text size
ФИФА планира да формира компанија вредна 20 милијарди долари, во која би ги префрлила комерцијалните права и деловните активности на своите најголеми натпреварувања, а потоа дел од сопственоста би ја продала на приватни инвеститори. На овој начин светската фудбалска организација сака да обезбеди до 4,2 милијарди долари. Планот предизвика остра реакција од УЕФА, која тврди дека ФИФА се обидува да тргува со вредност што му припаѓа на целиот фудбалски екосистем.
Новата компанија би го носела името FIFA Forward Enterprise (FFE) и би управувала со комерцијалните активности поврзани со Светското првенство, Светското клупско првенство, како и со останатите машки, женски и младински турнири под капата на ФИФА. Во рамките на FFE би биле обединети приходите од телевизиските права, спонзорствата, продажбата на билети, ВИП и угостителските услуги (hospitality), лиценцирањето, како и оперативната организација на турнирите.
ФИФА ја проценува вредноста на новата компанија на 20 милијарди долари. Со продажба на приближно една петтина од сопственоста, организацијата има цел да прибере до 4,2 милијарди долари. Светската фудбалска федерација би го задржала мнозинскиот пакет акции, мнозинството места во управувачките тела и контролата врз сите спортски одлуки.
Прочитај повеќе
Какво економско значење имаат наградите од Светското фудбалско првенство?
За мали земји како Курасао и Зелено'ртските Острови, самиот пласман може да биде значајна економска можност за фудбалските асоцијации.
22.07.2026
ФИФА ги брои парите по завршувањето на Светското првенство
Тешко е да се оспори дека Светското првенство не беше успешно, дури и по преседанот кога американскиот претседател Доналд Трамп интервенираше и го доведе во прашање интегритетот на турнирот.
20.07.2026
Трамп, Меси и Тачер – Светското првенство стана глобална политичка сцена
Политичката сцена на Светското првенство во 2026 година конечно ја презеде главната улога по второто полуфинале.
19.07.2026
Трамп, Шејнбаум и Карни на иста трибина на „Мат Лајф“: Домаќините заедно ќе го следат финалето на Мундијалот
Трамп ќе ги пречека Шејнбаум и Карни на финалето во Њу Џерси, по месец исполнет со тензии околу миграцијата, трговијата и царините.
18.07.2026
Според предлогот на ФИФА, приватните инвеститори не би можеле да одлучуваат за домаќините на турнирите, форматите на натпреварувањата, правилата на игра, дисциплинските прашања или меѓународниот календар. „Надворешните инвеститори ќе имаат малцински удел и нема да имаат оперативна улога. Тие инвестираат во подружница на ФИФА, а не во самата ФИФА“, соопшти организацијата.
ФИФА ја ангажираше „ЏП Морган“ како финансиски советник за проектот. Во неговиот развој учествува и Грег Мафеи, поранешен претседател и извршен директор на „Либерти медија“, компанијата што го трансформираше деловниот модел на Формула 1. Како водечки потенцијален инвеститор се споменува „Трив етернал“, инвестициска компанија на Џошуа Кушнер, основач на „Трив капитал“ и брат на Џаред Кушнер. Според информациите на „Ројтерс“, Џаред Кушнер не е меѓу потенцијалните инвеститори.
Меѓу советниците на „Трив етернал“ е и поранешниот извршен директор на „Дизни“, Боб Ајгер.
Инфантино им ветува милијарди на федерациите
Претседателот на ФИФА, Џани Инфантино, тврди дека новиот модел би овозможил поголеми инвестиции во земјите кои немаат пристап до значајни комерцијални приходи.
„Одредени делови од фудбалот ја претворија неговата популарност во исклучителна комерцијална вредност. Наша задача е да обезбедиме заедно со нив да напредува и остатокот од фудбалот“, изјави Инфантино.
Тој го опиша проектот како механизам преку кој приходите од најголемите турнири ќе се распределуваат порамномерно низ светот. Средствата обезбедени од инвеститорите би се насочиле кон новата програма FIFA Fast Forward Programme. На секој од 211-те национални фудбалски сојузи би му биле понудени до 20 милиони долари за изградба на стадиони, тренинг-центри и други развојни проекти.
Во исто време, ФИФА би го зголемила редовното финансирање на секој сојуз од осум милиони долари во сегашниот циклус на 20 милиони долари во периодот од 2027 до 2030 година. Потоа поддршката би се зголемила на 22 милиони долари по сојуз за периодот 2031-2034 и на 24 милиони долари во циклусот 2035-2038 година.
Сојуз што целосно би ја искористил еднократната програма би можел до крајот на 2030 година да располага со вкупно 40 милиони долари, односно 20 милиони преку редовното финансирање и уште 20 милиони за посебни проекти. Токму оваа понуда би можела да има пресудно влијание врз гласањето. На Конгресот на ФИФА, секој од 211-те национални сојузи располага со по еден глас, без оглед на големината на земјата или економската моќ на нејзиниот фудбал.
