Растот на Дедо Мраз традиционално носи профит - може ли да го очекуваме и оваа година?

Пред берзите да се збогуваат со исклучително профитабилната 2025 година, сè уште ја чекаат долгоочекуваната одлука на американските Федерални резерви (Фед), која ќе одлучува за каматните стапки на 10 декември. Иако исходот од последната одлука оваа година е за нијанса помалку предвидлив од неодамнешните состаноци на банката за каматните стапки, пазарите сè уште се обложуваат на успешен декември.

Последните денови од годината традиционално се толку успешни на глобалните берзи што терминот „Раст на Дедо Мраз“ стана популарен. Ова се однесува на постојаниот раст на цените на акциите во последните пет трговски дена од декември и првите два трговски дена од јануари. Ова е потврдено и со статистика. Ако ги погледнеме приносите на американскиот индекс S&P 500 за секоја поединечна година почнувајќи од 1950 година, индексот добил просечно 1,3 проценти во овој седумдневен период на тргување и бил позитивен во 79 проценти од случаите. Во 73 проценти од анализираните случаи дури завршил и повисоко, што е највисоко ниво на позитивност во кој било месец.

„Историски, декември е еден од најсилните месеци за пазарите, а оваа година започна со извесен оптимизам во врска со очекувањата дека 2026 година би можела да донесе пониски каматни стапки“, рече Адрија Матеј Вујаниќ, раководител за пазари во „Блумберг“. „Сепак, со оглед на макроекономската рамка од оваа година, расположението на потрошувачите и динамиката на празничните трошоци, останува отворено прашање дали познатиот сезонски модел всушност ќе се повтори“, додаде тој.

Факторите што придонесуваат за ова празнично зголемување на акциите вклучуваат празничен оптимизам, помал обем на тргување, собирање даночни загуби и прилагодувања на институционалното портфолио, според глобалната финтек фирма „Плус 500“ (Plus500). Ова е, исто така, време кога институционалните инвеститори се на одмор, што значи дека пазарите се водени од малопродажни инвеститори, кои генерално се пооптимисти. Покрај тоа што означува успешен период на тргување, растот на Дедо Мраз го користат и трговците како рано предвидување за тоа што може да се случи во новата година.

Декември е радосен период во Европа. Откако беше лансиран индексот на сини чипови во регионот во 1987 година, EURO STOXX 50 забележа просечен пораст од 1,87 проценти во декември. Тоа го прави божиќниот период втор најдобар месец во годината, зад ноември, кој историски бележи просечен пораст од 1,95 отсто. DAX, водечкиот германски индекс, оствари просечен пораст од 2,18 проценти во декември во текот на изминатите 40 години, што е малку помалку од априлските 2,43 проценти, објави „Јаху њуз“ (Yahoo News).

Дали Дедо Мраз ќе донесе раст оваа година?

„Сезонската природа, стабилното трошење и покрај мрачното расположение и позиционирањето на крајот од годината, ја поставија основата за овогодинешниот божиќен раст, кој веројатно ќе се случи во втората половина од месецот“, изјави Марк Хакет од „Нејшнвајд“ (Nationwide) за „Блумберг“.

Во меѓувреме, Скајлар Монтгомери Конинг од „Блумберг“ рече дека овогодинешниот божиќен раст ќе бара добри вести и позитивни сигнали, кои во моментов се условени од монетарната политика.

За растот во периодот на Божиќните празници да има солидна основа, веројатно ќе ни требаат некои позитивни макро изненадувања кон крајот на месецот, особено во областите на инфлација и потрошувачка, бидејќи без дополнителни стимулации, само сезонската активност можеби нема да биде доволна, вели аналитичарот Вујаниќ. Макро податоците за ноември ќе бидат објавени по состанокот на Фед, а пред Божиќ, заедно со извештајот за вработеноста на 16 декември и извештајот за инфлацијата на 18 декември.

„Позитивната позадина ги тера учесниците на пазарот да ги зголемуваат долгите позиции и да се подготвуваат за можен раст за време на Божиќ бидејќи сите главни сектори и домашни референтни индекси напредуваат, со исклучок на здравствениот сектор“, изјави пред неколку дена за „Блумберг“ Хозе Торес, виш економист во „Интерактив брокерс“ (Interactive Brokers).

Bloomberg

 

Сепак, остануваат одредени грижи. Транзицискиот период од ноември беше нестабилен, при што главните американски индекси имаа послаби резултати, поттикнати од остриот пад на Nasdaq. Европскиот индекс Stoxx 600 ги задржа добивките, со што ноември стана петти последователен месец на раст. Технолошките акции, исто така, претрпеа загуби бидејќи глобалните берзи беа загрижени за вреднувањето на акциите за вештачка интелигенција (ВИ) и плановите за трошење, објави „Си-ен-би-си“ (CNBC).

Еден од исклучоците од порастот на Дедо Мраз беше минатиот декември, кога индексот S&P 500, и покрај порастот во текот на целата година (+23,3 проценти), забележа пад од 2,4 проценти. Во тоа време пишувавме дека падот не ги поштеди ниту крипто средствата, при што биткоинот падна далеку под 100.000, а некои токени забележаа дури и двоцифрени загуби. Тогаш САД се подготвуваше за вториот мандат на претседателот Доналд Трамп.

„Плус 500“ го припишува минатогодишниот пад на сигналите за монетарна политика на Фед, кои одржуваа поблаг став за каматните стапки, навестувајќи помалку намалувања на стапките во 2025 година - што и се случи. Индексот S&P 500 ги испорача проектирани идни заработки во декември кои беа далеку над историските просеци. Ова ги направи акциите поранливи на заработка.

Кои акции треба да ги следите?

„Во однос на географската распределба на портфолиото, американските акции изгледаат скапо и историски гледано и во однос на другите пазари“, вели аналитичарот Вујаниќ, додавајќи: „Сепак, тоа не значи дека треба да ги избегнувате“.

Вујаниќ верува дека многу подобар пристап е да се диверзифицира на пазари кои моментално нудат поздрави вреднувања, како што се Европа и регионалните пазари. „Ова ја одржува изложеноста на потенцијалот на САД, а воедно го намалува ризикот од концентрација и ја одржува заштитата од пад“, заклучува тој.

„Плус 500“ ги посочува потрошувачите, технологијата и финансиите како сектори на кои треба да се внимава за потенцијален раст на Божиќ оваа година. За потсетување, продажбата на црниот петок во САД се зголеми во споредба со минатата година, што укажува дека американските потрошувачи сè уште трошат и покрај постојаните економски грижи. Како резултат на тоа, многумина очекуваат исклучителна потрошувачка за време на божиќните празници.

Божиќниот раст е проследен со таканаречениот „јануарски ефект“, поврзан сезонски феномен што се карактеризира со забележително зголемување на цените на акциите во јануари, особено во првите две недели од месецот. Овој тренд често се припишува на зголемената активност за купување, поттикната од повеќе фактори.