Нафтата ќе паѓа, златото ќе расте - прогноза на нашите аналитичари за цените на суровините

Економските изгледи за 2026 година ги наруши конфликтот меѓу САД и Иран, што доведе до остар макроекономски пресврт, стои во извештајот на аналитичкиот тим на „Блумберг Адрија“ за движењето на цените на суровините за оваа година.

Нашите аналитичари нагласуваат дека растот на цените на енергијата и посилниот американски долар ја промениле динамиката на „сигурните засолништа“, создавајќи краткорочен притисок врз благородните метали. Се прогнозира дека енергетските пазари ќе останат многу променливи, а благородните метали се соочуваат со краткорочни ограничувања на ликвидноста пред да зајакне долгорочната побарувачка.

Детелниот преглед на нашиот аналитички тим можете да го прочитате во продолжение.

Нафта

Почетните очекувања на нашиот аналитички тим прецизно ја опфатија основната „мечкина“ фундаментална поставка за 2026 година. Сепак, првата половина од годината беше целосно исфрлена од колосек поради интензивната геополитичка променливост, која накратко ја турна суровата нафта брент над 126 американски долари по барел, пред да се коригира назад во опсег од 76 до 79 долари.

Целниот ценовен опсег не го зема предвид неочекуваниот конфликт во Иран кој практично го затвори Ормускиот Теснец. Овој прекин предизвика масовен шок во снабдувањето, туркајќи ги месечните просеци над 100 долари во април.

Иако ОПЕК+ на почетокот го стопираше зголемувањето на производството во првиот квартал, групата агресивно ја зголеми продукцијата пред летото. Клучните членки го зголемија производството за стотици илјади барели дневно меѓу април и јуни, правејќи ја претпоставката за „стопираното зголемување на производството“ застарена.

Изгледи

За остатокот од 2026 година се очекува суровата нафта бrent да се тргува во опсег од 70 до 80 долари по барел. Најважен двигател на овој тренд е спроведувањето на привремената 60-дневна општа лиценца на Министерството за финансии на САД, која овозможува враќање на иранската нафта на глобалните пазари. Оваа политика активно ја отстранува геополитичката премија и враќа милиони барели во Атлантскиот базен.

Истовремено, експанзијата на земјите надвор од ОПЕК+ - САД, Бразил и Гвајана - продолжува со несмален интензитет. Како што се нормализираат пловните патишта и овие нови барели стигнуваат на пазарот, се создава масовен структурен вишок кој силно ќе ги ограничи потенцијалните ценовни скокови во втората половина од 2026 година.

Високите цени од почетокот на годината успешно ја уништија глобалната побарувачка, при што сега се очекува глобално намалување од 1,1 милион барели дневно.

Природен гас 

Нашата целна цена за европскиот гас беше надмината на почетокот од оваа година. Иако цените паднаа на 28 евра/MWh на самиот крај од 2025 година, остриот јануарски студен бран, заедно со избувнувањето на регионалниот конфликт што го вклучува Иран, ги турна спот просеците во првиот квартал од 2026 над 40 евра/MWh. Терминските договори дури накратко ја надминаа границата од 50 евра кон крајот на март.

Нашите почетни очекувања претпоставуваа блага клима на северната полутопка. Наместо тоа, остро зимско време на почетокот од 2026 агресивно ги испразни резервите, оставајќи ги европските складишта на гас на многу ниски 28 проценти од капацитетот на почетокот на сезоната на складирање во април, што е пад во однос на 35 проценти од претходната година.

Додека ширењето на енергијата од ветер продолжува да ја намалува структурната побарувачка за гас на долг рок, периодите на исклучително ниско производство од ветер во првата половина од 2026 ги принудија комуналните претпријатија силно да се потпрат на гасните електрани за да ја стабилизираат мрежата, што предизвика големи краткорочни скокови на цените.

Изгледи

Терминските криви укажуваат на остар премин во backwardation (состојба во која тековните цени се повисоки од терминските) за доцна во 2026 година, што значи дека цените треба стабилно да паѓаат кон 40 евра/MWh, но ние ги поставуваме нашите очекувања на 40 до 50 евра/MWh за остатокот од 2026 година.

Примарен фактор на ризик во нагорна насока останува физичката безбедност на ЛНГ пловилата во Заливот. Секоја нормализација на транзитните рути низ Ормускиот Теснец моментално ќе ја отстрани преостанатата геополитичка воена премија од европските јазли. Европа мора агресивно да купува летни испораки на ЛНГ за да ги исполни своите задолжителни цели за зимските резерви. Високите краткорочни спот цени најверојатно ќе се задржат низ третиот квартал за да ја надминат силната конкуренција од купувачите во североисточна Азија.

Основното „мечкино сценарио“ конечно ќе се материјализира во доцната втора половина од 2026 година кога мегапроектите за втечнување во САД и Канада ќе започнат со комерцијална работа, внесувајќи масовна ликвидност во трговските рути на Атлантскиот базен.

Злато

Во првата половина од 2026 година, цените на златото преминаа од силен замав во остра корекција по ескалацијата на конфликтот меѓу САД и Иран кон крајот на февруари, што ја наруши динамиката на пазарот.

