Клучни сценарија: Ќе растат ли берзите до крајот на годината?

Американскиот индекс S&P 500, кој инвеститорите често го доживуваат како инвестиција во американската економија, годинава постигна импресивен раст. Покрај тоа што вредноста се зголеми за повеќе од 20 отсто од почетокот на 2024 година, индексот што го следи движењето на акциите на 500-те најголеми американски компании ги надмина претходните рекордни вредности на берзата дури за 45 пати. До кога ќе продолжи оваа берзанска бајка?

Според аналитичарите, постои можност растот да продолжи, но само доколку клучните фактори се во согласност со предвидените сценарија.

„Доколку централните банки продолжат да ги намалуваат каматните стапки и економските показатели останат позитивни, можеме да очекуваме понатамошен раст“, ​​смета Стефан Мајкиќ, брокер во „Пруденс капитал“.

Тој, сепак, предупредува дека пазарите во моментов се чувствителни на неочекувани настани, што доколку се случат, би можеле да предизвикаат надолна корекција на цените пред крајот на годината.

„Тешко е да се направи прецизна прогноза“, нагласува Мајкиќ, но додава дека се‘ уште постои можност растот да трае до крајот на годината, но со зголемена нестабилност.

Ниту позитивните изненадувања не треба да се дочекуваат со преголем оптимизам, додава Хрвоје Јапунчиќ, аналитичар од Хрватска.

„Резултатите на корпорациите и банките за третиот квартал ќе покажат издржливост, земајќи ја предвид силата на пазарот на труд, што ќе создаде рамка за понатамошен раст на берзите. Сепак, не очекувам понатамошен висок и/или силен раст“, ​​смета Јапунчиќ.

Инвеститорите кои ги вложуваат своите заштеди во S&P 500 ќе можат да бидат задоволни од резултатите на крајот на годината, дури и да нема голем раст, бидејќи сегашниот тренд многукратно го надмина повеќегодишниот просек.

Претседателски избори во САД: поголема нестабилност

Еден од клучните фактори што може да влијае на настаните на американските берзи се претседателските избори. Трката меѓу Доналд Трамп и Камала Харис е се потесна, а до изборите остануваат уште само 14 дена. Мајкиќ објаснува што би значела победата на едниот или на другиот за берзанските индекси:

- Победа на демократите: Пазарот би можел да реагира на евентуално заострување на регулативата или зголемување на даноците за компаниите, што може негативно да влијае на одредени сектори, како што се енергетиката и финансиите.

- Победа на републиканците: пазарите често реагираат попозитивно на пониски даноци и дерегулацијата, но тоа зависи од специфичните политики и глобалните услови.

Bloomberg

„Во секој случај, првичната нестабилност на берзата е очекувана, а долгорочните ефекти зависат од спроведувањето на предложените политики“, вели берзанскиот брокер.

Јапунчиќ забележува дека е многу тешко да се предвиди што ќе се случи по изборите, поради големите разлики во економските политики на демократите и републиканците. „Победата на демократскиот кандидат може да донесе повеќе позитивни импликации за економијата“, додава тој.

Кој уште се плаши од Фед?

Друг фактор кој сигурно ќе влијае на движењето на индексот S&P 500 до крајот на годината е монетарната политика на американската централна банка. За разлика од изборите, каде кандидатите се речиси рамномерни според актуелните анкети, овде можеби е полесно да се предвиди движењето на каматните стапки. Инвеститорите очекуваат намалување на каматните стапки за 25 базични поени на состанокот во ноември, додека намалувањето за 50 базични поени може да значи дека Фед не е задоволна од насоката во која се движи американската економија. Како ќе се однесуваат пазарите во случај на различни сценарија, одговара аналитичарот Мајкиќ:

- Позитивен одговор на пазарот: доколку намалувањето на каматната стапка е во согласност со очекувањата на инвеститорите (што сугерира сегашниот консензус), пазарот би можел позитивно да реагира. Пониските каматни стапки ги намалуваат трошоците за задолжување, што ја поттикнува потрошувачката и инвестициите. Секторите како технологијата, недвижностите и потрошувачката би можеле да имаат најголема корист од ова.

- Умерен одговор: ако намалувањето на каматните стапки веќе се вкалкулира во цените на акциите, ефектот може да биде благ, бидејќи пазарите често ги намалуваат очекуваните потези на Фед однапред.

- Негативен одговор: ако намалувањето на каматните стапки ја сигнализира загриженоста на Фед за забавување на економијата или поголеми ризици од рецесија, пазарите би можеле да реагираат негативно поради песимистичките економски изгледи.

„Генерално е точно дека намалувањето на каматните стапки често го стимулира растот на берзите, но се зависи од перцепцијата на инвеститорите за економските основи и насоката на монетарната политика. Имам чувство дека ќе бидеме сведоци на умерена реакција“, вели берзанскиот брокер.

Bloomberg Mercury

Јапунчиќ очекува дека Фед до крајот на годината ќе размислува исклучиво за олабавување на монетарната политика, бидејќи стабилноста на цените и целосната вработеност се веќе блиску до посакуваните нивоа. Високите каматни стапки би можеле да го забават економскиот раст и дапредизвикаат проблеми, особено во остварувањето на втората цел на централната банка (максимална вработеност).

„Со пониски каматни стапки се обезбедува динамика на пазарот на недвижности (кој е многу важен во САД), како и полесно рефинансирање, трошење на владата и задовлување на потребите на претпријатијата, што ги намалува и трошоците за задолжување на државата, кои беа особено изразени минатата година и оваа година во САД“, заклучува експертот од Хрватска.                

Крај на импресивниот раст? Малку е веројатно дека американските акции ќе ги задржат своите натпросечни перформанси од изминатата деценија, бидејќи инвеститорите сè повеќе бараат засолниште во други класи на средства, како што се обврзниците, кои нудат повисоки приноси, велат стратезите на „Голдман Сакс“ (Goldman Sachs). Според анализата на стратешките експерти, вклучувајќи го и Дејвид Костин, индексот S&P 500 треба да постигне само три отсто годишна номинална вкупна стапка на принос во следните 10 години. Тоа е значително помалку од 13. проценти во изминатата деценија и долгорочниот просек од 11 проценти. Исто така, тие предвидуваат приближно 72 отсто веројатност дека вредноста на референтниот индекс ќе заостанува зад приносите на државните обврзници и 33 отсто веројатност дека ќе заостанува зад инфлацијата до 2034 година. „Инвеститорите треба да се подготват за поврат на берзата во следната деценија што ќе биде поблиску до долниот крај на нивната нормална дистрибуција на успешност“, велат стратезите.