Како што стивнува загриженоста поради војната со Иран, инвеститорите на берзите се соочуваат со нова закана – климатски ризик, кој поттикнува преиспитување на вложувањата во сектори од земјоделството до осигурувањето.
Големата веројатност за појава на „Супер Ел Нињо“ до 2027 година би можела да ги зголеми температурите во одделни делови од светот, да ја поттикне побарувачката за електрична енергија, да ги намали приносите на земјоделските култури и повторно да ги засили инфлаторните притисоци. Тоа би можело да ги искомплицира изгледите за централните банки и да претставува ризик за глобалните пазари на акции, кои се движат близу рекордни нивоа.
„Ел Нињо доаѓа во особено чувствителен момент“, изјави Оле Хансен, директор за стратегија на стоковните пазари во „Саксо банка“ (Saxo Bank). „Глобалната економија сè уште се приспособува на инфлаторните последици од судирот со Иран, додека синџирите на снабдување остануваат ранливи по повеќемесечните нарушувања.“
Прочитај повеќе
Супер Ел Нињо се враќа, се закануваат суши, поплави и нови топлински рекорди
Метеоролозите проценуваат 63 отсто веројатност феноменот да прерасне во силен супер Ел Нињо.
12.06.2026
Ова е едно од најбараните занимања во финансиите, со плата и до милион долари
Банките и хеџ-фондовите се натпреваруваат за само 2.000 експерти низ светот.
10.06.2026
Климата почна да ја одредува цената на храната
Сушите, топлотните бранови и поплавите веќе не значат само послаб род, туку и поскапа храна, понестабилни цени и инфлација со која сè потешко се справуваат потрошувачите, производителите и централните банки.
05.06.2026
Прашумите исчезнуваат побавно, но и понатаму губиме површина поголема од 11 фудбалски игралишта
Во 2025 година исчезнаа 4,3 милиони хектари прашума, површина приближно колку Данска.
18.05.2026
Во војната во Иран најзагрозен ресурс можеби не е нафтата, туку водата
Иран веќе беше на работ на недостиг од вода пред избувнувањето на конфликтот, а војната дополнително ја влошува состојбата.
23.03.2026
ВИ копа по податоците на компаниите и го открива она што извештаите често го премолчуваат
Стартап со помош на вештачка интелигенција ги анализира инвестициските планови и вистинските потези на повеќе од 100.000 компании.
18.03.2026
Мајкл Блумберг: Европскиот систем за тргување со емисии функционира – не го уништувајте
Европските лидери треба да го поддржат и да го унапредат, наместо да попуштат пред притисокот од индустријата да се откажат од него.
06.03.2026
Поголема веројатност за силен Ел Нињо
Ел Нињо е климатски феномен што настанува поради долготрајно затоплување на површинските води на Тихиот Океан. Последица се промени во моделите на висок и низок воздушен притисок, кои во некои делови од светот носат обилни врнежи, а во други суша. Американскиот Центар за климатски прогнози проценува дека постои 63 отсто веројатност до 2027 година да се развие многу силен настан, неформално наречен „Супер Ел Нињо“.
Bloomberg
Последиците веќе се чувствуваат во различни региони, од доцнењето на почетокот на монсуните во Индија до привременото запирање на риболовната сезона во Перу. Последен пат кога светот беше погоден од толку силен Ел Нињо, во 2015 и 2016 година, загубената продуктивност надмина 7,8 билиони долари, според студија на колеџот Дартмут.
Во продолжение се секторите што инвеститорите особено внимателно ги следат додека растат ризиците поврзани со Ел Нињо.
Земјоделство и аквакултура
Земјоделските производители веројатно ќе го понесат најголемиот товар од посилниот Ел Нињо, иако ефектите ќе се разликуваат зависно од регионот и културите.
Во Индонезија, најголемиот светски производител на палмино масло, потоплото и посуво време обично ги намалува приносите, што ги заматува изгледите за заработката на плантажните компании и дополнително врши притисок врз локалните акции, кои и онака се под притисок поради статусот на пазарната класификација на земјата и настојувањата на властите да ги централизираат испораките на клучни суровини.
