И покрај многуте очекувања, берзата минатата недела не се урна. Но на Волстрит се појавија пукнатини бидејќи надуените процени и обновените сомнежи за реалниот потенцијал за профит на вештачката интелигенција (ВИ) ги турнаа американските технолошки акции во нивната најлоша недела од април.
Технолошките гиганти „Палантир“ (Palantir) и „Оракл“ (Oracle) беа најголемите губитници, со неделен пад од 13,1 и 9,1 отсто, соодветно. Акциите на „Палантир“ паднаа иако компанијата ги надмина очекувањата за продажба на аналитичарите во третиот квартал и ја зголеми својата годишна прогноза за приходи. Инвеститорите беа загрижени за високата процена на компанијата и прашањата за одржливоста на растот во секторот за ВИ.
Грижите беа поттикнати и од менаџерот на хеџ-фонд Мајкл Бери, кој обелодени мечкини облози за акциите на „Палантир“, како и за водечкиот производител на чипови за ВИ, „Енвидија“ (Nvidia). Фирмата на Бери, „Сајон асет менаџмент“ (Scion Asset Management), купи опции за продажба на „Палантир“, чија вредност расте како што акциите паѓаат.
Ветераните од Волстрит со недели предупредуваат дека процените за технолошките акции со ВИ ги надминуваат фундаменталните вредности. Групата технолошки гиганти позната како „величествените седум“ минатата недела падна за три проценти, главно поради прашања за нивните планови за трошење на инфраструктура за вештачка интелигенција.
Инвеститорите се вознемирени и од коментарите на извршните директори на „Голдман Сакс“ (Goldman Sachs) и „Морган Стенли“ (Morgan Stanley). Дејвид Соломон од „Голдман“ изјави дека берзите прекуноќ ќе паднат за 10-20 проценти во следните 12-24 месеци. А, извршниот директор на „Морган Стенли“, Тед Пик, се согласи: „Мора да бидеме подготвени на можноста за пад од 10 до 15 проценти што не е предизвикан од некаков макроефект“.
Знаци на внатрешна слабост
Иако референтниот индекс S&P 500 е среде својата најдолга победничка низа од 2018 година, со 40 проценти од акциите што се тргуваат над нивниот 50-дневен подвижен просек, пазарот покажува голема внатрешна слабост. Додека индексот го затвори октомври на нови рекордни максимуми, поттикнат од оптимизмот за ВИ и ублажувањето на трговските тензии меѓу САД и Кина, основите на растот изгледаат сè покревко.
„Расположението е малку резервирано и претпазливо“, рече Карен Џорџес, менаџерка на фондови во „Екофи“ (Ecofi). „Секоја смирувачка вест за податоците за работните места во САД, евентуалното завршување на затворањето на владата или вестите за царините би можеле да им дадат поттик на пазарите“, изјави таа за „Блумберг“.
Под површината, фундаменталните двигатели на растот покажуваат слабост. Просечната вредност на индексот S&P 500 всушност падна за 1,2 отсто овој месец, истакнувајќи ја екстремната дивергенција помеѓу најголемите компоненти на индексот и поединечните акции што го сочинуваат индексот. Овој ризик од концентрација стана голема грижа за менаџерите на портфолија.
Изминатата недела беше совршен пример за тоа, кога референтните американски берзански индекси паднаа двапати во последните три дена, при што компаниите поврзани со ВИ, како „Енвидија“, паднаа, додека показателот за нестабилност - индексот VIX - нагло се зголеми, според „Блумберг“.
На пример, глобалната распродажба на акциите на полупроводници во средината на неделата избриша околу 500 милијарди долари од вкупната пазарна капитализација од индексот на полупроводници во Филаделфија (SOX) во вторникот и индексот на азиските производители на чипови на „Блумберг“ во средата. Распродажбата е чиста илустрација за тоа колку е растегнат биковскиот пазар на акции на полупроводници, поттикнат од ВИ, откако се достигнаа рекордни вредности.