Цените достигнаа највисоко ниво на сите времиња од 5.322 американски долари по унца на почетокот од март, но до јуни добивките беа целосно поништени, при што златото падна под нивото од 2025 година.

Растот на цените на нафтата предизвикан од војната повторно ја разбуди загриженоста околу инфлацијата, што ги поттикна Федералните резерви на САД да сигнализираат продолжена или построга монетарна политика. Тоа доведе до посилен американски долар и повисоки приноси на обврзници, вршејќи значителен притисок врз падот на цената на златото.

Изгледи

Се предвидува дека златото ќе достигне 5.000 американски долари по унца до крајот на 2026 година, поддржано од континуирани купувања од централните банки.

И покрај корекцијата и постојаниот притисок за ликвидација, долгорочните изгледи остануваат позитивни. Сегашната слабост се смета за привремена фаза на консолидација во рамките на поширокиот структурен „биковски“ пазар, со потенцијално закрепнување подоцна во текот на годината како што инфлацијата се стабилизира, а побарувачката зајакнува.

Сребро

Среброто значително ги надмина своите изгледи за 2026 година, скокнувајќи на историски највисоко ниво од 121,64 американски долари по унца кон крајот на јануари, пред да помине низ остра корекција. Физичкиот недостиг без преседан и силната геополитичка побарувачка за сигурно засолниште поттикнаа значителен раст, по што следеше стрмен пад. Цените останаа променливи во текот на првата половина од 2026 година, водени од нарушувања во снабдувањето, постојани геополитички тензии и промени во монетарната политика на САД.

Дополнително, ЕТФ фондовите ги намалија своите резерви на сребро, при што нето-продажбата за оваа година (до средината на јуни) изнесуваше 77,5 милиони унци. Во споредба со претходната година и петгодишниот однос меѓу златото и среброто, среброто стана релативно преценето, бидејќи снабдувањето се бореше да држи чекор со побарувачката.

Изгледи

Историски гледано, среброто се однесувало поинаку кога односот меѓу златото и среброто премногу брзо се компресира. Очекуваме помала променливост во текот на остатокот од 2026 година, со цена што ќе се стабилизира во опсег од 60 до 70 американски долари по унца.

Инфлацијата и заострувањето на монетарната политика треба да продолжат да го движат формирањето на цените. Дополнително, тековниот физички недостиг ќе остане главен катализатор за притисоци врз цените (price squeezes), бидејќи малопродажниот капитал продолжува да се слева во берзански производи и физички монети.

Во крајна линија, времето на какви било понатамошни прилагодувања на каматните стапки ќе диктира дали среброто ќе пробие нагоре или ќе остане во рамките на опсегот. Иако структурната побарувачка треба да остане робусна во секторите на соларни панели, електрични возила и вештачка интелигенција, високите спот цени ќе продолжат да ги принудуваат некои производители на панели и накит активно да штедат (thrift) или да го заменуваат среброто за да ги намалат трошоците.

Пченка

Цените на земјоделските производи во првата половина од 2026 година забележаа променлив нагорен замав поради зголемените ризици од цените на ѓубривата и структурните енергетски проблеми, што ја задржа силната премија на ризик вградена во цените на житарките. Истовремено, долготрајниот европски топлотен бран доведе до ревизија на проценките за производството на пченка во ЕУ надолу.

Паралелниот раст на пазарите на пченка во САД, поттикнат од солидно домашно производство на етанол и глобалниот извозен оптимизам, обезбеди дополнителна поддршка за европските референтни вредности на житарките.

Изгледи

Европските цени на пченката најверојатно ќе останат под притисок на пад во текот на остатокот од 2026 година, иако променливоста околу временските услови и енергетските пазари останува зголемена. Глобалната позадина генерално е „мечкина“: глобалното производство на крупни житарки е ревидирано нагоре, а глобалните завршни резерви на пченка се зголемени, што укажува на поволни услови за снабдување.

Кризата со ѓубривата досега имаше само ограничено влијание врз производството на пченка, а тековните очекувања сугерираат дека жетвата во 2026 година ќе остане главно непроменета. Европските цени на пченката пораснаа од околу 195 евра/тон во март на 228 евра/тон на почетокот од мај, но од тогаш имаше пресврт и моментално се тргуваат околу 220 евра/тон (средина на јуни), бидејќи поволните очекувања за жетвата и намалувањето на загриженоста околу достапноста на ѓубривата го подобрија пазарното расположение.

Севкупно, нашето основно сценарио предвидува дека европските цени на пченката постепено ќе се вратат кон предвоените нивоа од околу 190 евра/тон, поддржани од поволните глобални резерви, подобрувањето на изгледите за жетвата и стабилните услови за снабдување.

Во текот на изминатите пет години, просечниот принос на пченка во Европската унија изнесуваше 7,1 тон по хектар. Во рамките на регионот Адрија, Словенија, Хрватска и Босна и Херцеговина забележаа просечни приноси од 9,0, 7,5 и 7,4 тони по хектар. Наспроти тоа, Србија и Северна Македонија заостануват зад просекот на ЕУ, со приноси од 6,1, односно 4,6 тони по хектар.