Според „УБС“ (UBS Group AG), временскиот феномен би можел негативно да влијае врз глобалното производство на пченка и пченица, како и врз производството на шеќер во Азија. Индија, вториот најголем производител на шеќер во светот, го забрани извозот до крајот на септември, што изврши притисок врз акциите на компании како „Шри Ренука Шугарс“ (Shree Renuka Sugars Ltd.) и „Баџаџ Хиндустан Шугар“ (Bajaj Hindusthan Sugar Ltd.).
Од друга страна, подобрите врнежи во Аргентина и повисоките цени на шеќерот би можеле да им користат на некои латиноамерикански компании, вклучувајќи ги „Сао Мартињо“ (São Martinho) и „Адекоагро“ (Adecoagro SA), проценува „Морган Стенли“ (Morgan Stanley). Аналитичарите на „УБС“ наведуваат дека Ел Нињо на глобално ниво ѝ погодува и на производството на соја, особено кај големите производители во САД и јужен Бразил.
Bloomberg
Можности би можеле да се појават и кај компаниите што се занимаваат со наводнување и управување со водните ресурси, додека земјоделците се приспособуваат на посушни услови. Корист би можеле да имаат индиските компании „ВА Тек Вабаг“ (VA Tech Wabag Ltd.), „Џаин Иригејшн Системс“ (Jain Irrigation Systems Ltd.), „Астрал“ (Astral Ltd.) и „Шакти Пампс Индија“ (Shakti Pumps India Ltd.).
Аналитичарот на „Беренберг“ (Berenberg), Себастијан Бреј, посочи дека производителите на рибино масло би можеле да бидат меѓу добитниците. Бидејќи цените на рибиното масло од Перу достигнаа рекордни нивоа во изминатите два месеца, тоа им оди во прилог на производителите на масла од алги богати со омега-3 масни киселини, како што е европската компанија „Корбион“ (Corbion NV).
Ѓубрива
Компаниите од секторот на ѓубрива би можеле да бидат меѓу најголемите добитници од Ел Нињо доколку овој временски феномен ги ограничи глобалните резерви на храна и ја зголеми побарувачката за клучни хранливи материи, вклучувајќи азот, фосфор и калиум.
„Доколку другите фактори останат непроменети, за вложување во сценарио со супер Ел Нињо би настојувале максимално да ја зголемиме изложеноста кон производителите на азотни ѓубрива, чии цени реагираат најбрзо“, напиша аналитичарот на „Скотија капитал“ (Scotia Capital), Бен Ајзаксон.
Од тоа би можеле да имаат корист компаниите „ЦФ индустрис“ (CF Industries Holdings Inc.) и „Нутриен“ (Nutrien Ltd.).
Сепак, сушата предизвикана од Ел Нињо веќе почна да ја забавува побарувачката за калиум, наведува аналитичарот на „РБЦ капитал маркетс“ (RBC Capital Markets), Ендру Вонг. Доколку условите дополнително се влошат, компаниите што се потпираат на производството на калиум, како „Мозаик“ (The Mosaic Co.), би можеле да бидат меѓу губитниците.
Побарувачката би можела да порасне и за земјоделски инпути, бидејќи производителите се обидуваат да ги надоместат загубите предизвикани од временските услови. Тоа би можело да ги поддржи акциите на компаниите за заштита на посевите, како американската „Кортева“ (Corteva Inc.).
„Помалите приноси би можеле да ги натераат земјоделците повеќе да вложуваат во семиња и хемикалии за заштита на посевите за да ги зачуваат приходите“, напиша аналитичарот на „РБЦ капитал маркетс“, Арун Висванатан.
Енергетика
Повисоките температури би можеле да ја намалат потребата од греење во Северна Америка, што би можело негативно да влијае врз акциите на компаниите од секторот на природен гас, како „АПА“ (APA Corp.), „И-кју-ти“ (EQT Corp.), „Рејнџ рисорсис“ (Range Resources Corp.) и „ЕОГ“ (EOG Resources Inc.).
