Илон Маск за „Блумберг“: „Мислам дека доволно направив“

Илон Маск е бизнисмен за кого многу се зборува. Неговата остроумност ја револуционизираше индустријата за електрични возила (ЕВ) и вселенски патувања, а неодамна стана и десна рака на американскиот претседател Доналд Трамп. Без разлика дали зборуваме за предизборни митинзи, патувања во странство, должности во Овалната соба или работата на Одделот за владина ефикасност што тој го раководи, влијанието на Маск е сеприсутно.

Претприемачот е исто така магнет за контроверзии. Неговата компанија „Тесла“ (Tesla) е мета на исклучително негативни реакции. Налепници за автомобили „Тесла“ со натписи „Го купив ова пред да откриеме дека Илон е луд“, а Бил Гејтс неодамна го обвини дека е одговорен за смртта на децата, бидејќи промовирал укинување на американската помош за странски земји. Разговаравме со Маск на Економскиот форум во Катар на 20 мај. Следува транскрипт од разговорот, кој е минимално скратен и изменет заради јасност.

Добар ден, Илон Маск. Добредојдовте на Економскиот форум на Катар. Како сте?

Ви благодарам што ме поканивте. Добро сум. Како сте Вие?

Одлично, благодарам, многу ми е мило што сте со нас. Има луѓе во Доха кои Ве поддржуваат финансиски откако последен пат зборувавте тука во 2022 година. Многу работи се променија во Вашиот живот. Не само што управувате со неколку компании, туку имате и позиција во владата на САД. Се надевам дека нема да Ви пречи ако преминуваме од една тема на друга, бидејќи имаме повеќе теми за обработка во ограничено време.

Да, секако.

Да почнеме со фактот дека сега ја извршувате функцијата извршен директор, но сте и во улога на советник на американската влада. Како го распределувате вашето време?

Патувам многу. Вчера наутро бев во Силициумската долина, вечерта во Лос Анџелес, а сега сум во Остин. Утре ќе бидам во Вашингтон. Ќе бидам таму по вечерата со претседателот утре вечер. Потоа има еден куп состаноци со секретарите на кабинетот, а потоа назад во Силициумската долина во четврток навечер.

Очигледно е многу, но дали сè уште е случај, како што рековте пред некое време, да поминувате еден или два дена неделно работејќи владина работа?

Да, точно.

Зборувајќи на состанокот за приходите на „Тесла“ во април, Маск рече дека ќе посветува „еден или два дена неделно на владини прашања“, но дека ќе продолжи да соработува со американската влада „до крајот на претседателствувањето на Трамп, само за да се осигури дека расипништвото и измамите што ги спречија нема да се повторат“.

Што значи ова за вашиот бизнис? „Тесла“ претрпе пад во последните месеци. Дали имате план за враќање на продажбата, како планирате да го направите тоа?

О, тоа е веќе обратно.

Дајте ми некаков доказ за тоа. Токму ги разгледував податоците за продажбата за Европа во април, кои покажуваат многу значаен пад на главните пазари. Еве еден пример - само 512 нови автомобили „Тесла“ беа регистрирани во Велика Британија во април, што е намалување од 62 проценти во однос на претходната година. Уште поголем пад е забележан на пазарите во Данска, Холандија и Шведска.

Европа е нашиот најслаб пазар, ние сме силни на сите други пазари. Нашата продажба во моментов оди добро. Не очекуваме никаков значителен пад на продажбата и очигледно е дека берзата го препознава ова, повторно бележиме повеќе од милијарда долари пазарна капитализација. Значи, пазарот очигледно е свесен за ситуацијата, ситуацијата веќе се промени.

Но, продажбата е сепак намалена во споредба со истиот период минатата година.

Во Европа.

Добро, во Европа.

Да, но тоа важи за сите производители. Нема исклучоци.

Ситуацијата е многу посложена. Продажбата на автомобили во Европа почна да расте во март по слабиот почеток на годината, при што продажбата на електрични возила во регионот се зголеми за 24 проценти. Но, растот на продажбата на електрични возила не се преслика на „Тесла“, чии нови регистрации во Европа во март паднаа за 28 проценти. За време на телефонска конференција за заработката во мај, Маск рече дека првиот квартал е „обично најлошиот во годината бидејќи луѓето не сакаат да купат автомобил среде зима за време на снежна бура“.