„Не би рекол дека сега е време да се купува во пад - голем дел од растот не се базира на фундаментални фактори, па затоа нема смисла да се зборува за ‘купување вредност’“, предупреди Чаувеи Јак, управен директор на мултистратешкиот хеџ-фонд „ГАО капитал“ (GAO Capital) во Сингапур. „Но, ако некои од големите технолошки акции се намалени за 15 или 20 проценти, тогаш можеби би можеле да размислите за купување.“
Истовремено, бумот на ВИ веќе ги голта вработувањата. Американските компании во октомври објавија најголем број отпуштања за повеќе од две децении бидејќи ВИ ги преобликува индустриите и го забрзува намалувањето на трошоците, според податоците од фирмата за преместување на работната сила „Челинџер, Греј енд Крисмас“ (Challenger, Gray & Christmas).
Дражетиќ: Предвидувањата на Реј Далио овој пат не се добри
Легендарниот инвеститор Реј Далио повторно предупредува на системски ризик и тврди дека политиките на американската централна банка, Фед, го туркаат пазарот кон неизбежен колапс. Но неговите методи, инаку исклучително успешни во предвидувањето кризи во затворените економии, се соочуваат со предизвици во денешниот глобализиран свет. Разговаравме со Иван Дражетиќ, аналитичар во „Интеркапитал“ (Interkapital), за тоа зошто предвидувањата на Далио можеби овој пат нема да имаат иста тежина.
Основачот на најголемиот хеџ-фонд во светот, „Бриџвотер асошиејтс“ (Bridgewater Associates), тврди дека Федералните резерви, наместо да реагираат на економската слабост како што правеа во минатото, сега намерно „вшприцуваат стимулации во меурот“ и ја поставуваат сцената за драматичен пораст на цените на активата пред неизбежниот пад. Иако ова е најдолгиот период на политика на Фед во историјата, тоа не значи дека ништо не се случува зад сцената. Како што би рекле циниците, печатарската машина повторно се загрева, а доларите доаѓаат на пазарот во сè поголеми количества.
„Реј Далио е познат по тоа што промените во цените на активата им ги припишува на промените во кредитниот циклус, кои многу често се резултат на промените во монетарната политика“, објаснува Дражетиќ. „Тој е многу успешен во предвидувањето на кризите во затворените економии, каде што една централна банка игра доминантна улога“. Сепак, Дражетиќ нагласува дека повеќе не живееме во таков свет од 1970-тите, падот на Берлинскиот ѕид и влегувањето на Кина во Светската трговска организација (СТО). Фед е огромен играч, но во никој случај не е единствениот на глобалниот пазар на ликвидност.
Криптопазар: Возбудата по изборот на Трамп е веќе заборавена
И покрај големите очекувања, октомври не беше месец на раст на криптопазарот - па затоа оваа година не беше „UPtober“. Досега нема индикации дека ноември ќе се нарече „MOVEmber“. Подетално ја испитавме ситуацијата на пазарот на криптовалути и кои се историските споредби.
На почетокот на октомври оваа година вредноста на пазарот на криптовалути достигна историски максимум. Индексот BGCI (Bloomberg Galaxy Crypto Index), кој ја мери вредноста на најголемите криптовалути, достигна рекордно високо ниво од 4.069 поени на 6 октомври, а потоа нагло падна - за повеќе од 23 проценти, на 3.096 поени.
За еден месец пазарната капитализација на целиот пазар на криптовалути изгуби над 800 милијарди долари. Моментално изнесува 3.550 милијарди долари, што е намалување од рекордно високото ниво од 4.380 милијарди долари пред еден месец.
Марко Павловиќ, менаџер за портфолио на платформата „Икономи“ (Iconomi), верува дека пазарот на дигитални средства не е во мечкин тренд бидејќи има многу ликвидност на пазарите, а законодавството сега е насочено кон развој и промоција на овој нов инвестициски сектор.
„Морган Стенли“ ја зголеми прогнозата за цената на нафтата
„Морган Стенли“ ја зголеми својата краткорочна прогноза за цените на суровата нафта по одлуката на ОПЕК+ (Организацијата на земји извознички на нафта и нивни сојузници) привремено да го запре зголемувањето на производството. Во понеделникот инвестициската банка на Волстрит објави дека ја зголемува својата процена за суровата нафта брент за првата половина од 2026 година од 57,50 на 60 долари за барел. Членките на ОПЕК+ минатата недела изјавија дека планираат да го запрат зголемувањето на производството во првиот квартал од 2026 година, што е прва пауза откако во април почнаа да ги враќаат запрените резерви.
