Морам да признаам дека навивав за пропаѓање на крипто пазарот. Тоа не беше затоа што никогаш не инвестирав во него и затоа што бев навредена кога видов дека толку многу луѓе се збогатуваат од него (иако имаше моменти). Тоа беше затоа што не го разбирам.
Така, ги поминав последните 12 години претпоставувајќи - и надевајќи се - дека криптото ќе исчезне. И сега тоа може да се случи. Или барем може да стане помал дел од финансискиот пазар. Но, сега сум загрижена. По една деценија привлекување инвеститори, создавање нови милионери и милијардери и инспирирање на страста за инвестирање кај новата технолошка генерација, се плашам од последиците од нејзиниот колапс. Постои опасност инвеститорите да научат погрешни лекции за ризикот.
Би се чувствувала малку виновна ако навивам против криптовалутите, ако нивниот пад е она што ќе ја доведе економијата во рецесија. Но, се чини дека FTX.com или дури и целиот пазар на криптовалути не претставуваат систематски ризик - според дизајнот, криптовалутите би требало да лежат надвор од традиционалните финансиски пазари.
Кога има голем неуспех на пазарот на обврзници, тоа е лошо бидејќи тоа влијае на сè и целиот пазар се топи. Тоа не е случај со криптовалутите. Но, сè уште има причини да се грижите за тоа што претставува FTX за инвеститорите. Како прво, целиот пазар на крипто е во неволја и луѓето губат пари. Тоа никогаш не е добро. Посебно загрижува тоа што многу од најновите инвеститори во криптовалути, оние кои купуваа по високи цени и гледаа како паѓа, обично беа инвеститори со помалку богатство, некои нови на финансиските пазари. Да се надеваме дека не вложиле повеќе отколку што можат да си дозволат да изгубат.
Вредноста на криптовалутите требаше да биде тоа што тие нудат заштита од доларот или повеќе конвенционални делови на пазарот. Или да има вредност ако се друго пропадне. Но средствата што нудат таков вид заштита се ретки; повеќето средства се донекаде поврзани, особено кога пазарот паѓа. Реткоста обично значи скапо средство кое нуди помал принос. Плаќате голема цена за таков вид на безбедност која е тешко да се најде. Фактот дека криптовалутата понуди толку високи приноси, покажува дека таа никогаш не била добра хеџ, туку само додала ризик на вашето портфолио. Заклучокот е дека сè што изгледа дека дава многу висок принос доаѓа со ризик да изгубите сè во најлош можен момент.
Втората грижа ми е ударот врз кредибилитетот на финансискиот систем. Наместо да биде поексплицитен за вистинската природа на ризикот, системот ја прифати идејата дека е можно да се добие нешто за ништо. Ако луѓето сакаат да шпекулираат за ризични средства кои би можеле да пропаднат, тоа е нивно право, сè додека никогаш не биле заведени или не претставуваат поголем системски ризик. Но, тоа е неуспех на кој било доверител кој дозволил крипто средства. Понудата на таа опција покажува дека доверителот верува дека крипто е внимателна долгорочна инвестиција за пари што ќе им бидат потребни на луѓето во иднина.
Американското Министерство за труд претходно оваа година изрази загриженост за криптовалутите во пензиските системи и планираше истрага. Но, нивната грижа можеби беше многу мала, и дојде предоцна. Ова доведува до губење на довербата во системот, а тоа има последици. Некои инвеститори може да ги намалат своите инвестиции или да се воздржат од инвестирање во целост и да пропуштат идни приноси на поразумни средства како што се индексните фондови. Наместо тоа, лекцијата што луѓето треба да ја извлечат од ова не е дека пазарите се наместени, туку дека екстремно ризичните средства веројатно не припаѓаат во вашето пензиско портфолио.
Падот на криптовалутите се случува во исто време кога драстично паѓаат и вредностите на другите технолошки компании. Веројатно беше време за пазарна корекција и за нив, но ова не е случајно. Зголемените каматни стапки и инфлацијата имаат тенденција да ги исцрпат инвестициите од сите видови ризични средства. Позагрижувачки е што ќе се случи ако инвеститорите станат премногу нервозни и тоа се прелее во други средства, предизвикувајќи пад на целата берза. Засега тоа не се случува. Се чини дека пазарите се водени повеќе од макроекономски вести отколку од она што се случува во крипто.
Но, зголемените стапки претставуваат многу ризици. Падот на криптовалутите е симптом, а не причина за поризично опкружување кое треба да послужи како потсетник дека финансиските пазари не нудат гаранции. Последната лекција овде не е дека пазарите се лоши или наместени. Поентата е дека никогаш не треба да шпекулирате повеќе отколку што можете да си дозволите да изгубите во класа на средства што нема јасна внатрешна вредност.
.webp){kind=icon}
