„Антропик“ пред рекордно ИПО: Може ли Клод да ја оправда процената повисока од таа на „Спејс екс“

Откако „Спејс екс“ ова лето постави рекорд за најголема иницијална јавна понуда (ИПО) во историјата, се чини дека тој рекорд ќе преживее само неколку месеци. Според пишувањето на „Фајненшел тајмс“, инвеститорите на „Антропик“, компанијата што стои зад ВИ асистентот Клод, очекуваат компанијата да излезе на берза во октомври со процена од најмалку две илјади милијарди долари, со што би го надминала рекордот што ова лето го постави „Спејс екс“. Прашањето, всушност, е само дали оваа проценка има реално покритие во работењето на компанијата или станува збор за уште еден случај во кој еуфоријата моментално ги надминува фундаментите.

Како во моментов работи „Антропик“

Она што го прави „Антропик“ исклучителен, дури и во контекст на ВИ компании навикнати на експлозивен раст, е темпото со кое расте неговиот годишен ануализиран приход (run-rate revenue). Тој пораснал повеќе од 30 пати од крајот на 2024 година до мај 2026 година, што претставува темпо што ги надминува резултатите забележани во историјата на софтверските компании.

 

Тековните проекции на инвеститорите укажуваат дека овој приход до крајот на 2026 година би можел да достигне меѓу 100 и 120 милијарди долари, односно да се зголеми десеткратно во однос на почетокот на годината. Според пишувањето на „Волстрит џурнал“, приходот во вториот квартал од 2026 година би требало да надмине 10,9 милијарди долари, при што се најавува дека компанијата би можела за првпат да оствари позитивен оперативен резултат, што е важно да се нагласи дека не е исто што и нето-добивка.

„Антропик“ и понатаму не е профитабилен на годишно ниво и, според одредени процени, тоа не се очекува пред 2028 година, делумно и затоа што компанијата само во 2026 година планира да потроши околу 19 милијарди долари за компјутерски капацитети (compute) потребни за тренирање на своите модели. Последната приватна рунда на финансирање, спроведена во мај 2026 година, донесе 65 милијарди долари при процена од 965 милијарди долари, со што „Антропик“ за првпат ја надмина приватната процена на својот најголем конкурент, „Опен еј-ај“.

Дали процената од две илјади милијарди е реална?

На прв поглед, проценката од две илјади милијарди долари изгледа астрономска, а споредбата со најголемите технолошки компании покажува дека инвеститорите веќе му припишуваат значителна премија на „Антропик“ во однос на стабилните гиганти од „Величествената седумка“. Таквата процена може да се оправда со очекувањата дека компанијата ќе продолжи да бележи значително побрз раст на приходите, но истовремено остава малку простор за разочарување доколку тој раст забави.

Од друга страна, „Антропик“ е вреднуван значително поконзервативно од „Спејс екс“, компанија која исто така се потпира на очекувањата за силен иден раст. Тоа покажува дека, и покрај рекордната процена, вреднувањето на „Антропик“ сепак не е најагресивното меѓу најголемите технолошки ИПО-а.

 

Сепак, не сите се согласуваат со оваа логика. Доколку „Антропик“ по ИПО-то се приклучи на индексот Nasdaq 100, каде што компаниите во просек се тргуваат по 25 пати поголем од очекуваниот иден профит, компанија вредна 2 илјади милијарди долари би требало на крајот да остварува годишен профит меѓу 59 и 79 милијарди долари за да ја оправда таа процена врз основа на профитот, а не само на приходите.

Проблемот е во тоа што „Антропик“, со оглед на фактот дека компанијата дури сега почнува да бележи први оперативни добивки, сè уште е многу далеку од такво ниво на профитабилност. Илустративно, доколку „Антропик“ навистина достигне процена од 2 илјади милијарди долари, би се нашол во ист ранг со „Амазон“, чија пазарна капитализација изнесува околу 2,86 илјади милијарди долари, додека само во вториот квартал од 2026 година компанијата оствари околу 20,6 милијарди долари приспособена нето-добивка. „Антропик“, од друга страна, и покрај огромниот раст на приходите, допрва треба да покаже дека може да генерира профит со споредлива големина.