„Сè укажува на појава на редок Ел Нињо, кој ќе донесе посвежи лета и потопли зими во САД и на тој начин ќе создаде неповолна средина за побарувачката на природен гас“, напиша аналитичарот на „Труист секјуритис“ (Truist Securities), Гејб Дауд.
Во Азија, температурите повисоки од вообичаените ќе ја зголемат употребата на климатизери и дополнително ќе ги оптоварат електроенергетските мрежи во период кога цените на енергијата веќе се високи. Кинеските енергетски компании „Гуангдонг електрик пауер девелопмент“ (Guangdong Electric Power Development Co.) и „Џиненг холдинг Шанкси електрик пауер“ (Jinneng Holding Shanxi Electric Power Co.) остварија силен раст годинава, при што акциите на втората компанија пораснаа за 64 отсто.
Во Индија, зголемената побарувачка за електрична енергија би можела да им користи на компаниите „ЏСВ Енерџи“ (JSW Energy Ltd.) и „Адани енерџи солушнс“ (Adani Energy Solutions Ltd.), проценуваат аналитичарите на „Џефрис фајненшл груп“ (Jefferies Financial Group).
Рударство
Пообилните врнежи во делови од Јужна Америка би можеле да ги нарушат транспортните мрежи и да влијаат врз рударското производство, вклучително и експлоатацијата на бакар во Чиле и Перу, предупреди Хансен од „Саксо банка“.
Тоа би можело да се прелее и врз производителите на метали и индустриските компании поради нарушувањата во синџирите на снабдување, растот на трошоците и отежнатите услови за работење.
Меѓу компаниите што би можеле да бидат во фокусот се „Фрипорт-Мекморан“ (Freeport-McMoRan Inc.) и „Англо Американ“ (Anglo American Plc), кои имаат значајни рударски операции во Чиле и Перу.
Истовремено, ограничувањата во снабдувањето со електрична енергија би можеле да го погодат производството на алуминиум во региони како Кина, каде што топилниците се потпираат на хидроенергија.
„УБС“ проценува дека економскиот раст на Индонезија би можел да биде понизок за еден отсто по четири тримесечја поради штетите што сушата ги нанесува врз земјоделството и рударството. Поради тоа, инвеститорите би можеле да обрнат внимание на компаниите „ПТ Аман Минерал“ (PT Amman Mineral Internasional) и „ПТ Мердека Копер Голд“ (PT Merdeka Copper Gold).
Осигурување и финансии
Влијанието на Ел Нињо врз слабеењето на ураганите би можело да биде позитивно за осигурителните компании што се занимаваат со имотно и неживотно осигурување на северната хемисфера.
„Тоа би можело да им помогне на осигурителите во подрачјата изложени на урагани, како што е Флорида“, изјави аналитичарот на „Блумберг интелиџенс“ (Bloomberg Intelligence), Метју Палазола. „На тој пазар главно доминираат приватни и регионални компании, но „Олстејт“ (Allstate Corp.) е голем јавно котиран осигурител.“
Аналитичарот на „Пајпер Сендлер“ (Piper Sandler), Пол Њусом, исто така смета дека американските осигурители ќе имаат корист од пониските трошоци за штети, бидејќи ураганите се еден од најголемите извори на исплата на отштети. Меѓу потенцијалните добитници ги издвојува „Олстејт“, „Прогресив“ (Progressive Corp.) и „Травелерс“ (Travelers).
Аналитичарите на „ЏП Морган“ (JPMorgan Chase & Co.), предводени од Јури Фернандес, очекуваат негативни последици за перуанските кредитори поради влијанието на Ел Нињо врз рибарството и земјоделството. Банката ги намали препораките за акциите на „Кредикорп“ (Credicorp Ltd.) и „Интеркорп фајненшл сервисис“ (Intercorp Financial Services) поради неповолните климатски услови и политичката неизвесност поврзана со изборите во Перу.
Микрокредитните институции во Индија, вклучително и „Бандан банка“ (Bandhan Bank Ltd.), исто така би можеле да бидат погодени, бидејќи послабиот монсун би можел да ги намали приносите и приходите на земјоделците.