Фед е воздржан од кратење на каматите, има изгледи за инфлација

Претседателот на Федералните резерви, Џером Пауел, имаше многу шанси во вторникот да им каже на конгресмените дека централната банка наскоро ќе ги намали каматните стапки. Тој не искористи ниту една од нив.

Наместо тоа, Пауел го повтори својот став дека креаторите на политиките не треба да брзаат со корекции, што претставува контратежа на барањата на претседателот Доналд Трамп и неодамнешните изјави на гувернерите на Фед, Кристофер Валер и Мишел Боумен, кои сигнализираа дека се отворени за намалување на стапките уште во јули.

„Ако се покаже дека инфлациските притисоци навистина остануваат под контрола, тогаш ќе стигнеме до точка каде што ќе ги намалиме стапките – порано наместо подоцна“. рече Пауел одговарајќи на прашање за можноста за намалување на каматите следниот месец, за време на сослушување пред Комисијата за финансиски услуги во Претставничкиот дом. „Но не би сакал да посочам конкретна седница. Не мислам дека треба да брзаме само затоа што економијата сè уште е силна“.

Настапот на Пауел дојде непосредно по одлуката на Фед минатата недела да ги остави каматните стапки непроменети, во рамките од 4,25 до 4,5 отсто. Тој повтори дека е потребен претпазлив пристап, додека се чека поголема јасност за ефектите од економските политики на Трамп, особено во делот на царините.

„Ефектите од царините ќе зависат, меѓу другото, од нивото на нивното спроведување“, рече Пауел. „Во моментов сме во добра позиција да почекаме и да научиме повеќе за најверојатната патека на економијата, пред да направиме какви било приспособувања на политиката“.

Пауел и неколку други креатори на политики посочија на зголемената економска неизвесност поради интензивираното користење царини од страна на администрацијата на Трамп, како главна причина зошто Фед засега ги држи стапките на исто ниво. Многу економисти очекуваат дека царините ќе извршат притисок за раст на инфлацијата и ќе го забават економскиот раст, иако тие проекции се исполнети со значителна неизвесност.

Пауел подвлече дека е можен широк спектар на исходи. Ако инфлацијата биде послаба од очекуваното или ако пазарот на труд ослаби, Фед би можел побрзо да ги намали стапките. Но, ако инфлацијата биде повисока од очекуваното, ќе мора да продолжи со воздржаност.

„Постојат многу можни патеки“, рече Пауел.

Тој призна дека неодамнешните економски податоци го поддржуваат случајот за намалување на стапките, но нагласи дека тие податоци се ретроспективни, а многу економисти очекуваат значителен раст на инфлацијата во текот на годинава поради царините. „Не можеме едноставно да го игнорираме тоа“.

При сведочењето на Пауел, приносите на државните обврзници и вредноста на доларот се намалија, додека трговците вградуваа зголемена веројатност за најмалку две намалувања на каматните стапки до крајот на годината. Тие се повикуваа на неговите коментари дека царините можеби нема да предизвикаат толку висока инфлација колку што се предвидува сега. Појавувањето на Пауел се совпадна и со објавата на послаб од очекуваниот индекс на доверба кај потрошувачите за јуни, што исто така го поттикна тој став.

Официјалните лица на Фед минатата недела сигнализираа дека гледаат две намалувања до крајот на годината, според нивната средна проекција. Економистите анкетирани од „Блумберг“ очекуваат првото намалување да биде до септември.

„Неговото сведочење укажува дека септември е следната клучна одлука и, според нашата процена, тоа е разумно сценарио – но далеку од сигурно“, пишува во белешка до клиенти аналитичкиот тим на „Евркор ИСИ“ (Evercore ISI).

Неколку други претставници на Фед исто така во вторникот се изјаснија во прилог на внимателен пристап, без нагли потези за намалување на стапките.

Коментарите на Трамп

Ставот на централната банка да се воздржи предизвика гнев кај Трамп, кој постојано повикува на пониски каматни стапки и тврди дека Фед со задржувањето на високите стапки ги зголемува трошоците за задолжување на владата.

„Џером ’Предоцна’ Пауел од Фед денес ќе сведочи во Конгресот за да објасни, меѓу другото, зошто одбива да ги намали стапките“, напиша Трамп на социјалните мрежи во вторникот наутро. „Се надевам дека Конгресот навистина ќе го среди овој многу глупав и тврдоглав човек. Со години ќе плаќаме за неговата некомпетентност“.

 

 

Трамп често ги менува конкретните детали за своите царински политики, а неговата администрација вели дека работи на трговски договори што може да влијаат на нивото и видот на царините.

„Очекувањата за тоа ниво и за економските ефекти од него достигнаа врв во април и оттогаш се намалени“, рече Пауел во своето воведно обраќање, кое во голема мера беше слично на она што го кажа минатата недела. „Но, и покрај тоа, зголемувањата на царините годинава најверојатно ќе ги зголемат цените и ќе ја намалат економската активност“.

Пауел додаде дека ефектот на царините врз инфлацијата може да биде краткорочен или подолготраен.

Ефектот на царините

Избегнувањето на подолготрајниот ефект, според Пауел, ќе зависи од големината на царините, времето потребно за тие да се пренесат на цените и, на крајот, од задржувањето на долгорочните инфлациски очекувања стабилни.

Економските податоци досега покажуваат ограничено влијание од царините. Гувернерите Валер и Боумен укажуваат токму на тоа, меѓу другото, кога тврдат дека Фед може да ја намали стапката уште на следната седница во јули. Следната седница по тоа е во септември.

Пауел во вторникот изјави дека очекува царините да имаат значително влијание врз инфлацијата во текот на летните месеци.

„Немаме историски искуства на кои можеме да се повикаме во ваква ситуација. Може да се покаже дека влијанието е помало или поголемо од она што го очекуваме – и ние ќе учиме од тоа“, рече тој. „Сосема сме отворени за идејата дека влијанието може да биде помало и, ако е така, тоа ќе влијае врз нашата политика“.

Пауел ги опиша општата економија и пазарот на трудот како стабилни. Тој рече дека инфлацијата значително се намалила од нејзиниот врв во средината на 2022 година, но и понатаму е нешто повисока од целта на Фед од 2 отсто. Тој додаде дека долгорочните очекувања за инфлација, според повеќето мерки, сè уште се усогласени со целта на Фед.

Кога Трамп воведе царини за време на својот прв мандат, Фед тогаш ги намали каматните стапки за да ги ублажи последиците врз економијата. Пауел вели дека ситуацијата сега е поинаква, делумно затоа што инфлацијата и понатаму е висока.

„Сè уште не ја вративме ценовната стабилност целосно“, рече тој. „Ако се случи голем и траен инфлациски шок, мора да бидеме внимателни“.

Пауел в среда треба да сведочи и пред Сенатската банкарска комисија.

 

-Со помош на Катарина Сараива, Џорџина Бос и Елизабет Стентон.