Производителот на автомобили што воопшто не требало да постои излегува на берза

Според секоја конвенционална деловна логика, „Кенигсег аутомотив“ (Koenigsegg Automotive AB) не би требало да постои. Да се изгради производител на спортски автомобили вредни повеќе милиони долари во ретко населен дел од јужна Шведска, далеку од тркачките патеки во Италија и Франција, од кластерите на доставувачи во Германија или од калифорниските енклави на милијардери, звучи помалку како стратегија, а повеќе како предизвик.

Сепак, на напуштен аеродром на шест часа возење јужно од Стокхолм, Кристијан и Халдора фон Кенигсег создадоа еден од технолошки најсофистицираните производители на автомобили во светот. Кенигсег ги дизајнира сопствените мотори, трансмисии и батериски системи, а да не зборуваме за лесните карбонски каросерии, кои изгледаат како да заслужуваат казна за пребрзо возење дури и кога стојат во место. „Веројатно би било полесно да се изгради компанија на некое друго место“, вели Халдора, главна оперативна директорка на компанијата.

„Но ова е нашиот дом.“

Сега таа и нејзиниот сопруг ги поставуваат темелите за излегување на „Кенигсег“ на берза. Минатата година компанијата беше трансформирана во акционерско друштво, а во 2024 година го доби и првиот институционален инвеститор, откако продаде нешто повеќе од шест отсто од уделот на њујоршката инвестициска фирма „Чифтеjн“ (Chieftain Capital Management) за 50 милиони евра, односно (58 милиони долари), со што вредноста на компанијата беше проценета на околу една милијарда долари. Според лица запознаени со посетите, во текот на изминатата година во фабричкиот погон на компанијата биле забележани инвестициски банкари.

За да го зајакнат искуството на својот тим на јавниот пазар на капитал, Фон Кенигсег во текот на изминатата година ангажираа двајца ветерани од иницијалната јавна понуда на акции на „Волво“ (Volvo Car AB) од 2021 година, кога кинеската компанија „Гили“ (Geely) настојуваше да обезбеди средства за електрификација на „Волво“. Јохан Екдал, поранешен главен финансиски директор на овој производител на автомобили, сега ја извршува истата функција во „Кенигсег“. Во јануари, пак, „Кенигсег“ ја ангажира Росмари Содербом, директорка за правни финансии во „Волво“, на позицијата генерален советник.

„Кенигсег“ (Depositphotos)

 

Но Халдора инсистира дека не постои временска рамка за излегување на берза, наведувајќи дека неодамнешните промени не значат дека таа и нејзиниот сопруг бараат излез од компанијата. Наместо тоа, таа сака на вработените да им понуди поголем удел во компанијата за полесно да привлече и задржи талентирани инженери. Иако „Кенигсег“ во моментов нема потреба од капитал, Халдора вели дека берзанското листирање би можело да понуди поразновидни извори на финансирање. „Веруваме дека со текот на времето можеме сами да го финансираме работењето“, вели таа. „Но може да се појават можности што сега не ги предвидуваме.“

Кристијан, кој сега има 53 години, ја основа компанијата во 1994 година, а својот прв прототип го заврши две години подоцна. Халдора, која има 49 години, се приклучи кога двајцата се венчаа во 2000 година, а во текот на следните две децении угледот на компанијата растеше бавно, но стабилно меѓу љубителите на исклучително скапи спортски автомобили.

Од 2020 година „Кенигсег“ го зголеми бројот на вработени од 150 на 850, а минатата година испорача 56 автомобили, чија цена се движеше од 2,8 до четири милиони долари, а има уште околу 400 нарачки. Во 2024 година компанијата оствари приход од 1,4 милијарда шведски круни (152,5 милиони долари), повеќе од двојно во однос на претходната година, со оперативна добивка од 35 милиони круни, со што беше надоместена загубата од 302 милиони круни во 2023 година.

Капиталот обезбеден од „Чифтејн“ (Chieftain Capital Management) е искористен за проширување на капацитетите на фабриката, лоцирана во близината на приморскиот град Енгелхолм, со цел во наредните неколку години производство на годишно ниво да достигне меѓу 150 и 200 автомобили.

„Кенигсег“ (Depositphotos)

 

Не сите што ја следат еволуцијата на „Кенигсег“ веруваат дека излегувањето на берза е вистинскиот пат, доведувајќи во прашање дали рачната занаетчиска изработка на автомобилите се вклопува во кварталниот надзор на јавните пазари на капитал. Доколку амбицијата беше драматично зголемување на производството, иницијалната јавна понуда на акции ќе имаше смисла, но ако целта е компанијата да остане мала и под цврста контрола, придобивките се помалку јасни. „’Кенигсег’ можеби е сепак премал за да привлече интерес, дури и ако ексклузивноста е загарантирана“, вели Лука Солка, аналитичар во „Бернстајн“ (Bernstein Research).

Еден природен круг инвеститори би можеле да бидат и самите купувачи на автомобилите на компанијата, бидејќи секој што може да си дозволи „кенигсег“ веројатно поседува значајно портфолио на акции, а повеќето од нив се и големи обожаватели на брендот. Алтернативно, тоа би можеле да бидат инвеститори што веќе поседуваат акции во компании што можат да наплатуваат астрономски цени, како „Ферари“ (Ferrari) или луксузни модни куќи од највисока класа, вели Џон Хернандер, менаџер во шведскиот пензиски фонд АМФ (AMF).

Финансискиот директор Екдал вели дека „Ферари“ е најблиската споредба, иако би му било драго инвеститорите да ја гледаат компанијата повеќе како спој на технолошки стартап и производител на марами и чанти како „Хермес“ (Hermès International SA). Но таквите размислувања засега се само размислувања. Иако инвестициските банки ѝ приоѓаат на компанијата, а Фон Кенигсег внимателно чекорат кон можно излегување на берза, засега не постои формален процес на листирање ниту рок за кој би можело да се зборува.

Она на што Екдал сега работи е да ги задржи отворени сите опции додека „Кенигсег“ се обидува да стане поголем и подобар во она што го прави: производство на исклучително брзи и исклучително скапи автомобили.

„На берза не треба да се изнесува план“, вели тој. „На берза треба да се излезе кога сте сигурни во она што можете да го испорачате.“