text size
Климатските експерти на Волстрит сметаат дека емисиите од ВИ се меѓу помалите ризици што оваа технологија ги носи за човештвото.
Аникет Шах, директор во „Џефрис“ (Jefferies), кој ја предводи стратегијата на банката за одржливост и енергетска транзиција, вели дека бара од глобалната финансиска индустрија да не дозволи ВИ да ги засени разговорите за намалување на загадувањето кое ја загрева планетата. Неговите коментари, кои дополнително ја разгоруваат веќе поларизираната дебата, доаѓаат во пресрет на Неделата на климата во Њујорк, каде што во следните денови се очекува да се соберат повеќе од 100.000 луѓе.
„Климатските промени подразбираат сведување на 50 милијарди тони стакленички гасови на нула, па навистина мора правилно да утврдиме што го предизвикува тоа“, рече Шах. „Растот на побарувачката на дата-центрите всушност не е ниту меѓу првите пет.“
Загриженоста на Шах и на оние што го делат неговиот став е дека стравувањата поради емисиите на стакленички гасови од дата-центрите за ВИ ќе го одвлечат вниманието од секторите со значително повисоки емисии, како транспортот и тешката индустрија.
Тоа е разлика што почнуваат да ја истакнуваат и други претставници на финансиската индустрија. Во неодамнешниот извештај на инвестициската компанија на поранешниот потпретседател и сегашен климатски активист Ал Гор се наведува дека електричната енергија потребна за климатизација има многу поголеми последици врз потрошувачката на енергија од ВИ.
„Разбирливо“ е што центрите за податоци за ВИ претставуваат „огромна загриженост“ за луѓето што се загрижени поради климатските промени, рече Гор во интервју. „Едноставно не мислам дека тоа е причина за паника.“
Потрошувачката на енергија и емисиите од центрите за податоци за ВИ се многу помали од оние предизвикани од бројни други активности, забележува тој. „Да наведам само еден пример, емисиите од непокриените депонии низ светот се повеќекратно поголеми од емисиите на сите дата-центри за ВИ заедно.“
Шах вели дека очекува разговорите на Неделата на климата во Њујорк да бидат „само за дата-центрите“ и „само за ВИ“. А тоа би било несреќно одвлекување на вниманието, вели тој.
„Ако навистина размислувате за климатските промени на глобално ниво, дата-центрите едноставно не се толку голем проблем, чисто математички, не се“, рече Шах.
Сè уште нема конечна процена на емисиите на стакленички гасови од ВИ. Во април, Меѓународната агенција за енергија -МАЕ (International Energy Agency - IEA) соопшти дека, ако се земе предвид очекуваното двојно зголемување на потрошувачката на електрична енергија до крајот на деценијата, дата-центрите ќе сочинуваат само три отсто од глобалната побарувачка до 2030 година. Севкупно, емисиите поврзани со дата-центрите - не само со оние што ја напојуваат ВИ - се на пат до 2035 година да сочинуваат околу два отсто од емисиите на глобалниот електроенергетски сектор, соопшти агенцијата.
Во извештајот објавен минатата недела, компанијата на Гор, „ГИМ“ (Generation Investment Management), наведе дека во повеќето земји дата-центрите „не се најважните“ двигатели на побарувачката за енергија. Најголем придонес има зголемената употреба на климатизација, а електричните автомобили и топлинските пумпи - двата важни столба на зелената енергетска транзиција - исто така се посочени како големи потрошувачи на електрична енергија.
Таквите процени се спротивни на распространетата перцепција за дата-центрите за ВИ, кои често се критикуваат поради користењето енергија, вода и земјиште. Низ САД, локалните заедници се организираа за да протестираат против изградбата на мега дата-центри во нивното непосредно опкружување, а загриженоста често е насочена кон наглото зголемување на трошоците за комунални услуги.
И инвеститорите изразуваат загриженост. Неодамнешното истражување на „Морнингстар“ (Morningstar Inc.) меѓу сопствениците на средства покажа дека 25 отсто го навеле влијанието на употребата на ВИ врз животната средина како ризик, во споредба со 12 отсто една година претходно. Шест од десет испитаници изјавиле дека се загрижени дека побарувачката за дата-центри и производство на електрична енергија поттикната од ВИ ќе доведе до повисоки трошоци за енергија и инфлација.
„Потенцијално најзначајното влијание“ што компаниите што градат инфраструктура за ВИ „ќе го имаат врз климата произлегува од начинот на кој се користат нивните производи со ВИ“, вели Томас Деј, експерт за климатска политика во „НЦИ“ (New Climate Institute).
„Потребен ни е разговор за степенот до кој компаниите за ВИ треба да бидат одговорни за тоа кому му ги обезбедуваат своите услуги и за што се користат тие“, што на крајот води кон поширокиот проблем на „овозможените емисии“, рече тој.
Селин Хервејер, визитинг професорка по енергетика, ВИ и геополитика на Лондонската школа за економија (London School of Economics) и поранешна директорка за одржливост во „ХСБЦ“ (HSBC Holdings Plc), вели дека електричната енергија станува „клучното ограничување“.
И „токму затоа ВИ е толку важна“, бидејќи „електроенергетскиот систем што го градиме за ВИ ќе влијае врз сè друго што ќе го приклучиме на него“, рече таа.
Бумот на дигиталната инфраструктура за ВИ се очекува да ги оптовари електроенергетските системи и да го поттикне проширувањето на капацитетите, соопшти „Блумберг НЕФ“ (BloombergNEF) во извештајот објавен во петокот. БНЕФ исто така наведува дека „гладот за евтини електрони“ на технолошката индустрија ги подобрил изгледите за чистата енергија. Истовремено, гасот е горивото што добива „најголем поттик“ од побарувачката за електрична енергија за ВИ, соопшти БНЕФ.
Bloomberg
МАЕ наведува дека дополнителната побарувачка предизвикана од ВИ сè почесто создава тесни грла во електроенергетската мрежа, кои мора итно да се решат. А најголемата банка на Волстрит јасно стави до знаење дека планира да ѝ даде приоритет на таа тема.
„ЏП Морган“ (JPMorgan Chase & Co.) очекува да зборува за електроенергетската мрежа „секој ден од Неделата на климата во Њујорк и во секоја можност што ќе ја добиеме“, вели Хедер Зихал, глобална директорка за одржливост на банката. „На модернизацијата на мрежата гледаме како на единствениот најголем фактор што ќе овозможи напредок во сите други области: таа ѝ помага на националната безбедност, ја подобрува достапноста на енергијата и го забрзува пристапот до електрична енергија.“
Банката, која минатата година почна иницијатива за безбедност и отпорност вредна 1,5 билион долари, осмислена во голем дел за обезбедување на иднината на американската инфраструктура, се позиционира за она што Зихал го нарекува „значајни инвестициски можности на пазарите на капитал во низа нови технологии, од отстранување на јаглеродот, преку нуклеарна енергија и складирање енергија, до геотермална енергија и друго“.
Неделата на климата во Њујорк нуди место за разговор за таквите можности, рече таа, и „токму затоа доаѓаме во полн состав“.
.webp){kind=icon}
