ББА-анализа: Трамп и временските услови ќе ги движат цените на стоките

Цените на бакарот и на алуминиумот беа покачени во 2024 година. Цените на бакарот беа во просек околу 10 проценти повисоки во 2024 година (до средината на декември 2024 година), а на алуминиумот за седум проценти на годишно ниво во истиот период. Кина е заеднички именител за индустриските метали, така што владините стимулации ја поттикнаа цената на бакарот во средината на годината.

Очекуваме цените да останат во нагорен тренд, при што побарувачката е поврзана со обновливите извори на енергија и вештачката интелигенција, со намалување на каматните стапки што го балансираат забавувањето на индустријата на западните економии и со бавното закрепнување на Кина. Силниот американски долар не им прави услуги на цените. Повеќе заштитни мерки може да доведат до поголема разлика во цените меѓу главните пазари.

Цената на златото е зголемена во последниве години бидејќи се истакнаа неговите главни карактеристики, како што се складирање вредност, безбедно штедење и резервна валута. Само во 2024 година (до средината на декември) цената на златото се зголеми за околу 30 проценти. Побарувачката беше силно поттикната од купувањето од страна на централните банки (најчесто од централните банки од пазарите во развој), кое продолжи во 2024 година. Златото оди на нов рекорд во 2025 година. Не очекуваме надолна корекција на цената на златото, но гледаме помали добивки отколку во текот на 2024 година.

Цената на среброто се зголеми за 28 проценти од почетокот на 2024 година (до средината на декември годинава) и се задржа на историски покачени нивоа. Динамиката на цените ја следеше златната траекторија, така што односот злато/сребро се задржа на релативно стабилно ниво. Очекуваме цената да продолжи да расте, поттикната од тоа што карактеристика на среброто е можноста за складирање вредност, но и од индустриската побарувачка. Во согласност со златото, геополитичкото опкружување ќе оди во прилог на подобра побарувачка, при што посилниот американски долар ќе избрише дел од притисоците. Геополитичките ризици ќе одат во прилог на цената на среброто, кое сѐ уште покажува силна функција на складирање вредност.

Суровата нафта од типот брент моментално се тргува околу 70 долари, што е околу нејзината цена на крајот на 2023 година односно има мал  пад од два процента. И ОПЕК и ИЕА предвидуваат помала побарувачка за 2025 година. ОПЕК го одложи зголемувањето на понудата поради слабата кинеска побарувачка, додека кинеските стимулативни мерки имаа мал ефект. Како резултат на тоа, пазарот на нафта моментално е преснабден, со очекуван суфицит од околу еден милион барели дневно. Очекуваме нафтата од типот брент да се движи околу 70 американски долари за барел.

Цената на природниот гас се зголеми за 26 проценти од почетокот на 2024 година, особено при крајот на годинава, поради несогласувањата меѓу австриската ОМВ и „Газпром“ и поради  претстојната грејна сезона. Сепак, капацитетите за складирање гас во Европа се полни приближно 78 проценти, што е под минатогодишното ниво. Во моментов благото време и релативно добрите очекувања за температурите овозможија да се одржат малку пониски нивоа на складирање. Очекуваме дека цените на гасот на европскиот пазар ќе бидат околу 35 евра за мегават-час во 2025 година.

Цените на какаото се искачија на највисоко ниво на сите времиња, приближувајќи се до 12.000 долари за тон - шест пати повеќе од долгорочниот просек. Напливот на цените првенствено им се припишува на болеста на црните мешунки што ги погодува посевите во Западна Африка и на неповолните временски услови. Климатските промени и неповолните временски услови се главните ризици што придонесуваат за постојаните високи цени на какаото. Очекуваме дека цените на какаото ќе останат над 12.000 долари за тон во 2025 година, продолжувајќи да вршат притисок врз глобалните чоколадни кондиторски производи.

Цените на кафето се искачија на своите највисоки нивоа во последните 50 години, зголемувајќи се за 70 проценти од почетокот на годинава досега. Овој скок е примарно поттикнат од суши проследени со обилни дождови, кои значително ги намалија приносите. Побарувачката за кафе останува доста нееластична, со уште посилна побарувачка од Кина. Како резултат на тоа, се очекува повисоките цени да се задржат.

Во текот на изминатите неколку месеци растот на цените на кафето и какаото предизвика зголемување на цените на чоколадата и производите од кафе во регионот Адрија. Вообичаено, потребни се од 6 до 12 месеци за зголемувањето на цените на суровото какао и кафето да влијае на цените на финалните производи, бидејќи производителите прво ги исцрпуваат резервите купени по пониски трошоци.