Дали ова значи дека нема да можете да…

Европскиот пазар е доста слаб.

Во ред, но признавате дека се соочувате со пад. Да погледнеме само во Европа, каде што имате значаен проблем. „Тесла“ беше неверојатно амбициозен бренд, луѓето се идентификуваа со него, го гледаа како предводник на климатската криза. И сега луѓето се возат наоколу со налепници на своите автомобили на кои пишува: „Го купив ова пред да знаеме дека Илон е луд“.

Има луѓе кои купуваат затоа што Илон е луд или како и да го гледаат тоа. Значи, да, изгубивме дел од продажбата на едно место, но се проширивме на други места. Бројките се добри во моментов, не гледаме проблем со побарувачката.

Само погледнете ја цената на акциите. Ако сакате најдобри инсајдерски информации, аналитичарите на берзата ги имаат. И акциите немаше да се тргуваат близу рекордно високо ниво ако не беше така, ако работите не беа во добра состојба.

Добро е. Не грижете се за тоа. Зборував за бројките на продажба, а не за цената на акциите.

Колку сте посветени на „Тесла“? Дали се гледате себеси како извршен директор на „Тесла“ за пет години?

Да.

Нема сомнение за тоа.

Не, само ако умрам. Не можам да бидам извршен директор ако сум мртов. Значи, постои мала доза на…

Дали ова значи дека вашиот приход нема да има влијание врз таа одлука?

Тоа баш и не е тема за дискусија на овој форум. Мислам дека очигледно треба да има надомест за — ако е направено нешто неверојатно, тој надомест треба да биде соодветен на тоа што е направено. Што и да направи некој активист што се претставува како судија во Делавер, нема да влијае на идниот надомест.

Врз основа на моменталната вредност на акциите, мислам дека вредноста на тој пакет за исплата е околу 100 милијарди долари. Дали велите дека не се грижите за вредноста на идниот пакет за плата? Вашата одлука да бидете посветен на „Тесла“ во следните пет години, сè додека сте сè уште со нас на оваа планета, е целосно независна од платата?

Не.

Не е независен? Значи, платата е релевантен фактор за вашата посветеност на „Тесла“.

За мене е важно дека не можат да ме сменат инвеститори-активисти. Го кажав ова многу пати јавно, но да не дозволиме целата оваа работа да стане дискусија за мојата наводна плата. Не станува збор за пари. Станува збор за разумна контрола врз иднината на компанијата, особено ако градиме милиони, потенцијално милијарди хуманоидни роботи.

Маск често зборува за роботите „Оптимус“ на „Тесла“. Тој ги спомена и минатата недела во Саудиска Арабија, каде што рече дека еден од нив танцувал за претседателот Трамп и саудискиот престолонаследник. Тој има големи планови за нив, од носење намирници и послужување пијалоци, па сè до пријателство со нивните сопственици. Тоа е голема амбиција.

Не можам да седам таму и да размислувам дали активистите ќе ме избркаат од политички причини. Тоа би било неприфатливо. Тоа е сè што е важно. Ајде да продолжиме понатаму.

„Оптимус2“ - хуманоиден робот на „Тесла“, изложен во Шангај CFOTO/Future Publishing/Getty Images    

 

Едно прашање пред да преминеме на другите компании - дали лично ги сфативте настаните со „Тесла“ во последните месеци?

Да.

Дали тоа Ве натера да зажалите за нешто од тоа или да размислите два пати за Вашите политички напори?

Јас го направив она што требаше да се направи. Никогаш не сум извршил насилство. А сепак, врз моите компании беше извршено масовно насилство. Ми се заканија со масовно насилство. Кои се овие луѓе? Зошто би го сториле тоа?

Графити на излогот на еден од продажните салони на „Тесла“ Stephanie Keith/Getty Images

Во изминатиот период се евидентирани физички напади врз продажни центри за автомобили „Тесла“. Во Орегон напаѓачите наводно фрлиле молотови коктели. Трамп ги нарече „болни терористички бандити“ и рече дека со нетрпение очекува да добијат „дваесетгодишни затворски казни“, кои, според него, треба да ги отслужат „во затворите на Ел Салвадор“.

