Ривалство што го промени фудбалот: Какво наследство оставаат зад себе Меси и Роналдо?

Тоа беше пресудниот дуел на нашето време. Две суперѕвезди, кои со својата големина две децении го обележија европскиот и светскиот фудбал, се соочуваа во шпанската лига, Лигата на шампионите и на Светското првенство. Тоа беше ерата на Лионел Меси и Кристијано Роналдо, која полека но сигурно се приближува кон својот крај.

Но пред да заврши конечно сè, ветераните на светскиот фудбал - или барем еден од нив - сè уште имаат одредена енергија во себе. И на годинашното Светско првенство ѕвездите оставија свој белег - Роналдо како прв играч што постигнал гол на шест светски првенства, а Меси со аргентинската репрезентација ги брка вториот последователен трофеј на светски шампион и златната копачка за најдобар стрелец.

Но времето немилосрдно минува. Португалецот оваа година ќе наполни 42 години, а аргентинскиот напаѓач својот 39-ти роденден го прослави за време на групната фаза на Светското првенство. Тоа е значително над возраста што се смета за соодветна за играње фудбал, а камоли за врвот на кариерата. Во каква состојба тогаш суперѕвездите се збогуваат со светскиот фудбал? Кои беа клучните моменти во нивните кариери и што извлекоа двајцата фудбалери од спортот познат како најважната споредна работа на светот?

Наследство во сенка на Марадона

Необично е што Меси за многу свои сонародници, на кои во 2022 година им го донесе третиот светски трофеј, сè уште не важи за најголемиот фудбалски производ на земјата. За да се разбере Меси, тој мора да се спореди со Диего Марадона, кој во Аргентина ги надмина границите на фудбалот и стана симбол на националната гордост, народниот отпор и општествените губитници.

Со головите против Англија на Светското првенство во 1986 година, Марадона по поразот во војната за Фокландските Острови ја отелотвори симболичната одмазда кон посилниот противник. Како сиромашно момче од предградие, кое со итрина и талент ги победуваше елитите, тој го претставуваше архетипот на аргентинското „пибе“ - сиромашното дете од сиромашните населби. Успесите со Наполи дополнително го зајакнаа неговиот мит, а подоцна стана гласен противник на политичките, црковните и спортските власти и сојузник на латиноамериканската левица.

Меси се разви во сосема поинакви околности. Тој растеше во семејство од пониска средна класа, а фудбалски се формираше во академијата на Барселона, па затоа не можеше да ги претставува сиромаштијата, отпорот и националната историја на начинот на кој тоа го правеше Марадона. Долго време беше тивок, воздржан и повеќе поврзан со европскиот клупски фудбал и глобалните брендови отколку со аргентинската политичка традиција. Иако неговиот фудбалски талент беше најмалку споредлив со оној на Марадона, нему му недостигаа неговата харизма, општествените конфликти и народната несовршеност. Марадона ја поврза аргентинската радост со националниот мит, додека Меси ја претвори во наднационален, комерцијален феномен.

Витрината на Меси најмногу ја исполнуваат трофеите од Барселона. Со каталонскиот клуб освои 35 трофеи, меѓу кои десет титули шампион на Шпанија, седум кралски купа и четири лиги на шампиони. Успесите ги продолжи со две француски првенства со ПСЖ, како и со трофејот во лигата, „Сапортерс шилд“, и титулата шампион во МЛС со Интер Мајами. Најважните трофеи ги освои во аргентинскиот дрес: Светското првенство во 2022 година и Копа Америка во 2021 и 2024 година. Индивидуално, конкуренцијата ја надмина со рекордни осум „Златни топки“ и шест европски „Златни копачки“.

Bloomberg Mercury

Најголемиот португалски фудбалер на сите времиња

Единствениот португалски фудбалер што според достигнувањата може да се спореди со Кристијано Роналдо е поранешната ѕвезда Еузебио. Роналдо за време на ова Светско првенство го надмина и стана најдобар стрелец во историјата на португалската репрезентација на мундијалите.

