Ова е едно од најбараните занимања во финансиите, со плата и до милион долари

Кога Митеш Парих, консултант за вработување во британската компанија „Селби Џенингс“, годинава започнал да бара експерт за моделирање ИЛС (ILS) за еден голем американски хеџ-фонд, брзо сфатил колку малку квалификувани кандидати има на пазарот.

„Потрагата беше многу предизвикувачка“, вели Парих, кој е специјализиран за вработување експерти за управување со ризици.

ИЛС (insurance-linked securities), односно хартии од вредност поврзани со осигурување, се релативно нова и растечка област меѓу хеџ-фондовите, истакнува Парих.

„Сите бараат ист профил на експерт.“

Експертите за ИЛС традиционално се занимаваат со моделирање на веројатноста, на пример, ураган да погоди урбана област и со процена како таков настан би влијаел врз осигурителните ризици. Таквите анализи одамна се клучни за инвеститорите во обврзници за катастрофи (cat bonds), специфичен сегмент од пазарот на капитал чија вкупна вредност достигнува речиси 70 милијарди долари.

Денес некои од најголемите светски хеџ-фондови и банки сакаат знаењето на експертите за ризици од катастрофи да го применат и на многу поширок дел од финансискиот сектор. Вештините потребни за моделирање природни катастрофи стануваат сè поважни бидејќи климатските промени и сè понестабилните временски услови сè повеќе влијаат врз вредноста на имотот и инвестициите.

За хеџ-фондовите најголем предизвик претставува пронаоѓањето ИЛС-експерти што, покрај длабокото разбирање на климатските и осигурителните ризици, добро ги познаваат и финансиските пазари и инвестициските стратегии.

На Парих му биле потребни речиси два месеца за да пронајде соодветен кандидат за американскиот хеџ-фонд што го ангажирал, а чиј идентитет не сакаше да го открие. Според него, експертите за вакви позиции обично можат да сметаат на годишен надомест од 400.000 до 670.000 долари.

Тоа е дел од поширок тренд меѓу банките и хеџ-фондовите, кои своето работење го приспособуваат на свет во кој сè почестите и посилни екстремни временски настани создаваат нови ризици. Поради тоа, способноста за моделирање различни закани, од шумски пожари и поплави до општествени немири, станува сè поважна.

Дополнителна загриженост предизвикува можноста за појава на таканаречен супер Ел Нињо, климатски феномен што може значително да ги наруши метеоролошките обрасци низ светот. Затоа инвеститорите, банките и осигурителите настојуваат што подобро да ги проценат потенцијалните ризици и да избегнат непријатни изненадувања.

Како цикличното затоплување на Тихи Океан влијае на времето низ целиот свет | Меѓународен истражувачки институт за клима и општество (IRI), Национална управа за океани и атмосфера на САД (NOAA)

Меѓу компаниите што бараат вакви експерти е и „ЏП Морган“. Банката вработува извршен директор што ќе ја води примената на моделирањето  катастрофи во управувањето со климатските ризици, како и аналитичар што ќе работи во таа област во Њујорк. Информацијата на Линкдин ја објавила Кетрин Ансел, извршна директорка за клима, природа и општествено влијание во „ЏП Морган“.

И „Џејн Стрит“, една од најпрофитабилните светски квантитативни трговски компании, бара искусен метеоролошки аналитичар за канцеларијата во Лондон. Компанијата истовремено се обидува да пополни слична позиција и во својот оддел за тргување со суровини во Њујорк.

Некои финансиски куќи веќе формирале такви тимови. „Блумберг“ претходно објави дека меѓу нив предничат „Милениум менаџмент“ и „Скверпоинт капитал“, кои за врвен експерт за моделирање временски ризици се подготвени да платат и до еден милион долари годишно. „Ситадел“, на пример, вработува дваесетина метеоролошки експерти што помагаат при донесување одлуки за тргување со нафта, гас и други суровини.

„Кјуб рисрч“ во ноември го ангажира Џон Ери, сертифициран експерт за моделирање екстремни настани. Како квантитативен трговец со ИЛС во „Кјуб“, Ери работи заедно со Даниел Инајхен, долгогодишен експерт за обврзници за катастрофи, кој претходно работел во „Шродерс капитал“.

„Хауден капитал маркетс“ (ХКМ), инвестициска банка специјализирана за осигурителниот сектор, неодамна го вработи Адил Имани. Тој претходно во „Вериск аналитикс“ раководел со аналитика на ризици и обезбедувал поддршка при издавање обврзници за катастрофи.