Тие се на погрешната страна од историјата. Глупаво е да се оштети автомобилот на некоја кутра невина личност, да се заканите дека ќе ме убиете. Што им е на овие луѓе? Не сум повредил никого, мора да се преземе нешто во врска со тоа. Многу од нив одат во затвор, тие го заслужуваат тоа.

Зборувате за нападите врз салони на „Тесла“...

Да. Влегување во салони и палење автомобили е неприфатливо. Тие луѓе ќе одат во затвор, како и оние што ги финансирале и организирале. Не грижете се. Доаѓаме по нив.

Но, не би ли признале дека некои од луѓето што се свртеа против „Тесла“ во Европа беа вознемирени од Вашите политики и дека многу малку од нив би биле насилни на кој било начин, тие само се противеа што Ве гледаа што кажувате и правите.

Секако е во ред да имате спротивставени мислења, но не е во ред да се посегнува по насилство и закани со смрт. Тоа очигледно не е точно. Знаете, тоа е апсурдно. Тоа не може да се оправда на никаков начин, на никаков начин. Сепак, некои медиуми се обидоа да го оправдаат тоа, што е несовесно. Срам да им е.

Во ред. Ајде да зборуваме за Вашите други компании во други деловни области. Неодамна, за време на гостувањето во воената академија Вест Поинт, рековте дека иднината на војувањето е вештачката интелигенција и беспилотните летала, и очигледно е дека одбраната е во подем. Дали „Спејс икс“ (SpaceX) се префрла на производство на воени дронови?

[Смеа] Дефинитивно поставувате интересни прашања на кои е невозможно да се одговори. Значи, не, „Спејс икс“ е лидер во лансирањата во вселената, не произведува дронови. Ние правиме ракети, сателити и интернет терминали. Значи, „Спејс икс“ има доминантна позиција во вселенските лансирања. Од сите планирани масовни лансирања во орбитата оваа година, „Спејс икс“ веројатно ќе реализира 90 проценти. Кина ќе направи половина од преостанатото, или пет проценти, а остатокот од светот, вклучувајќи го и остатокот од Америка, околу еден процент. Значи, „Спејс икс“ ќе направи 10 пати повеќе од остатокот од светот заедно, или 20 пати повеќе од Кина... А Кина постигнува импресивни резултати.

Причината за тоа е што во орбитата ја ставаме најголемата сателитска констелација што светот некогаш ја видел. Па мислам дека во овој момент можеби близу 80 проценти од сите активни сателити во орбитата се на „Спејс икс“. И тие обезбедуваат глобална поврзаност низ целиот свет. Всушност, и оваа врска сега е на врската на „Спејс икс“. Значи, мислам дека ова е многу добра работа, бидејќи значи дека можеме да обезбедиме евтин, широкопојасен интернет во делови од светот каде што го немаат или каде што е многу скап. И мислам дека најголемата работа што можете да ја направите за да ги извлечете луѓето од сиромаштија и да им помогнете и да им дадете интернет конекција.

Овој свет на сателитски констелации е огромен и растечки - само „Старлинк“ (Starlink) опфаќа повеќе од 6.000 од нив. Вреди да се погледнат нејзините размери. Кога имате интернет, можете да научите сè бесплатно, а исто така можете да ги продавате вашите стоки и услуги на глобалниот пазар. И кога ќе стекнете знаење за интернет и можноста за тргување, ова значително ќе го подобри квалитетот на животот на луѓето ширум светот, и навистина се прави тоа. Би сакал само да им се заблагодарам на сите во публиката кои можеби беа од помош со „Старлинк“ и неговото одобрување во нивните земји. Мислам дека прави многу добра работа во земјите што го одобрија, што значи дека во овој момент 130 земји се многу задоволни од него.

Во моментов не очекувам „Спејс икс“ да се вклучи во бизнисот со оружје. Тоа сигурно не е аспирација. Честопати од нас се бара да правиме програми за оружје, но засега одбиваме.

Дали ги замислувате „Спејс икс“ или „Старлинк“ како посебен ентитет што ќе излезат на берза во блиска иднина или воопшто?

Можно е „Старлинк“ да излезе на берза во иднина.