Поради малку горчливиот впечаток што го оставија неговата игра и раното испаѓање на Португалија од годинашното Светско првенство, се појавија критики за неговото наследство. Но Роналдо останува дел од генерацијата што на Европското првенство во 2016 година ја освои првата меѓународна фудбалска титула за Португалија.

Сепак, неговиот настап на меѓународна сцена беше далеку од очекувањата. И поради луѓето околу него. Португалскиот фудбал досега го обележи доаѓањето на две таканаречени златни генерации. Првата ја сочинуваа фудбалери чиј врв беше во средината на 2000-тите, меѓу нив Луиш Фиго, Руи Кошта, Пауло Соуса и Жоао Пинто, а втората ја сочинуваат играчи чиј врв е сега. Кристијано Роналдо, роден во 1985 година, се најде помеѓу овие генерации. Кога Португалија конечно имаше доволно квалитетен состав за на Светско првенство да пристигне како еден од главните фаворити, неговата кариера веќе беше во опаѓање.

За разлика од Меси, Роналдо својата колекција трофеи ја изгради во трите најсилни европски лиги. Со Манчестер јунајтед, меѓу другото, освои три англиски првенства и Лига на шампиони, а со Реал Мадрид уште четири европски титули, две шпански првенства, два кралски купа и три клупски светски првенства. Со Јувентус двапати стана италијански шампион и го освои италијанскиот куп и два суперкупа, а подоцна со Ал Наср славеше во арапскиот куп и саудиското првенство. На Португалија како капитен ѝ помогна да ја освои првата голема титула на Европското првенство во 2016 година, а потоа и Лигата на нации во 2019 и 2025 година. Притоа освои пет „Златни топки“ и четири европски „Златни копачки“ и стана најуспешен стрелец во историјата на Лигата на шампионите.

Богатството на суперѕвездите

Меси и Роналдо своите кариери ги изградија паралелно со огромната комерцијализација на спортот и појавата на социјалните мрежи. Благодарение на нивната појава, нивната препознатливост низ светот експлодира, при што фудбалерите ги заземаат првото и второто место според број на следбеници на Инстаграм.

Комерцијализацијата на фудбалот во текот на нивните кариери им донесе огромно богатство. Меси од 2007 година со плати и бонуси заработил повеќе од 700 милиони долари, покажува годинашната анализа на „Блумберг“. По приспособување за даноци, пазарни движења, приходи од инвестиции и спонзорства, неговото нето-богатство според индексот на милијардери на „Блумберг“ ја надминало границата од милијарда долари.

Бизнис-кариерата на Меси процвета дури кон крајот, особено под водство на неговиот татко Хорхе. Во 2021 година ја заврши долгогодишната кариера во Барселона и се пресели во Париз, од каде што само две години подоцна замина во американскиот Интер Мајами. Огромната плата во неговиот сегашен клуб, наводните договори за поделба на приходите од телевизиските права, недвижностите и дури удел во аргентински синџир на ресторани му помогнаа да влезе во клубот на луѓе со десетцифрено богатство.

Роналдо го надмина својот поранешен ривал од Барселона во октомври минатата година, кога стана првиот фудбалер милијардер. Неговата нето-вредност, по новиот двегодишен договор со саудискиот клуб Ал Наср, кој ќе му донесе повеќе од 400 милиони долари неоданочени приходи, се проценува на околу 1,4 милијарда долари.

Португалецот по доаѓањето во Саудиска Арабија во 2023 година стана најплатениот фудбалер во светот, со околу 200 милиони долари годишна плата. Голем дел од богатството создал и преку спонзорски договори со брендови како „Најк“ (Nike), „Армани“ (Armani) и „Кастрол“ (Castrol), како и преку недвижности и деловни инвестиции во Португалија, Шпанија и на други места.