Како што расте пазарот на хартии од вредност поврзани со осигурување така на инвеститорите им се отвораат сè повеќе можности за вложување, а истовремено се проширува и спектарот на ризици што можат да ги вклучат во своите портфолија, како по видови катастрофи така и по географски подрачја, истакна во неодамнешен извештај Еануел Моду, директор во „АМ Бест“.

Возило заглавено во дупка во Бока Гранде на островот Гаспарила, Флорида | Bloomberg

Иако моделирањето ризици од катастрофи и понатаму главно се поврзува со временски непогоди и природни катастрофи, хеџ-фондовите и другите инвеститори сè повеќе сакаат да развијат модели што можат да ја проценат веројатноста за ретки, но потенцијално многу штетни настани и во други области.

Таквите модели би можеле да им помогнат подобро да ги проценат таканаречените заднински ризици (tail risks), односно настани со мала веројатност, но со големи последици, како што се сајбер-напади, општествени немири, па дури и војни.

Според Џејсон Сајкс, советник во специјализираната агенција за вработување во областа на ИЛС, „20 Твенти срч“, бројот на експерти за хартии од вредност поврзани со осигурување на глобално ниво веројатно не надминува две илјади.

Но хеџ-фондовите денес нудат толку атрактивни пакети на примања што можат да ги привлечат најдобрите луѓе во индустријата, вели Сајкс.

„Кога нови играчи ќе влезат на пазарот, можат да ја вработат можеби втората најдобра личност во ИЛС-секторот или исклучително талентиран квантитативен аналитичар што се занимава со обврзници за катастрофи“, истакнува тој.

За експертите што со години работеле во релативно тесна и специјализирана област со ограничени можности за напредување, наглиот раст на интересот за нивните вештини значително го зголеми потенцијалот за заработка.

Сајкс наведува дека побарувачката од хеџ-фондовите во текот на последните две години довела до зголемување на платите на ИЛС-експертите, кое повеќекратно ги надминало нивните претходни нивоа на примања.

Вештачката интелигенција им помага на експертите за моделирање ризици од катастрофи да развиваат попрецизни модели и алгоритми, но банките и хеџ-фондовите и понатаму имаат потреба од искусни експерти што можат да ги протолкуваат резултатите што ги генерираат таквите системи.

Покрај тоа, повеќето модели на вештачка интелигенција не се развиени за процена на ретки настани со големи последици. За нивните резултати да имаат вистинска вредност, потребно е внимателно да се проверат и валидираат, предупредува Фирас Салех, директор за управување со производи во „Мудис“.

 

Во исто време се појавуваат индикации дека финансиските институции не вработуваат експерти за ризици од катастрофи само за да пронајдат нови инвестициски можности туку и за подобро да управуваат со сопствената изложеност и ризици.

„ЏП Морган“, кој веќе над пет години има тимови посветени на процена на физичките климатски ризици, очекува лицето на новата извршна позиција да ѝ помогне на банката во приспособувањето кон економија со пониски емисии на јаглерод и да ја зајакне нејзината отпорност на физичките последици од климатските промени.

Кетрин Ансел, која му се приклучила на „ЏП Морган“ во 2021 година по работењето во  Светската банка и компанијата „Вилис тауерс Вотсон“, навела дека банката очекува од кандидатите најмалку десет години искуство во моделирање ризици од катастрофи.

Како што банките и хеџ-фондовите вработуваат сè повеќе експерти за ИЛС и метеоролошки ризици така растат и деловните можности за компаниите што обезбедуваат податоци и аналитички алатки поврзани со процена на ризици.

„Ајсај“ (ICEYE), компанија специјализирана за сателитски снимки, неодамна почна да им нуди на банките податоци за последиците од поплави, бури и други екстремни временски настани што можат да влијаат врз вредноста на недвижностите и да го зголемат ризикот од неплаќање на станбените кредити. Компанијата наведува дека нејзината мрежа од 72 сателита може да снима и низ темнина, облаци и чад и да собира многу детални податоци, сè до ниво на поединечни куќи.

„Банките ги комбинираат нашите податоци и сопствените модели за ризици од катастрофи“, изјави Пол Сауден, директор за продажба во банкарскиот сектор во „Ајсај“.

Таквиот пристап им помага подобро да ја разберат и намалат својата изложеност на ризици, како и попрецизно да ги вклучат во процените и одредувањето на цените на финансиските производи, додава тој.