Зошто Трамп ги сака природните ресурси на Украина?

Трамп се обидува да изврши притисок врз претседателот Володимир Зеленски да се согласи да дозволи САД да имаат полза од неискористените ресурси на Украина, во време кога Вашингтон се обидува да обезбеди снабдување со критични минерали. Неговото настојување го натера да постави огромни барања: во еден момент тој сакаше еквивалент од 500 милијарди долари во ретки минерали, материјали што играат клучна улога во одбраната и другите високотехнолошки индустрии.

Но,фокусот на Трамп на природните богатства на Украина исто така отвори прашања за тоа што навистина има да понуди земјата - на пример, таа нема големи резерви на ретки минерали што се меѓународно признаени како економски одржливи. Не е јасно до кој степен САД може да имаат корист, иако договорот изгледа поширок отколку што се мислеше на почетокот. Украина е етаблиран производител на јаглен, железна руда, ураниум, титаниум и магнезиум, а проширувањето на тие сектори може да биде профитабилно за САД.

Предлогот е да се споделат приходите од идната екстракција на минерали и енергетски ресурси во сопственост на владата, како што е гасот, како и од терминали и пристанишна инфраструктура, според нацрт-текстот виден од „Блумберг“ (Bloomberg). Тоа би се однесувало на нови проекти наместо на постојните и би можело да бара значителни инвестиции во рудници, како и во какви било преработувачки капацитети.

Што сака Трамп од Украина со договорот за минерали?

Трамп за време на неговата изборна кампања тврдеше дека Вашингтон обезбедил премногу помош за Украина и постојано велеше, без основа, дека придонел многу повеќе од европските земји.

Сега сака завојуваната земја да резервира 50 отсто од сите приходи заработени од „идната монетизација“ на нејзините природни ресурси, вклучувајќи минерали, јаглеводороди, нафта, природен гас, како и пристаништа и друга инфраструктура, според нацрт-договорот.

„Јас правам договори. Целиот мој живот е договори“, рече Трамп во Белата куќа на 24 февруари по разговорот за војната со францускиот претседател Емануел Макрон.

Bloomberg

Кои суровини се најлесни за експлоатација?

Некои извештаи сугерираат дека Украина има минерални депозити вредни најмалку 10 трилиони долари, вклучувајќи литиум, графит и титаниум. Но, повторно, не е многу познато колку од нив се комерцијално одржливи.

Големите комодитети како јаглен и железна руда, како и ураниум, можеби се најлогичните депозити на кои САД може да целат. Тоа е затоа што по изградбата на рудници и екстракцијата, полесно е да се продаваат резервите директно на пазарот отколку други материјали што бараат дополнителна преработка, како графит и ретки минерали.

Преработката на такви минерали надвор од Кина би барала инвестирање во капацитети и често доаѓа со еколошки и технички проблеми. Друга пречка е што многу комодитети што Украина би можела потенцијално да ги екстрахира се моментално со добра снабденост на глобално ниво, па цените можеби нема да бидат доволно атрактивни за да оправдаат големи инвестиции.

Во однос на резервите, Украина е широко гледана како во топ 10 за јаглен, ураниум и железна руда, но нејзините трошоци за производство можат да бидат значително повисоки од водечките светски снабдувачи. Природниот гас  - од кој има значителни резерви  - и гасот од шкрилци исто така би можеле потенцијално да се искористат.

Кои други метали ги има Украина?

Киев исто така е заинтересиран да ги промовира своите депозити на литиум, графит и титаниум. Тој вели дека има најголем депозит на батериски метал литиум во Европа, но цените се намалија во последниве години со зголемување на производството многу побрзо од побарувачката.

Кога станува збор за титаниум, Украина не го произведува нужно типот што е потребен на американската одбранбена индустрија - нема капацитет да произведува титаниумски сунѓер, форма на металот што се користи во млазни мотори, оклопни плочи и за други одбранбени цели, според податоците на Геолошкиот институт на САД.

Повторно, екстракцијата на вакви комодитети е полесна отколку нивната преработка. Преработката на материјали како титаниум, ретки минерали и графит би барала многу инвестиции, според ЦРУ (CRU Group).

„Пристапот до ресурсите е неопходен, но не и доволен чекор за зголемување на снабдувањето со овие минерали или создавање поголем обем на снабдување што не е ископано или преработено во Кина“, рече Вилис Томас, главен консултант во ЦРУ.

Што е со ретките минерали?

Трамп особено ги истакна ретките минерали, елементи што се користат во сè, од ајфони до ласерски наведувани ракети и чие снабдување доминантно е од Кина. Додека Украина пријавила серија депозити, малку се знае за нивниот потенцијал. Дури и поранешниот шеф на геолошкото истражување на Украина рече дека не е направена модерна процена на нејзините ресурси, според „СП глобал“ (S&P Global).

Надвор од Кина, најголемите резерви се наоѓаат во места како Бразил, Индија, Австралија и Русија, како и самите САД, според УСГС (USGS).

Како и многу критични минерали, ретките минерали се релативно застапени глобално, но не често постојат во доволно големи концентрации за да бидат економски извлечени и рафинирани. Глобалниот пазар е исто така мал во споредба со комодитети како бакар или нафта.

Дури и ако депозитите на ретки минерали на Украина се комерцијално одржливи, тие ќе треба да се преработат. Во моментов, на Кина отпаѓа околу 90 отсто од капацитетот за раздвојување и за рафинирање.

Уште една работа што треба да се забележи е дека водечките светски рудари, кои поминаа голем дел од последните две децении пребарувајќи го светот за неискористени депозити на руди, покажаа мал интерес за Украина пред војната.

Колку е важна Украина во нафтата и гасот?

Украина направи напори да го зголеми своето производство на гас во последната деценија. Се проценува дека има околу 5,4 трилиони кубни метри резерви на гас, вклучувајќи 1,1 трилион кубни метри докажани резерви, меѓу најголемите во Европа, според Центарот за енергетска безбедност на НАТО.

Исто така, има значителни неискористени резерви на гас од шкрилци, според Меѓународната агенција за енергија.

Земјата веќе има една од најголемите мрежи на гасоводи и подземни складишта. Пред војната, нејзините гасоводи од советската ера можеа да пренесат повеќе од 140 милијарди кубни метри руски гас кон Централна Европа, што е повеќе од 20 отсто од вкупната побарувачка за гас на континентот, но протокот престана откако истече договорот за транзит во почетокот на годината.

Во однос на нафтата, скромните резерви на нафта на Украина би претставувале само мал дел од оние што веќе се развиваат во САД.

Што се подготвени да обезбедат САД во замена?

Нацртот не нуди експлицитни безбедносни гаранции за Украина. Наместо тоа, се наведува „трајно партнерство“ меѓу САД и Украина базирано на нивните економски врски. Придонесите во фондот што ќе се формира ќе бидат реинвестирани во проекти во Украина за промовирање на „безбедноста, сигурноста и просперитетот“ на земјата. Министерот за финансии Скот Бесент изјави дека САД можат да помогнат во насочувањето на завојуваната земја кон „голема траекторија на раст“.

Зеленски се залагаше за формални безбедносни гаранции од САД, иако американските официјални лица изјавија дека врзувањето на Украина за САД преку економски врски би обезбедило де факто безбедносен штит.

Еден службеник од Белата куќа изјави дека САД нема да се обврзат на каква било гаранција за идна помош за Украина. Европските влади се загрижени дека тоа нема да биде доволно за да се одврати Москва, се залагаа за поексплицитна обврска од Вашингтон да поддржи потенцијално распоредување европски трупи за да помогнат во одбраната на Украина.