Ќе остане ли Манчестер Сити без титули поради финансиските прекршоци?

Премиерлигата во Англија се издвојува како една од големите машини за правење пари во фудбалот. Нејзините клубови заедно генерирале 6,8 милијарди фунти (9 милијарди долари) во 2024/2025 година, а се предвидува приходите да надминат 7 милијарди фунти во 2025/2026 година, далеку повеќе од која било конкурентска лига. Но кредибилитетот на најбогатото фудбалско натпреварување зависи од тоа секој клуб точно да ги пријавува своите приходи и трошоци и да работи според истите финансиски правила.

Токму затоа случајот со Манчестер Сити е потенцијално многу штетен. Независна комисија го прогласила Манчестер Сити за виновен за речиси сите од 115-те наводни прекршувања на правилата што Премиерлигата ги поведе против него, според лице запознаено со процесот. Писмената одлука на комисијата и каква било санкција не се објавени во јавноста. Премиерлигата одби да коментира, додека Манчестер Сити вели дека постапката сè уште трае и е доверлива и постојано негира дека сторил неправилности.

Кои се најштетните наоди?

Најсериозните наводи се однесуваат на тоа дали клубот ѝ дал на Премиерлигата вистинита слика за тоа од каде потекнуваат неговите пари и колку им плаќал на некои од своите најважни вработени.

Првичниот случај вклучувал 54 наводни пропусти да се обезбедат точни финансиски информации, особено во врска со приходите од спонзорства, поврзаните страни и оперативните трошоци. Дополнителни 14 обвиненија се однесувале на примањата на играчите и менаџерите. Имало и наводи поврзани со финансиските правила на Унијата на европските фудбалски асоцијации, правилата на Премиерлигата за профитабилност и обврската на Манчестер Сити да соработува со истрагата.

Ако пари обезбедени од сопственик или организација поврзана со сопственикот се претстават како вистински комерцијални приходи од спонзорства, клубот може да изгледа како да заработува повеќе од пазарот отколку што навистина заработува. Слично на тоа, ако дел од примањата на играч или менаџер остане надвор од пријавените трошоци на клубот, клубот може да изгледа како да троши помалку отколку што навистина троши. Едната или другата практика би можела да создаде поголем привиден простор за купување играчи, додека ривалите што користат целосно пријавени бројки остануваат ограничени.

Кога обвиненијата беа објавени во февруари 2023 година, клубот соопшти дека поседува сеопфатен корпус на „непобитни докази“ и порача дека независната ревизија е добредојдена. По неодамнешните медиумски извештаи дека Манчестер Сити ги прекршил правилата, клубот повтори дека процесот не е завршен и порача дека очекува независен и непристрасен регулатор да го разгледа случајот.

Дали ова е конечно? Може ли Сити да се жали?

Одлуката на комисијата не мора да значи крај на случајот.

Откако ќе биде доставена формална одлука, или Манчестер Сити или Премиерлигата можат да поднесат жалба според правилата на лигата, вообичаено во рок од 14 дена. За жалбата во следните неколку месеци би одлучувал нов тричлен одбор за жалби со широки овластувања да ги потврди, поништи или измени првичната одлука и каква било казна. Постапката би продолжила зад затворени врати.

Манчестер Сити во текот на целиот процес укажува дека ќе го искористи секој достапен правен механизам. Конечната разврска би можела да зависи не само од образложението на комисијата туку и од тоа дали жалбениот состав ќе смета дека наодите и санкциите биле соодветно поткрепени со доказите.

Bloomberg Mercury

Дали титулите и трофеите на Манчестер Сити од минатото сега се загрозени?

Не автоматски.

Правилата на Премиерлигата предвидуваат широк спектар можни санкции. Тие вклучуваат неограничена парична казна, одземање бодови, суспензија, компензација и други наредби. Комисијата исто така може да препорача исфрлање од натпреварувањето. Дури и без наредба за исфрлање, доволно големо одземање бодови би можело да предизвика испаѓање, односно преместување во пониска лига, како и пропуштање на учеството во Лигата на шампионите, водечкото европско натпреварување.

Значителна парична казна и големо одземање бодови се пореални отколку веднаш да му се одземат историските титули на Сити. Одземање на минатите шампионски титули не е наведено како рутинска, автоматска казна. Тоа би влијаело врз клубовите, играчите и навивачите што не биле страни во случајот.

Титулите во Премиерлигата што Сити ги освоил во текот на главниот период опфатен со наводите за финансиското известување - 2011/2912, 2013/2014 и 2017/2018 - би привлекле најголемо внимание. Но наодот дека биле прекршени правилата сам по себе не значи дека тие трофеи се неважечки.

