Се‘ уште нагоре на берзите или? - Пет вести за почеток на денот

Извршниот одбор за монетарната политика на Народната банка одлучи каматната стапка на благајничките записи да се намали за 0,25 п.п., на нивото од 5,8 проценти. Ова е второ последователно намалување на каматата на записите откако во септември годинава НБРМ прв пат по подолг период ја намали стапката за 0,25 п.п. од 6,30 на 6,05 проценти. Дали ќе донесе олабувањето на монетарната политика намалување на каматните стапки на кредитите?

Добро утро, ви пишува Владимир Николоски од дигаталната редакција на „Блумберг Адрија“. Попрецизен одговор на прашањето дали ќе има намалување на каматите ќе можете да добиете утре кога ќе откриеме какви финти се користат во Македонија за да се манипулира со вредноста на каматите на потрошувачките кредити. Во меѓувреме, прочитајте ги клучните вести што ги издвоивме за почеток на денот, кои носат важни информации за трендовите на берзите, влијанието на климатските промени и новите геополитички групирања.  

 

Клучни сценарија: Ќе растат ли берзите до крајот на годината?

Американскиот индекс S&P 500, кој инвеститорите често го доживуваат како инвестиција во американската економија, годинава постигна импресивен раст. Покрај тоа што вредноста се зголеми за повеќе од 20 отсто од почетокот на 2024 година, индексот што го следи движењето на акциите на 500-те најголеми американски компании ги надмина претходните рекордни вредности на берзата дури за 45 пати. До кога ќе продолжи оваа берзанска бајка?

Според аналитичарите, постои можност растот да продолжи, но само доколку клучните фактори се во согласност со предвидените сценарија. „Доколку централните банки продолжат да ги намалуваат каматните стапки и економските показатели останат позитивни, можеме да очекуваме понатамошен раст“, ​​смета Стефан Мајкиќ, брокер во „Пруденс капитал“.

 

Иднина без јаглен: Кога термоцентралите во регионот ќе престанат да чадат?

Ниту се усогласени ниту пак се затворени - термоцентралите во Западен Балкан и шест години по истекот на рокот, во кој требаше да исполнат нови стандарди за да ги намалат штетните емисии во воздухот, продолжуваат да загадуваат. Извештајот „Усогласи или затвори“ на „Бенквоч“ (CEE Bankwatch Network) објавен минатиот месец открива дека  загадувањето не само што не се намалува туку, напротив, емисиите на сулфур диоксид (SO2) лани биле поголеми во споредба со 2022 година, додека емисиите на прашина и азотни оксиди (NOX) останале на високо ниво во Босна и Херцеговина, Косово, Македонија и Србија.

Извештајот завршува со конкретна препорака до властите во земјите од Западен Балкан - конечно да почнат да владеат и да престанат да им дозволуваат на енергетските претпријатија бескрајно да ги продолжуваат своите рокови. Веќе преземените обврски треба да се почитуваат. Постројките што работат под режимот за изземање мора веднаш да се затворат. Теоретски, исклучоци се можни, но само ако се исполнат одредени услови.

 

Климатските промени ги зголемуваат банкарските ризици

Во последните 20 години Македонија загубила 667 милиони долари во катастрофи и екстремни климатски настани. На пример, само во поплавите во 2015 година загинале седум луѓе, биле погодени повеќе од 100.000 граѓани, а вкупната штета била проценета на 107,4 милиони долари. Според последниот извештај на Светската банка, земјата има долга историја на разорни поплави, а за во иднина се предвидуваат повеќе непредвидливи високоинтензивни екстремни временски настани (како поројни дождови и топлотни бранови).

Во последните децении растат стрес-факторите што се однесуваат на затоплувањето - повисоки температури, суши и зголемени ризици од пожари - што претставуваат закана за стабилноста и продуктивноста на земјата. „Северна Македонија е изложена на сѐ повеќе природни и климатски опасности, а потенцијалните трошоци од недејствување се високи“, се наведува во извештајот.

 

Путин: Самитот на БРИКС покажува создавање на мултиполарен свет

Рускиот претседател Владимир Путин изјави дека новопроширената група БРИКС покажа дека се создава „мултиполарен свет“, како предизвик за глобалниот поредок во кој доминираат САД. „БРИКС ги исполнува аспирациите на главниот дел од меѓународната заедница, таканареченото светско мнозинство“, рече Путин денеска на свеченото отворање на лидерскиот самит во рускиот Казан. Тоа е „особено барано во сегашните услови, кога во светот се случуваат навистина драматични промени и во тек е процесот на формирање мултиполарен свет“.

Русија е домаќин на првиот самит откако БРИКС се прошири на девет членки во јануари, при што Обединетите Арапски Емирати, Иран, Египет и Етиопија им се приклучија на Бразил, Русија, Индија, Кина и Јужна Африка во организацијата. Повеќе од 30 земји, од Тајланд до Алжир и Турција, членка на НАТО, изразија интерес за приклучување кон БРИКС, иако постојните членки засега се поделени околу понатамошното проширување.

 

Швајцарската „Ломбард Одиер“ смета дека е прав момент за инвестирање во јапонски акции

Швајцарската инвестициска банка „Ломбард Одиер“ (Lombard Odier) се врти кон јапонските акции, гледајќи на пазарот како слатка точка без оглед на исходот од изборите во САД. „Чувствувам дека Јапонија во моментов е во ситуација вин-вин“, рече денеска Џон Вудс, главен инвестициски директор на компанијата во Азија, на медиумски настан во Сингапур.

Победата на поранешниот претседател Доналд Трамп ќе му помогне на доларот да остане стабилен или да зајакне, што е добро за јапонските акции, рече тој. Од друга страна, ако потпретседателката Камала Харис победи, тарифите најверојатно ќе бидат надвор од масата, што исто така би ги зголемило акциите на нацијата. Индексот Topix е намален за околу проценти од својот врв во јули, а странските инвеститори се повлекоа по купувањето на почетокот на оваа година.