Трамп се закани со царини од 100 отсто за Канада

Претседателот Доналд Трамп се закани на Канада со 100 отсто царини за целиот нејзин извоз во САД доколку склучи трговски договор со Кина, зголемувајќи ги тензиите меѓу САД и нивниот северен сосед.

Трамп, нарекувајќи го премиерот Марк Карни „Гувернер Карни“, рече дека канадскиот лидер „сериозно греши“ што дозволува Кина да го зголеми извозот на електрични возила во Канада. Трамп ја исмејуваше Канада со својата желба таа да стане 51-та американска држава.

„Кина ќе ја изеде Канада жива, целосно ќе ја проголта, вклучувајќи го уништувањето на нивните бизниси, општественото ткиво и начинот на живот,“ рече Трамп во објава на социјалните мрежи. „Ако Канада склучи договор со Кина, веднаш ќе биде погодена со 100 отсто царини за сите канадски добра и производи што доаѓаат во САД.“

Портпаролот на Карни не одговори веднаш на барањето за коментар во саботата наутро.

Марк Карни и Доналд Трамп/ Bloomberg

Овој потег доаѓа додека Трамп и Карни започнаа војна со зборови околу акциите на американскиот претседател за нарушување на светскиот поредок, вклучително и неговите напори да ја преземе контролата врз Гренланд. Карни рече дека иднината на Гренланд треба да ја одлучат само луѓето од Данска и Гренланд, данска територија.

Кина и Канада минатата недела постигнаа договор за намалување на некои трговски бариери и обновување на врските, сигнализирајќи промена во канадската надворешна политика и отстапување од усогласеноста со трговската агенда на Трамп.

Карни рече дека очекува Кина да ги намали тарифите за канадската репка, позната и како канола, по средбата со кинескиот лидер Шји Џјинпинг на 16 јануари, во првата посета на канадски лидер на Пекинг по осум години.

За возврат, Канада ќе дозволи 49.000 кинески електрични возила на својот пазар со тарифна стапка од околу 6 отсто. Кина исто така ќе понуди безвизно патување за Канаѓаните, рече Карни.

Набргу по потпишувањето на договорот, канадскиот лидер одржа остар говор на Светскиот економски форум во Давос, Швајцарија, во кој предупреди на принудата од големите сили — имплицитна осуда на пристапот на Трамп кон надворешната политика, иако не го спомена по име.

Американскиот претседател одговори обвинувајќи ја Канада за неблагодарност за американската воена заштита и тврдејќи дека земјата „живее благодарение на САД“ — тврдење што Карни го отфрли. Трамп исто така ја повлече поканата Канада да се приклучи на неговиот т.н. Одбор за мир една недела откако Карни се потпиша на него.

Трамп рече дека Канада се спротивставува на неговиот планиран проект „Златна купола“ за противракетна одбрана, иако не е јасно дали тоа навистина е позицијата на Отава. Министерот за финансии Скот Бесент оваа недела рече дека Трамп побарал Канада да учествува во проектот.

Карни претходно укажал на подготвеност Канада да биде вклучена во „Златната купола“. Тој исто така е во процес на значително зголемување на воените и безбедносните трошоци на Канада — вклучително и набавка на нови борбени авиони и подморници — делумно поради притисокот на Трамп врз НАТО сојузниците да го сторат тоа.

Карни предизвика внимание на годишниот собир на глобалните финансиски елити во Давос, кога повика т.н. средни сили да се здружат за да се спротивстават на заплашувањето од големите сили. Премиерот нападна неколку од неговите политики осудувајќи ја употребата на „царини како средство за притисок, финансиска инфраструктура како принуда, синџири на снабдување како ранливост што треба да се искористат.“

Не е веднаш јасно што би го задоволило прагот на Трамп за „договор“ — договорот меѓу Канада и Кина претходно овој месец всушност беше ограничен трговски пакт, фокусиран на земјоделство и електрични возила. Белата куќа не одговори веднаш на барањето за коментар.

Исто така не е јасно какви промени би имало за американските тарифи што се применуваат на стоките што се тргуваат според трговскиот договор меѓу САД, Мексико и Канада. Во моментов, стоките под договорот обично се без тарифи, што значи дека огромното мнозинство од она што САД го купуваат од Канада не се соочува со тарифи.

Сегашниот увозен данок за не-исклучени стоки е 35 отсто, со различни стапки за одредени сектори, вклучувајќи челик, алуминиум и автомобили.

САД увезуваат околу 4 милиони барели нафта дневно од Канада, која е главен извор на сурова нафта за рафинериите во американскиот Среден Запад. САД исто така се голем купувач на метали и ѓубрива од својот северен сосед.

Bloomberg

Трамп често се заканува со тарифи што не се реализираат. Пред една недела, тој се закани на Европа со тарифи поради Гренланд, но потоа ги повлече. А претходно овој месец се закани со секундарни тарифи на секоја земја што тргува со Иран, но никогаш не објасни и сè уште не ги спроведе. Кина е меѓу главните трговски партнери на Иран.

Претседателот се закани дека ќе додаде 10 отсто царина на канадските стоки минатиот октомври затоа што беше лут за телевизиска реклама против давачките што ја нарачала владата на Онтарио. Но никогаш не го спроведе тоа.

Односите меѓу Вашингтон и Отава се влошија откако Трамп се врати во Белата куќа. Одлуката на претседателот да ги зголеми тарифите за стоки од Канада предизвика широко негодување, при што многу Канаѓани бојкотираа американски производи и избегнуваа патувања во САД.

Канада, која историски го насочувала поголемиот дел од својата трговија на југ кон САД, одговори со агресивно барање да ги зголеми трговските врски на исток кон Европа и на запад кон Азија — вклучително и склучување трговски договор со Кина и барање нови врски со Индија, две земји што отворено се конфронтираа со претходникот на Карни, Џастин Трудо, во последните години.

Трамп, како дел од неговите исмејувања за 51-та држава, постојано го нарекуваше Трудо „Гувернер Трудо“. Но престана да го прави тоа откако Карни дојде на власт.