„Иако објавата на ОПЕК не ја менува механиката на нашата прогноза за производство, таа испраќа важна порака“, напишаа во извештајот аналитичарите, меѓу кои Мартин Ратс и Шарлот Фиркинс. „Со вклучувањето на ОПЕК, нестабилноста се намали.“
Работењето на НЛБ
Минатата недела и најголемата банка во Словенија, НЛБ, ги објави своите резултати за третиот квартал. На ниво на групација, таа оствари нето-добивка од 131,6 милион евра во анализираниот период, што е за еден процент помалку во однос на истиот период од претходната година, а вкупните приходи во првите девет месеци изнесуваа 406 милиони евра. И покрај намалувањето на каматните стапки за 150 базични поени, вкупните приходи во првите девет месеци го надминаа минатогодишниот споредлив период за четири проценти и изнесуваа 963 милиони евра.
На прв поглед, изненадувачки отпорните перформанси на НЛБ, со оглед на различното монетарно опкружување од минатата година, се темелат главно на континуираниот раст на кредитите. Кварталните резултати се добредојдени и за акционерите бидејќи цената на акциите надмина 180 евра. Во меѓувреме, приходите пораснаа првенствено поради растот на обемот на кредити.
„Растот е органски и на добар пат. Приходите растат, што е клучно во период на опаѓање на каматните стапки“, рече извршниот директор Блаж Бродњак. Што друго им кажа тој на акционерите? На почетокот од презентацијата на кварталните резултати, извршниот директор на НЛБ процени дека тие малку ги надминале очекувањата во третиот квартал. „Растот е дури и малку поголем од очекуваното и, ако можеме да го поддржиме со аквизиција, уверени сме дека ќе ги постигнеме целите на стратегијата до 2030 година“, објасни Бродњак.
Тој додаде дека внимателно ги следат потенцијалните цели за преземање во регионот - не само банкарски туку и осигурителни, лизинг или други компании.
Што ќе следиме неделава?
Понеделник, 10 ноември
- Конференцијата за климата КОП30 ќе започне во Бразил.
- Државниот завод за статистика (ДЗС) ќе објави индекси на продажните цени на производителите на индустриски производи за септември.
Вторник, 11 ноември
- „Софтбанк“ ќе извести за своето работење.
- Во Германија, институтот „Зев“ ќе ги објави деловните очекувања.
- Во Обединетото Кралство ќе бидат објавени податоци за невработеноста.
- Кина ќе го одржи таканаречениот Ден на самците, еден од најголемите потрошувачки фестивали во светот.
- Министрите за финансии на земјите од Г7 ќе се сретнат во Канада.
- ДЗС ќе извести за издадени одобренија за градба и податоци за туризмот за септември.
Среда, 12 ноември
- Конференција на „Блумберг Адрија“ во хотелот „Гранд плаза“ во Љубљана.
- Германија ќе објави детални податоци за инфлацијата.
Четврток, 13 ноември
- „Тенсент“, „Алибаба“, „Сименс“ и „Волт Дизни“ ќе известат за своето работење.
- „Евростат“ ќе објави податоци за индустриското производство.
- Франција ќе објави податоци за невработеноста.
- Европските министри за финансии ќе имаат состанок.
- Меѓународната агенција за енергија ќе го објави својот месечен извештај.
Петок, 14 ноември
- „Мицубиши“ ќе извести за своето работење.
- Кина ќе објави податоци за индустриското производство, малопродажбата и пазарот на недвижности.
- „Евростат“ ќе објави податоци за БДП и невработеноста.
- Русија ќе објави податоци за инфлацијата, трговијата и за БДП.
- Во Брисел креаторите на политиките ќе разговараат за буџетот за 2026 година.
- ДЗС ќе објави индекси на промет во индустријата за септември.
.webp){kind=icon}