Колку е силен конкурентскиот „moat“ на „Антропик“

Кога станува збор за конкурентската позиција, сликата е значително поповолна, бидејќи „Антропик“ кон крајот на 2025 година за првпат го надмина „Опен еј-ај“ според уделот во вкупната корпоративна потрошувачка за ВИ модели. Разликата е уште поизразена во сегментот на ВИ алатките за програмирање, каде што Колд код до средината на 2026 година изгради значајна предност во однос на „Опен еј-ај“. Само овој производ до февруари 2026 година достигна годишно проектирани приходи (annualized revenue) од 2,5 милијарди долари.

Дел од оваа предност произлегува и од она што некои аналитичари го нарекуваат „културен moat“ (заштитен конкурентски бедем) - репутацијата на „Антропик“ во поглед на безбедноста и одговорниот развој на вештачката интелигенција привлече деловни корисници од строго регулирани индустрии, кои се подготвени да платат премија за посигурен и потранспарентен производ. Воедно, достапноста на моделите преку повеќе клод платформи, како АВС (AWS) и Гугл колд (Google Cloud), дополнително го олесни нивното усвојување кај големите компании.

Сепак, постојат ризици

И покрај силната позиција, патот до и по ИПО-то не е без пречки. „Антропик“ се соочува со сѐ посилна конкуренција од поевтините кинески модели, додека неговиот водечки модел чини и до два и пол пати повеќе од водечкиот производ на „Опен еј-ај“. Тоа веќе ги наведе некои компании да ја ограничат потрошувачката за вештачка интелигенција или да преминат на поевтини алтернативи.

Регулаторната неизвесност, исто така, останува присутна, а самиот настан од јуни 2026 година покажа колку регулаторната рамка може да влијае врз бизнисот на „Антропик“. Компанијата привремено беше принудена да повлече два од своите најнапредни модели поради американските извозни контроли. Иако пристапот беше повторно овозможен откако тие ограничувања беа укинати кон крајот на истиот месец, случајот јасно ја нагласи зависноста на компанијата од регулаторните одлуки.

 

Дали „Антропик“ го чека иста судбина како „Спејс екс“

Ова прашање веќе беше актуелно кога стануваше збор за падот на „Спејс екс“ под цената на ИПО-то по почетната еуфорија, а природно се наметнува и овде. Неколку фактори одат во прилог на тоа дека „Антропик“ би можел да помине низ слична краткорочна турбуленција, бидејќи станува збор за уште едно рекордно, медиумски експонирано ИПО, каде што огромното внимание на јавноста и ограничената почетна понуда на акции ќе предизвикаат сличен образец на нагол раст, а потоа и корекција. Во меѓувреме, профитабилноста, или поточно нејзиното отсуство, би можела да стане главна мета на скептиците, исто како што тоа се случи со ВИ-сегментот на „Спејс екс“.

Сепак, постојат и важни разлики. За разлика од „Спејс екс“, чиј сегмент Старлник е зрел и профитабилен, додека ВИ-сегментот (по спојувањето со xAI) останува огромен губитник, целиот деловен модел на „Антропик“ веќе е насочен кон продажба на ВИ-модели, со јасно видлив тренд кон оперативна профитабилност уште оваа година и исклучително висока, повторлива (recurring) корпоративна побарувачка што стои зад растот на приходите. Софтверскиот деловен модел, за разлика од капитално интензивниот вселенски бизнис, на долг рок носи значително поголем потенцијал за профитна маржа, доколку растот на приходите продолжи да го надминува растот на трошоците за компјутерски капацитети, кои во моментов се високи поради инвестициите во нивно проширување.

Што треба да се замапти од сето ова

„Антропик“ влегува во ИПО-то со ретко видена комбинација што вклучува експлозивен раст на приходите и сè посилна конкурентска позиција во однос на „Опен еј-ај“, особено во корпоративниот и програмерскиот сегмент, но и со процена на вредноста која уште сега претпоставува огромен иден успех, додека профитабилноста допрва треба да дојде.

На краток рок, инвеститорите би требало да очекуваат сличен вид нестабилност каква што искуси и „Спејс екс“. Големата еуфорија околу рекордното ИПО лесно може да ја турне цената над нејзината реална вредност, по што следува корекција кога раните инвеститори ќе почнат да го реализираат својот профит. На долг рок, клучното прашање останува дали „Антропик“ ќе успее да ги претвори својот пазарен удел и брзината на раст во профитабилност доволно голема за да ја оправда процената на ниво на најголемите светски компании. Одговорот на тоа прашање инвеститорите ќе можат подобро да го проценат дури откако компанијата, за првпат, ќе мора да објави детални финансиски извештаи.