Менаџментот на „Спејс икс“ со години алудира на ИПО на „Старлинк“. Сепак, Маск во минатото изјави дека нема смисла јавно да се лансира иницијативата сè додека приливот на приходи не стане попредвидлив.

Во кој период го очекувате тоа?

Не брзам да излегувам јавно. Претпоставувам дека излегувањето на берза е начин потенцијално да се заработат повеќе пари, но по цена на високите трошоци на јавна компанија и неизбежно еден куп тужби, кои се многу досадни.

Значи, навистина треба да се направи нешто во врска со тужбите на акционерите во САД, бидејќи тоа им овозможува на адвокатските канцеларии и тужители кои не ги застапуваат акционерите да се преправаат дека ги застапуваат акционерите со тоа што ќе натераат марионетски тужител со неколку акции да покрене масовна тужба против компанијата.

И иронијата е во тоа што дури и ако класата за која тврдат дека ја претставуваат гласа да не се тужи, тужбата сепак ќе продолжи. Па, како може да биде колективна тужба што претставува група ако групата е против неа? И тоа е бизарната ситуација што ја имаме во Америка. Реформите се очајно потребни. Тоа е апсурдна ситуација што мора да се промени.

Дали мислите дека Доналд Трамп би можел да го промени тоа, бидејќи слуша што имате да кажете? Дали се обидувате да го промените тоа пред која било првична јавна понуда на „Старлинк“?

Потребно е да се донесе законот, но проблемот е што му се потребни 60 гласови во Сенатот, а демократите ќе гласаат против него. Адвокатската комора е, верувам, втор најголем придонесувач во Демократската партија. Ова е проблем што може да се реши на федерално ниво. Тексас неодамна донесе закон кој, барем на државно ниво, ги поедностави работите, бидејќи мора да се натера барем еден од 33-те акционери да се согласи да биде дел од класа акционери.

Ајде да зборуваме за вештачката интелигенција (ВИ), која е присутна во многу од Вашите бизниси и во сите наши светови на различни начини. Тоа е една од големите промени, развојот на генеративната вештачка интелигенција, откако последен пат зборувавте на овој форум пред три години. Секако, во овој простор сте со „Грок“ (Grok), кој речиси секој го знае. Вие сте ко-основач на „Опен еј-ај“ (OpenAI), од каде си заминавте. Потоа влеговте во правна битка со „Опен еј-ај“ и Сем Алтман. Се прашувам дали би можеле да кажете нешто за статусот на тоа, бидејќи минатата недела бевте во Саудиска Арабија со претседателот, со Сем Алтман...

Не бевме заедно... На исто место во исто време... Јас бев со претседателот, Сем беше во соседството.

Илон Маск беше коосновач на „Опен еј-ај“ и е меѓу оние кои се противат на неговата трансформација во профитен бизнис. „Опен еј-ај“ делумно се откажа од тие планови, но исто така поднесува контратужба. Сега знаеме дека немаше помирување зад сцената во Саудиска Арабија.

Дали ова значи дека продолжувате со тужбата против „Опен еј-ај“?

Да, но јас го смислив името „Опен еј-ај“ како организација со отворен код и непрофитна организација. Јас го финансирав „Опен еј-ај“ со првите 50 милиони долари или приближно толку. И требаше да биде непрофитна компанија со отворен код. И сега тие се обидуваат да го свртат тоа за сопствена финансиска добивка во компанија со затворен извор за профит. Значи, ова би било како, да речеме дека финансирате непрофитна организација за да помогне во зачувувањето на амазонската дождовна шума, но наместо тоа, тие станале компанија за дрва, ја сечат шумата и го продаваат дрвото. Би рекол: „Почекајте малку. Тоа не е она што јас го финансирав.“ Тоа е „Опен еј-ај“.

Меѓутоа, тие направија некои промени во нивната корпоративна структура, нели? Оттогаш, во знак на признание за она што го кажавте.

Не, но тоа е она што им го кажаа на медиумите.