УЕФА: Фудбалот не е на ФИФА за да го продава
УЕФА одговори со една од најострите јавни критики упатени кон ФИФА во последните години. Европската фудбалска организација соопшти дека предлогот ја преминува границата што институциите задолжени за управување со фудбалот не би требало да ја преминат. „Душата и управувањето со фудбалот не се имот со кој може да се тргува, особено во услови на целосна нетранспарентност околу тоа кој финансиски ќе профитира“, порача УЕФА.
Depositphotos
Во соопштението се додава дека никој не е сопственик на фудбалот, со заклучокот: „Фудбалот не е во сопственост на ФИФА за таа да може да го продава.“ УЕФА ги повика националните сојузи, лигите, клубовите, играчите, навивачите и владите сериозно да ги разгледаат последиците од предложениот модел.
Европската фудбалска организација обединува 55 национални сојузи. Сепак, овој блок самостојно нема доволно гласови за да го запре предлогот доколку Инфантино обезбеди поддршка од членките од Африка, Азија, Северна и Јужна Америка, како и Океанија. Претставници на повеќе водечки европски клубови исто така го критикуваа проектот, додека УЕФА ги разгледува неговите правни импликации.
Притисок врз календарот на натпреварување
ФИФА тврди дека приватните инвеститори нема да имаат формална улога во одлучувањето за спортските прашања. Сепак, инвеститор што ќе вложи повеќе милијарди долари ќе очекува раст на приходите и на вредноста на својот удел. Таквиот интерес би можел дополнително да го засили притисокот за проширување на постојните турнири, воведување нови натпреварувања, зголемување на бројот на натпревари и избор на пазари со најголем комерцијален потенцијал.
Светското првенство веќе е проширено на 48 репрезентации и 104 натпревари, а се најавуваат и нови проширувања. Светското клупско првенство е трансформирано во голем турнир што се одржува на секои четири години. Поради тоа, во европскиот фудбал расте стравот дека влезот на инвеститори дополнително ќе го оптовари календарот и ќе ја забрза комерцијализацијата на најголемите натпреварувања.
ФИФА наведува дека инвеститорите ќе ги избира според долгорочни и стратешки критериуми. Организацијата исто така ветува дека сите нето приходи на FFE ќе бидат реинвестирани во развојот на фудбалот.
Можна е нова улога за Инфантино
„Тајмс“, кој прв ги објави деталите за проектот, наведува дека Инфантино по завршувањето на претседателскиот мандат би можел да стане комесар или извршен директор на новата компанија. Неговиот мандат на чело на ФИФА треба да заврши во 2031 година, по уште еден очекуван четиригодишен мандат. Таквата функција би му овозможила да задржи силно влијание врз глобалниот фудбал и по напуштањето на претседателската позиција.
ФИФА ги отфрла тврдењата дека таква идна функција веќе била разгледувана.
„Тоа никогаш не било разгледувано“, соопшти организацијата.
Во исто време, ФИФА порача дека нејзиниот претседател и администрацијата мора да имаат водечка улога во развојот на FFE доколку компанијата добие одобрување.
Наводите за можната функција на Инфантино дополнително ги засилија барањата за објавување на целосната управувачка структура, системот на надоместоци и правилата што би го регулирале преминот на челниците на ФИФА во компанија основана за време на нивниот мандат.
Втор обид за приватниот капитал
Инфантино и во 2018 година се обиде да вклучи приватен капитал во развојот на натпреварувањата под капата на ФИФА. Конзорциум поврзан со јапонската „Софтбанк“ тогаш понуди 25 милијарди долари за инвестиции во проширеното Светско клупско првенство и новата глобална Лига на нации.
Проектот пропадна поради противењето на УЕФА и европските клубови, како и поради недостигот на информации за инвеститорите и нивните идни права. Новиот предлог на ФИФА е поставен поинаку. Организацијата би го задржала мнозинскиот пакет акции, додека обезбедениот капитал би бил директно поврзан со зголемено финансирање на националните сојузи.
ФИФА сè уште не објави колкав удел би добил секој инвеститор, на кој начин би остварувал поврат на инвестицијата и какви права би имал во управувачките тела. Нема детали ниту за дивидендите, времетраењето на аранжманот, продажбата на уделите и точниот список на права што би биле префрлени на новата компанија.
Организацијата не го објави ниту датумот на конечното гласање. Потврдено е дека FFE нема да биде формирана без поддршка од мнозинството национални сојузи и без потребните одлуки на Советот на ФИФА.
ФИФА го претставува планот како модел што би ги претворил рекордните приходи од најголемите натпреварувања во стадиони, фудбалски терени и развојни програми ширум светот. УЕФА, пак, предупредува дека приватниот капитал може долгорочно да го промени начинот на кој се управува со најголемите фудбалски натпреварувања.
На крајот, одлуката ќе биде во рацете на 211 национални фудбалски сојузи. На секој од нив ФИФА му ветува финансиски средства кои на многу пазари би можеле целосно да го променат фудбалскиот систем.