Премиерлигата исто така не може едноставно да ги конфискува трофеите доделени од други организации. Секоја постапка поврзана со Лигата на шампионите би била прашање за УЕФА, додека ФА-купот и Лига-купот се под надлежност на Фудбалската асоцијација и Англиската фудбалска лига, соодветно.

Дали ова би можело да го промени начинот на кој се финансираат најдобрите англиски клубови?

Малку е веројатно дека тоа ќе стави крај на инвестициите од милијардери, приватен капитал или инвестициите поврзани со суверени субјекти во англискиот фудбал. Сепак, би можело многу потешко да се замаглува разликата меѓу капиталот на сопственикот и вистинскиот комерцијален приход на клубот.

Сопствениците и понатаму би можеле да ги поддржуваат клубовите преку дозволени и соодветно пријавени инвестиции. Но спонзорствата и другите трансакции со поврзани страни мора да се проценуваат според фер пазарната вредност. Од ноември 2024 година правилата на Премиерлигата за трансакции со поврзани страни опфаќаат и одредени заеми од акционери.

Таа разлика ќе стане уште поважна според финансискиот систем воведен за 2026/2027 година. Новите правила на Премиерлигата за трошоците за составот генерално го ограничуваат трошењето за играчи и тренери на 85 отсто од релевантните фудбалски приходи и нето-приходите од трансфери. Клубовите што се натпреваруваат во натпреварувањата на УЕФА се соочуваат со построгото ограничување од 70 отсто на УЕФА.

Случајот исто така би можел да ги охрабри ривалските клубови да бараат компензација. Во одделен спор, Барнли доби приближно 35 милиони фунти откако утврди дека прекршувањето на финансиските правила од страна на Евертон му предизвикало мерлива загуба, иако Евертон ја оспори таа одлука.

Што значи ова за финансиите на Манчестер Сити?

Финансиските последици ќе зависат многу повеќе од спортската санкција отколку само од утврденото прекршување.

Манчестер Сити пријави приход од 694,1 милиони фунти за 2024/2025 година, вклучувајќи ги и 340,4 милиони фунти од комерцијалните приходи, 278,6 милиони фунти од телевизиски права и 75,1 милиони фунти од натпреварите. Со таков обем, обична парична казна веројатно би била поднослива. Комбинација од многу голема парична казна, барања за компензација и спортски санкции би имала многу посериозни последици.

Одземањето бодови би можело да го намали пласманот на Сити во лигата, да ги намали исплатите од Премиерлигата врз основа на пласманот и да го спречи квалификувањето во Лигата на шампионите. Неучеството во европските натпреварувања исто така би значело жртвување на паричните награди, приходите од телевизиските права, натпреварите на домашен терен со висока вредност и дел од глобалната изложеност што ги поддржува комерцијалните договори на клубот.

Ерлинг Халанд во дресот на Сити Depositphotos

Испаѓање или исфрлање би било посериозно. Сити би го изгубил пристапот до централните распределби на Премиерлигата, би се соочил со значително помала домашна гледаност и би станал помалку привлечен за спонзорите што бараат глобална изложеност.

И играчкиот состав би бил под притисок. Не постои општо правило според кое играчите се ослободуваат само затоа што клубот е казнет, а последиците би зависеле од индивидуалните договори. Сепак, исклучувањето од Премиерлигата или Лигата на шампионите би ги отежнало задржувањето и ангажирањето врвни играчи, додека намалените приходи би можеле да го принудат клубот да го намали фондот за плати или да продаде вредни членови на составот.

Што значи ова за Абу Даби, поддржувачот на Сити?

Правно, случајот е против Манчестер Сити, а не против Абу Даби или Обединетите Арапски Емирати (ОАЕ). Политички и репутациски, нивното раздвојување е потешко.

СФГ (City Football Group) е во мнозинска сопственост преку „Њутон инвестмент“ (Newton Investment and Development LLC), која е целосно во сопственост на шеикот Мансур бин Зајед ал Нахјан. Шеикот Мансур исто така е потпретседател на ОАЕ, заменик-премиер и претседател на Претседателскиот двор.

Манчестер Сити е предводник на пошироката мрежа на СФГ, која опфаќа 12 клуба на пет континенти. Таа структура користи заедничка експертиза, комерцијални односи, развој на играчи и заеднички глобален идентитет за да создава вредност далеку надвор од самиот клуб од Манчестер.

Исто така, би било прерано случајот да се опише како спор меѓу Обединетото Кралство и ОАЕ. Премиерлигата ги спроведува сопствените правила на натпреварувањето против еден од своите членови. Сепак, поради високата позиција на шеикот Мансур и обемот на инвестициите поврзани со Абу Даби во Манчестер и во британскиот бизнис, секоја исклучителна санкција би предизвикала турбуленции што би ги надминале границите на фудбалот.