Исто така, сакав да ве прашам за вештачката интелигенција и регулацијата, бидејќи кога последен пат разговаравте со Џон Миклтвејт, бевте доста строги во врска со ризиците што ги носи вештачката интелигенција и рековте дека навистина мислите дека на Америка ѝ недостасува федерален регулатор за вештачка интелигенција, нешто како Администрацијата за храна и лекови на САД или Федералната администрација за воздухопловство. Сега очигледно сте во зона каде што повеќе сте на страната на намалување на регулативата отколку што сакате нови регулатори. Значи, дали се променил Вашиот став за потребата од регулатор за вештачка интелигенција?

Па, не е дека не мислам дека треба да има регулатори. Можете да ги сметате регулаторите за судии на теренот во спортот. Треба да има одреден број судии, но не треба да имате толку многу судии што не можете да ја шутнете топката без да погодите ниту еден. Значи, во повеќето области во САД регулаторното оптоварување со текот на времето се зголеми до тој степен што е како да имате повеќе судии отколку играчи на теренот.

Маск не е првиот што тврди дека регулативите се натрупуваат во отсуство на војна. Во својата книга „Подемот и падот на нациите“ од 1982 година, политичкиот економист Манкур Олсон изнесе сличен аргумент, тврдејќи дека Јапонија и Германија пораснале побрзо од Соединетите Американски Држави и Велика Британија, бидејќи Втората светска војна имала несакан ефект на отстранување на интересните групи кои лобирале за исклучоци и поволни регулативи. Во првиот мандат на Трамп, тој се обиде да спроведе политика „два за еден“, според која федералните агенции мораа да идентификуваат две правила што би размислиле да ги укинат за секое ново „значајно“ правило. Во јануари, Трамп потпиша извршна наредба со која се бара укинување на 10 правила за секое ново.

Дозволете ми да Ви дадам пример за навистина апсурдна ситуација: За време на администрацијата на Бајден, „Спејс икс“ беше тужен затоа што не вработуваше баратели на азил во САД. Проблемот сега е што всушност е нелегално за „Спејс икс“ според ИТАР (ITAR), меѓународните прописи за трговија со оружје, да вработува некој што не е постојан жител на Соединетите Американски Држави, претпоставувајќи дека ќе ја понесат напредната ракетна технологија со себе и ќе се вратат во својата земја ако немаат постојано жителство.

Значи, истовремено сме во ситуација каде што е нелегално да не се вработуваат баратели на азил, а исто така е нелегално да се вработуваат баратели на азил. И Министерството за правда на Бајден одлучи да нè гони и покрај тоа што двете ситуации се нелегални. Проблем е ако го направиш тоа, проблем е и ако не го направиш.

Но, моето прашање беше конкретно за регулаторот за вештачка интелигенција, за кој пред три години рековте дека е потребен и рековте дека треба да бидеме проактивни во регулирањето на вештачката интелигенција, а не реактивни. Дали си го променил мислењето за тоа?

Не, секако дека не. Она што го велам е дека треба да има судии на теренот, неколку судии, но не треба да имате терен полн со судии за да не можете да ја шутнете топката во кој било правец без да погодите еден од нив.

Значи, областите што постојат долго време, како што се автомобилската, воздухопловната, знаете, прехранбената и фармацевтската индустрија, се премногу регулирани. Но, новите области, како што е вештачката интелигенција, се недоволно регулирани. Всушност, воопшто нема регулатор.

Значи, мислите дека треба да има?

Да. Едноставно велам, мислам дека е здрав разум да сакате да имате барем неколку судии на теренот. Не сакате да имате армија од судии. Но, сакате да имате неколку судии на кое било поле, во кој било спорт, па дури и на која било арена или индустриска арена за да се осигурате дека се грижите за јавната безбедност. Затоа постои соодветен број на судии. Како што реков, всушност е многу лесно да се визуелизира ова во споредба со спортот. Ако целиот терен е полн со судии, тоа би изгледало апсурдно. Но, ако воопшто немаше судии, вашата игра немаше да биде толку добра.

Во ред, ајде да зборуваме за Вашиот нов свет, Вашата улога како советник на владата. Вие сте во оваа единствена и невидена позиција сами да имате договори вредни милијарди долари со федералната влада, главно преку „Спејс икс“, а сега и информации одвнатре благодарение на агенцијата (DOGE). Дали сметате дека постои судир на интереси или потенцијален судир на интереси во поширока смисла, само поради тој факт?

