Како судбината на фудбалски клуб може да ги влоши односите меѓу европска и блискоисточна сила

Во 2008 година приватната инвестициска компанија АДЈГ (Abu Dhabi United Group), во лична сопственост на шеикот Мансур бин Зајед ал Нахјан, член на кралското семејство на Абу Даби и потпретседател на Обединетите Арапски Емирати (ОАЕ), го презеде просечниот англиски прволигаш од средината на табелата Манчестер Сити.

Од арапското преземање, фудбалскиот клуб од северот на Англија освои вкупно 25 трофеи - неверојатно достигнување за тим што со децении остануваше под очекувањата и кој во 114 години од своето постоење, пред доаѓањето на новото раководство, освоил само 12 трофеи, вклучувајќи само две титули англиски шампион.

Но значајното преземање, кое ја отвори вратата за европски фудбалски аквизиции од страна на нафтените монархии од Персискиот Залив, и новите успеси на Сити дополнително го привлекоа вниманието на регулаторите за подетален поглед кон неговото финансиско работење.

Така, шестиот клуб според висината на приходите во светот на фудбалот, според податоците на консултантската компанија „Дилојт“ (Deloitte), ја очекува пресудата во врска со 115 обвиненија за наводни прекршувања на финансиските правила на Премиерлигата по четиригодишна истрага.

Прекршување на финансискиот ферплеј

Почетоците на случајот датираат од март 2019 година, кога Премиерлигата започна истрага по објавувањето на документите на платформата „Фудбал ликс“ (Football Leaks) во германскиот весник „Шпигел“ (Der Spiegel). Тие укажуваа дека Сити наводно ја пумпал вредноста на некои спонзорски договори и на тој начин ги заобиколувал правилата на УЕФА за финансиски ферплеј. Во тоа наводно учествувале компаниите од Абу Даби „Етихад ервејс“ (Etihad Airways) и „Етисалат“ (Etisalat), поврзани со државата.

УЕФА првично му изрече на Сити двегодишна забрана за настап во европските натпреварувања, но Меѓународниот спортски арбитражен суд во 2020 година ја поништи казната. Премиерлигата потоа, во февруари 2023 година, поднесе 115 обвиненија, кои опфаќаат деветгодишен период. Меѓу другото, тие се однесуваат на наводно доставување неточни финансиски податоци, прекршување на правилата за профитабилност и одржливост, како и несоработка во истрагата.

Другите англиски фудбалски гиганти, меѓу нив Арсенал, Ливерпул, Манчестер Јунајтед и Тотенхем, наводно уште во 2024 година си обезбедиле право на евентуални барања за отштета доколку Сити биде прогласен за виновен. Некои клубови наводно проценуваат дека загубите би можеле да надминат сто милиони фунти, објави пред неколку дена британскиот „Би-би-си“ (BBC).

Ривалите се особено незадоволни бидејќи Сити, и покрај отворената постапка, продолжува со големи трошења. Клубот летово потроши 151 милион фунти за засилувања, а од поднесувањето на обвиненијата во февруари 2023 година речиси 700 милиони. Во тој период освои и шест значајни трофеи, додека лигата и другите клубови сè уште го чекаат исходот од случајот.

Независната комисија сè уште не ја објавила пресудата, иако од завршувањето на дисциплинската расправа помина повеќе од година и половина, а од поднесувањето на обвиненијата три и пол години. Сити цело време ги негира неправилностите. Незадоволство неофицијално изразиле и претставници на други англиски прволигаши. Некои сметаат дека лигата би требало да воспостави поефикасен систем за побрзо решавање на ваквите спорови. Загриженост предизвикуваат и високите трошоци на постапката.

Премиерлигата неодамна казни и други прволигаши. Евертон поради две прекршувања на финансиските правила беше казнет со одземање бодови, а истата казна го снајде и Нотингем Форест. Двете постапки завршија значително побрзо.

Премиерлигата годинава го заврши и случајот против Челси поради неправилности од периодот на поранешниот сопственик Роман Абрамович. Клубот призна непријавени плаќања кон агенти во вкупна вредност од 47,5 милиони фунти и беше казнет со 10,75 милиони фунти и условна забрана за регистрација на нови играчи.

Британскиот премиер Енди Бернам Bloomberg Mercury

 

Кога ќе се вмешаат државниците

Судбината на Манчестер Сити и можните казни поради прекршување на лигашките и правилата на УЕФА би можеле да ги влошат односите меѓу Обединетите Арапски Емирати и Обединетото Кралство, кое ова лето доби нов премиер, поранешниот градоначалник на поширокиот Манчестер и исто така голем фудбалски навивач, Енди Бернам.

Бeрнам девет години беше градоначалник на Манчестер, додека сопственикот на Манчестер Сити е брат на претседателот на Обединетите Арапски Емирати, шеикот Мохамед бин Зајед. Кон крајот на јули двајцата разговарале по телефон, при што на дневен ред бил и Манчестер Сити, објави „Блумберг“ во август.

Според извори на агенцијата, официјални лица од Обединетите Арапски Емирати предупредуваат дека негативниот исход од постапката против клубот би можел да им наштети на билатералните односи меѓу блискоисточната монархија и Островот. Доколку клубот биде прогласен за виновен, Манчестер Сити може да се соочи со парични казни и одземање титули, па дури и исфрлање од Премиерлигата.

Односите меѓу ОАЕ и Обединетото Кралство се доста блиски и сè повеќе стратешки, а се темелат главно на одбранбената соработка, трговијата и големите инвестиции на Емиратите во британската инфраструктура, технологија, биомедицина и обновливи извори на енергија. Двете земји во април се договорија за продлабочување на соработката во областите на надворешната политика, безбедноста, вештачката интелигенција и енергетската транзиција, а нивните економски врски дополнително ги зајакна договорот за слободна трговија меѓу Обединетото Кралство и земјите од Заливот.

Односите меѓу Лондон и Абу Даби дополнително се подобрија во последните месеци, бидејќи британската војска, во условите на војна во Иран и иранските напади врз заливските монархии, испрати воздухопловни сили во регионот за одбрана на кралствата. Голем број заливски монархии во минатото биле и протекторати на британската круна.

ОАЕ истовремено инвестираа милијарди во обновувањето на источен Манчестер, меѓу другото во социјални станови и спортска инфраструктура, го сумираше емиратскиот отпечаток „Блумберг“. Ова е важно и за новиот премиер, кој ветува развој на северна Англија. Како градоначалник на Манчестер, на пример, тој повеќепати ги пофали емиратските инвестиции во градот и го критикуваше управувањето со Премиерлигата, а на клубот му вети поддршка.