Десетти ден на жестоки напади меѓу САД и Иран, Хутите отвораат нов фронт

Воениот конфликт меѓу Соединетите Американски Држави и Иран продолжува да ескалира, откако двете страни десетти ден по ред извршија меѓусебни напади, додека дипломатските посредници интензивно се обидуваат да воспостават нов прекин на огнот. Во меѓувреме, јеменската милитантна група Хути се закани со поморска блокада во Црвеното Море, што дополнително ја зголемува загриженоста за безбедноста на глобалните енергетски рути.

Американската Централна команда (CENTCOM) соопшти дека во најновите операции биле погодени ирански командни центри, лансирни позиции и системи за противвоздушна одбрана. Од друга страна, Техеран извршил напади врз американски воени објекти во Кувајт и Јордан. Британската морнарица, пак, пријави напади врз два трговски брода во близина на Ормускиот Теснец.

Американскиот претседател Доналд Трамп порача дека секој напад врз американски војник ќе биде проследен со „многукратно посилен одговор“, нагласувајќи дека американските воздушни операции ќе продолжат сè додека Иран не ја промени својата политика.

Ормускиот Теснец останува главната точка на спор меѓу Вашингтон и Техеран. Иран ги отфрла американските барања за непречено одвивање на поморскиот сообраќај низ теснецот во рамки на прекинот на огнот што беше постигнат минатиот месец, но подоцна пропадна.

Во исто време, посредниците се обидуваат да ги вратат двете страни на преговарачка маса, а според иранските медиуми, Пакистан и Катар предложиле враќање на позициите што важеле пред 9 јули како прв чекор кон обновување на примирјето.

Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи изјави дека неговата земја нема да се откаже од дипломатијата, но нема да прифати нови преговори додека е изложена на воени напади. Тој нагласи дека контролата врз Ормускиот Теснец е од суштинско значење за безбедноста на Иран и претставува важен инструмент во односите со САД.

Заканите на Хутите го зголемуваат ризикот

Дополнителна неизвесност создаде и најавата на јеменските Хути, поддржани од Иран, дека ќе воведат поморска блокада кон Саудиска Арабија во Црвеното Море. Таквиот потег би можел сериозно да го наруши извозот на милиони барели сурова нафта што кралството ги транспортира преку оваа рута.

Саудиските власти соопштија дека ги преземаат сите неопходни мерки за заштита на трговските бродови во согласност со меѓународното право, додека коалицијата предводена од Ријад најави засилени безбедносни активности во регионот.

Продолжувањето на конфликтот веќе има значително влијание врз енергетските пазари. Цената на суровата нафта од типот „брент“ достигна 88,45 долари за барел, што претставува значителен раст во однос на крајот на јуни, кога изнесуваше 72,92 долари.

Во САД, просечната цена на бензинот повторно ја надмина границата од четири долари за галон, што би можело да има политички последици за администрацијата на претседателот Трамп во пресрет на ноемвриските избори.

Американската војска соопшти дека од почетокот на најновата ескалација загинале тројца припадници на вооружените сили во Ирак и Јордан, додека еден војник сè уште се води како исчезнат. Според Пентагон, речиси 100 американски војници претрпеле повреди, но 96 проценти веќе се вратиле на должност, при што најголемиот дел од повредите биле полесни потреси на мозокот.

Од иранска страна, властите тврдат дека американските напади погодиле мостови и друга инфраструктура, при што загинале повеќе од 50 лица, а над 500 биле повредени.

И покрај интензивните дипломатски активности, американски претставници оценуваат дека пробив во преговорите е малку веројатен сè додека не биде постигнат договор за режимот на пловидба низ Ормускиот Теснец, една од најважните светски поморски рути за транспорт на нафта.