Цените на земјоделските култури, особено на житните култури, бележат значителен раст, отворајќи дебата дали станува збор за одржлив биковски тренд или пазарот се приближува до критични нивоа на отпор. Во анализата на актуелната состојба на пазарот, Еди Тофпик, раководител за техничка анализа и виш пазарен аналитичар во „АДМ“ (ADM), истакнува дека техничките показатели упатуваат на натамошно јакнење на цените.
Според него, пазарот се наоѓа на нагорна патека која не е резултат на нагла волатилност, туку на постепен и внимателен раст.
Растот на цената на пченицата не е лажен сигнал
Пазарот на пченица ги проби важните нивоа на отпор и сега се наоѓа во „слободна зона“ со отворен пат кон нови, повисоки ценовни нивоа. Тофпик објаснува дека не станува збор за лажен раст на цените по кој би следела брза корекција. „Мислам дека ја надминавме фазата на лажен раст. Во моментов сме во празен простор без позначителен отпор сè до многу повисоки нивоа“, изјави тој, додавајќи дека очекува дополнителни добивки на овој пазар.
Иако фундаменталната неизвесност, временските услови и геополитиката често се во фокусот, Тофпик нагласува дека техничката анализа е посигурна алатка за предвидување на движењата.
Според него, сегашниот раст не е претерано волатилен, туку претставува „постепено и континуирано движење нагоре“, за разлика од драматичните скокови забележани на почетокот на војната во Украина. Класичните технички обрасци и натаму се пресудни, а големите институционални играчи, како квантитативните фондови, во голема мера се потпираат токму на нив.
„Техничката анализа е основна карактеристика на многу стоковни фондови и трговски организации. Тие ја користат за поставување налози за ограничување загуби и нивоа за реализација на профит“, објаснува Тофпик.
Заборавете на нафтата, следете го природниот гас
Еден од клучните фактори што влијаат врз земјоделското производство се трошоците за енергија. Сепак, Тофпик предупредува дека инвеститорите често го следат погрешниот показател. „Не би ја следел нужно цената на суровата нафта. Поважно е да се следи цената на природниот гас“, истакнува тој. Причината е едноставна: природниот гас е клучна суровина и извор на енергија во производството на уреа, основното ѓубриво што се користи ширум светот.
Со оглед на ограничените залихи и растечката побарувачка, притисокот врз растот на цените на гасот и натаму е присутен. Тофпик посочува дека цените на американскиот гас „Хенри хаб“ (Henry Hub) делумно се одвоени од европските и азиските пазари поради ограничените извозни капацитети на САД. Поради тоа, за процена на идните трошоци за ѓубрива порелевантно е да се следат цените надвор од американскиот пазар.
„Постои загриженост дека приносите следната година потенцијално би можеле да бидат пониски“, токму поради очекуваниот раст на цените на ѓубривата.
Улогата на вештачката интелигенција и сезонските фактори
Во ера во која вештачката интелигенција доминира на финансиските пазари, се поставува прашањето за нејзината примена во предвидувањето на цените на земјоделските производи. Тофпик е скептичен.
„За да гледате во иднината, треба да ги следите графиците, историјата и да користите алатки за техничка анализа“, тврди тој.
Сепак, признава дека ВИ има потенцијал во земјоделството, но на друго ниво. Преку прецизното земјоделство, ВИ може да ја оптимизира употребата на ѓубрива, вода или пестициди со третирање на секое поединечно растение, наместо на целото поле. На тој начин може да се зголемат приносите.
Сепак, Тофпик стравува дека во услови на скапи ѓубрива, ВИ ќе служи само за „одржување на приносите“, а не нужно и за нивно зголемување.
Покрај техничката анализа, Тофпик истакнува уште еден занемарен, а клучен фактор — сезонските движења.
„Мора да се следат сезонските циклуси. Тоа е многу, многу важно“, вели тој, опишувајќи ги како мост меѓу фундаменталната и техничката анализа, бидејќи се директно поврзани со временските циклуси.
На крајот, пазарот се движи „нагоре, но не агресивно, туку бавно, усогласено и промислено“.
.webp){kind=icon}
