е проследен со доволно силен раст на приходите. Податоците објавени во петокот покажаа дека реалната просечна саатница, односно заработката приспособена за инфлацијата, во август била за 0,3 отсто пониска отколку една година претходно.

Федералните резерви ги оставија каматните стапки непроменети на последните пет состаноци. На состанокот во јули, сепак, тројца членови на Комитетот гласаа за зголемување на каматата за 0,25 процентни поени, што беше знак дека во централната банка постојат различни ставови за тоа како да се реагира на инфлациските притисоци.

Зголемувањето на каматните стапки е еден од главните инструменти со кои централните банки се борат против инфлацијата. Повисоките камати ги поскапуваат кредитите и ги намалуваат потрошувачката и инвестициите и на тој начин треба да го забават растот на цените.

Августовскиот извештај е последниот голем показател за инфлацијата пред септемврискиот состанок на Федералните резерви. Дополнителен сигнал за ценовните притисоци даде и извештајот за производствените цени, кои минатиот месец го забележаа најголемиот раст од мај, повторно под влијание на повисоките цени на енергијата.

Фед, сепак, ќе ги следи и другите показатели пред да ја донесе одлуката. На крајот на месецот треба да биде објавен и индексот на личната потрошувачка, кој е омилената мерка за инфлација на американската централна банка. Економистите очекуваат вкупната инфлација според овој показател до крајот на годината да биде над 3 отсто, значително над целта од 2 отсто.

Зголемените цени на нафтата дополнително ја комплицираат ситуацијата. Цената на нафтата оваа недела повторно надмина 100 долари за барел, додека малопродажните цени на дизелот во САД достигнаа рекордно ниво. Тоа создава ризик од дополнителен раст на трошоците за транспорт, производство и други услуги, што може дополнително да ја отежне борбата со инфлацијата.