„Кроација Осигурување“, „Триглав“, „Сава Ре“: Како ги вреднува пазарот?

Осигурителните компании се познати како „кеш крави“ (cash cows) поради бизнисот што носи сигурен извор на редовен приход. Како моментално стојат регионалните осигурителни компании? Анализираме како пазарот ја вреднува комбинацијата од заработка, капитал и дисциплина на осигурување на примерокот на играчите од регионот: „Сараево Осигурување“ (БиХ), „Кроација Осигурување“ (ХР), „Триглав“ и „Сава Ре“ (СЛО) и „Дунав Осигурување“ (СРБ).

„Сараево Осигурување“ е сè уште најскапа во регионот според вреднувањето. Иако цената на акциите на „Сараево Осигурување“ порасна од почетокот на годината, подобрите резултати во првата половина од 2026 година го намалија коефициентот цена/заработка (P/E), но Сараево е сè уште најскапа во споредба со регионалните осигурителни компании.

Кога го споредуваме коефициентот цена/заработка, „Дунав Осигурување“ има најнизок коефицентот (6,3x), што значи дека пазарот плаќа релативно малку по единица тековна добивка, т.е. акцијата е евтина во споредба со заработката. Сараево има висок коефициент цена/заработка (22,7x), што укажува на високи очекувања за раст на заработката или преценување поради неликвидност. Во однос на просекот на европските осигурителни компании, „Триглав“, „Кроација“ и „Дунав“ се под европскиот просек на коефициентот цена/заработка од 12,7x.

Од друга страна, коефициентот цена/книговодствена вредност (P/Book) покажува како пазарот го вреднува капиталот во однос на книговодствената вредност. „Дунав“ (1,1x) котира најблиску до книговодствената вредност (најевтин според P/Book), додека „Сава“ се тргува со премија (скоро 2x книговодствената вредност). Повисокиот P/Book може да укажува на повисоки очекувања за раст или вредност на нематеријалните средства; нискиот P/Book може да укажува на потценување или послаби перспективи. Кога го разгледуваме повратот на капиталот (ROE), опсегот е помеѓу 7,3 проценти („Сараево Осигурување“) и 16,2 проценти („Дунав Осигурување“). „Дунав“ и „Кроација“ покажуваат највисок поврат на капиталот (16,2 проценти и 15,2 проценти), што значи дека се најпрофитабилни во однос на искористеноста на капиталот, додека „Сараево“ покажува најнизок поврат на капиталот (7,3 проценти).

Интересно е да се споредат овие индикатори: „Дунав“ има низок P/Book (1,11x) и низок P/E (6,3x), но највисок ROE (16,2 проценти). Ова е комбинација што сигнализира „евтино и профитабилно“, што е потенцијална вредносна можност, под услов да се потврди квалитетот и одржливоста на заработката. Кога ќе ја погледнеме „Сава Реосигурање“, со највисок P/Book (2x) и висок ROE (14,9 проценти) и со умерен P/E (13,4x), пазарот плаќа премија за стабилен раст. „Триглав“ со умерен P/Book, понизок P/E и ROE од 11,8 проценти е релативно избалансирана во споредба со нејзините конкуренти. „Кроација Осигурање“ со P/Book коефициент од 1,5x, P/E од 10,7x и доста висок ROE (15,2 проценти) покажува дека пазарот ги вреднува идните очекувани заработки или позитивни настани, особено ако земеме предвид дека P/E е многу повисок кога не го сметаме другата сеопфатна добивка. Конечно, „Сараево Осигурување“ со највисок P/E (22,72x) и најнизок ROE (7,3 проценти), е најскапа во однос на заработката и најслаба во однос на повратот на капиталот. Ова е индикација или за високи очекувања за раст или за можна преценетост. Во споредба со просекот на европските осигурителни компании, „Триглав“ и „Дунав“ се под европскиот просек од 1,6x во однос на P/Book коефициентот, додека европскиот просек за ROE е 13,8 проценти, па „Сараево“ и „Триглав“ се под европскиот просек во однос на повратот на капиталот.

Како клучен индикатор за профитабилност во оваа индустрија, често се користи комбинираниот коефициент, кој се изразува како процент, при што вредностите под 100 проценти значат профит од осигурување, додека вредностите над 100 проценти укажуваат дека компанијата плаќа повеќе за штети отколку што добива во премии. Во случај на вредности над 100 проценти, во случаи на загуби од осигурување, компаниите имаат потреба од профит од инвестициите за да го направат нивното целокупно работење профитабилно.

Најдобро ниво на осигурување има „Сава“ (87,2 проценти), што покажува значителен профит од осигурување и демонстрира ефикасно управување со штетите и трошоците, што не е изненадувачки со оглед на тоа што станува збор за искусна компанија за реосигурување. „Кроација“, „Триглав“ и „Дунав“ се исто така силни со здрави коефициенти под 100 проценти, што укажува на солидни перформанси кај осигурувањето. Најслаба е „Сараево Осигурување“, малку над прагот од 100 проценти, што е техничка загуба од осигурувањето што оваа осигурителна компанија ја покрива со приходи од инвестиции и други приходи за да биде профитабилна во целина. Комбинираниот коефициент варира по квартал, па на пример, комбинираниот коефициент за „Сараево Осигурување“ во првата половина од 2026 година е 92,8 проценти, но на дванаесетмесечно ниво е 100,9 проценти поради повисоки штети во втората половина од 2025 година. Сепак, регионалните осигурителни куќи имаат значително полош комбиниран коефициент од просекот на европските осигурителни куќи.

Кога го гледаме дивидендниот принос, „Сараево“ не е дивиденден играч (dividend player) и не исплаќа дивиденда. „Дунав“ има највисок дивиденден принос меѓу врсниците (6,6 проценти), што ја прави привлечна и за инвеститорите во вредност и за инвеститорите во приход. „Триглав“ има втор највисок дивиденден принос (4,4 проценти), што исто така ја прави привлечна и за инвеститорите во приход. „Кроација“ (3,5 проценти) и „Сава“ (3,2 проценти) имаат умерени приноси што ги надополнуваат силните комбинирани коефициенти и ROE. „Сава“, на пример, има добар комбиниран коефициент, но висок ROE, па приносот на дивиденда од 3,2 проценти може да оправда повисок P/Book коефициент. Во однос на европскиот просек за дивиденден принос на осигурителни компании од 5,3 проценти, само „Дунав“ нуди повеќе.

 

Како заклучок, би можеле да кажеме дека „Дунав“ е јасен лидер за инвеститори во вредност и приход, со најниски P/Book и P/E, највисок ROE и солиден комбиниран коефициент. Дополнителна предност е што „Дунав“ носи висок дивиденден принос од 6,6 проценти. Спротивно на тоа, „Сараево Осигурување“ во моментов изгледа најмалку привлечно и се чини преценето во однос на врсниците. Остануваат отворени прашањата дали инвеститорите очекуваат подобрување на профитабилноста на „Сараево Осигурување“, дали билансот на состојба крие вредни недвижности или на крајот ќе има корекција на цената.