„Дипсик“ претстави нов ВИ-модел една година откако направи големи турбуленции

Компанијата „Дипсик“ (DeepSeek) претстави пробни верзии на својот нов, понапреден модел на вештачка интелигенција (ВИ), една година откако ја потресе Силициумската Долина со првиот модел. „Дипсик“ го нарече новиот модел најмоќна платформа со отворен код, упатувајќи предизвик кон ривалите како компаниите „Опен еј-ај“ (OpenAI) и „Антропик“ (Anthropic).

Кинескиот стартап ги претстави сериите В4 флеш (V4 Flash) и В4 про (V4 Pro), истакнувајќи ги нивните врвни перформанси при тестирања за програмирање, како и голем напредок во логичко заклучување и извршување задачи преку агенти. Архитектурата на моделот е надградена, а оптимизацијата подобрена, соопшти компанијата на платформата Хагинг фејс (Hugging Face).

„Дипсик“ особено ја издвои техниката што ја нарекува „архитектура на хибридно внимание“ (Hybrid Attention Architecture), која, како што тврди, им овозможува на ВИ-системите подобро да ги памтат упатствата во текот на долги разговори. Исто така го проширил „контекстниот прозорец“ (количество на податоци што ВИ ги памети одеднаш, н.з.) на еден милион токени. Тоа претставува голем напредок бидејќи овозможува испраќање цели кодни бази или долги документи во едно барање.

В4 пристигнува повеќе од една година откако овој стартап со седиште во Хангжу предизвика распродажба на берзата вредна еден билион долари, кога го претстави моделот Р1 (R1), платформа со отворен код што го имитира процесот на човечко размислување. Р1 се израмни со перформансите на најсовремените ВИ-системи на компании како „Опен еј-ај“, но наводно бил развиен со значително пониски трошоци.

Кинеските производители на чипови забележаа раст во петокот, бидејќи инвеститорите проценуваат дека новиот модел ќе ја поттикне побарувачката за домашни чипови. Во објава на Вичет (WeChat), „Дипсик“ соопшти дека капацитетот на услугата за серијата В4 про е екстремно ограничен поради недостиг од компјутерска моќ. Сепак, стартапот очекува значителен пад на цените на моделот откако во втората половина од годината ќе бидат пуштени во работа компјутерски кластери базирани на чипови „асценд 950“ (Ascend 950) на „Хуавеј“ (Huawei).

„Дипсик“ моментално преговара со компаниите „Тенсент“ (Tencent) и „Алибаба“ (Alibaba Group) за својата прва рунда финансирање.

Акциите на СМИЦ (SMIC), главен производител на чипови за „Хуавеј“, пораснаа за 9,4 отсто во Хонгконг, додека акциите на ХХС (Hua Hong Semiconductor) скокнаа за повеќе од 13 отсто. Од друга страна, акциите на ривалите како „Жипу“ (Zhipu AI) паднаа за околу осум проценти.

Новата серија претставува голем напредок во обем и ефикасност што го обележа подемот на „Дипсик“ и изврши силен притисок врз конкурентските компании. По претставувањето на моделот Р1, технолошките компании и инвеститорите почнаа да ја преиспитуваат оправданоста на милијардите долари вложени во развој на ВИ. Тие инвестиции повторно се забрзаа, па се проценува дека американските технолошки гиганти во 2026 година ќе вложат околу 650 милијарди долари во ВИ-инфраструктура и центри за податоци.

Системот на „Дипсик“ со билиони параметри користи техника „мешање експерти“ (Mixture-of-Experts), која селективно активира само мал дел од капацитетот специјализиран за одредена тема, односно до 37 милијарди параметри по задача, со цел трошоците за извршување да бидат значително пониски во споредба со слични напредни модели.

Со архитектурата и применетите техники „Дипсик“ директно се натпреварува со најновите модели на конкуренцијата од Силициумската Долина, како „Опен еј-ај“ (OpenAI), „Гугл“ (Google) и „Антропик“ (Anthropic). Стартапот во петокот истакна дека постигнува подобри резултати во стандардни тестови од модели на „Опен еј-ај“ (GPT-5.2), но призна дека В4 заостанува зад најсовремените модели за околу три до шест месеци.

Сепак, „Дипсик“ нагласува дека приоритет не му е само моќта на моделот туку и значително намалување на трошоците. Моделот В4 е дизајниран да може да се користи на поевтина инфраструктура.

„‘Минимакс’ и ‘Жипу’, како независни провајдери на модели, секогаш ќе бидат ранливи на конкуренција, особено кога станува збор за интернет-платформи или облачни провајдери што имаат подобар опсег и дистрибуција“, рече Веј-Серн Линг, генерален директор во УБП (Union Bancaire Privée). „На крајот, повеќето корисници нема да забележуваат разлики во перформансите на моделите“.

„Дипсик“ исто така предизвика вистинска треска во Кина, бидејќи технолошките лидери, од „Алибаба“ до „Баиду“, го преплавија пазарот со евтини ВИ-услуги. Ривалите како „Бајтденс“, „Жишу“ и „Минимакс“ брзо ги унапредуваа своите модели пред април, обидувајќи се да го престигнат „Дипсик“.

Со славата дојде и засилен надзор. Американски технолошки лидери и владини претставници го обвинија „Дипсик“ за користење недозволени техники и хардвер при развојот на неговите модели.

Една од главните спорни точки е таканаречената „дестилација“, преку која еден ВИ-модел се потпира на излезни податоци од друг модел за време на обука за да развие слични способности. И „Опен еј-ај“ и „Антропик“ тврдат дека откриле такви обиди кај „Дипсик“.

Загриженост предизвикува и тоа што „Дипсик“ можеби има пристап до забранети ВИ-чипови на „Енвидија“. Американски претставници почнаа да ја истражуваат таа можност уште минатата година.

Според извори запознаени со ситуацијата, американската влада верува дека кинескиот стартап користел процесори „енвидија блеквел“, кои се практично забранети за продажба во Кина, во еден центар за податоци во Монголија, автономен регион во Кина.