Всушност не мислам така. Низ историјата имало многу советници на американската влада и други кои имале економски интереси. Јас сум едноставно советник, немам формална моќ. Тоа е тоа. Претседателот може да одлучи дали да го прифати мојот совет или не. И така оди тоа. Доколку постоеше само еден договор што некоја од моите компании го добила, а луѓето сметаа дека е некако неправедно доделен, тоа би била вест на насловните страници, благо речено. И ако јас не го споменав тоа, моите конкуренти сигурно ќе го споменат. Значи, ако тоа не го гледате, тогаш очигледно нема судир на интереси.

Трамп и Маск на митинг во Вашингтон, јануари 2025 година Al Drago/Bloomberg

А што е со меѓународната димензија? „Старлинк“ е очигледно многу, многу добра интернет услуга. Тој е баран низ целиот свет. Тој е клучен за фронтовската линија во Украина. Тој исто така доби повеќе договори, а постојат и некои докази дека [земјите] дозволуваат пристап до него затоа што сакаат да бидат блиски со администрацијата на Трамп и да испратат правилен сигнал. Значи, „Блумберг“ денес ја објави веста дека владата на Јужна Африка работи на заобиколување на правилата за сопственост на луѓето со темна кожа за да му дозволи на „Старлинк“ влез, а ова се прави пред посетата на претседателот Рамафоса на Белата куќа. Дали го препознавате тоа како судир на интереси?

Не, секако дека не. Пред сè, би требало да се запрашате зошто постојат расистички закони во Јужна Африка? Тоа е првиот проблем. Тоа е она што треба да го нападнеш. Неправедно е што во Јужна Африка постојат расистички закони. Целата идеја што ја предложи Нелсон Мандела - кој беше голем човек - беше дека сите раси треба да бидат еднакви во Јужна Африка.

Сакам да ве прашам за вкупната сума што планирате да ја заштедите преку државната агенција. Пред изборите рековте дека ќе бидат најмалку две милијарди долари. Моменталната бројка на официјалната интернет страница на агенцијата е 170 милијарди долари. Тоа е голема промена. Што се случи со двете милијарди долари?

Твоето прашање е апсурдно. Дали претпоставувате дека за еден ден, знаете, за неколку месеци, ќе бидат заштедени две милијарди долари?

Не, воопшто не мислам така. Само прашувам, дали тоа е сè уште Вашата цел? Дали тоа... Вашата цел е да стигнете до две милијарди долари?

Не постигнавме ли добар напредок со оглед на времето? Способноста на институцијата (DOGE) да функционира зависи од тоа дали владата, а тоа го вклучува и Конгресот, е подготвена да ги послуша нашите совети. Ние не сме диктатори на владата, ние сме советници. И затоа можеме да советуваме. И напредокот што го постигнавме досега, мислам дека е неверојатен. Тимот заврши одлична работа. Но, обемот на заштедите е пропорционален на поддршката што ја добиваме од Конгресот и од извршната власт воопшто.

Зборувавте за заштеда од четири милијарди долари дневно, но тоа...

Точно така, мислам дека сите можат да се согласат дека борбата против расипништвото и неефикасноста во владата е многу добра работа. Но, ако го соберете сето тоа, нема да го достигне износот во текот на животниот век на DOGE.

Значи, DOGE е советодавна група. Како советничка група, правиме сѐ што можеме. Напредокот постигнат досега како советодавна група е одличен. Не мислам дека која било советодавна група се справила подобро во историјата на владините советодавни групи. Сега, ние не донесуваме закони, ниту го контролираме судството, ниту ја контролираме извршната власт. Ние сме едноставно советници. Во овој контекст, ние се справуваме многу добро. Не можеме да преземеме акција подалеку од тоа бидејќи не сме некаква империјална диктаторска влада. Постојат три гранки на владата кои донекаде се спротивставуваат на тоа ниво на заштеда на трошоци.

Како што реков, мислам дека сите можат да се согласат дека намалувањето на расипништвото, а всушност и измамите во која било влада и одговорното ракување со парите на даночните обврзници е многу добра работа.

Гледам дека сте горд на таа работа. Сакам да ве прашам за УСАИД и коментарите што ги даде Бил Гејтс пред некој ден, а знам дека го нарековте...

Да. Тој е добар лажго.

Веќе го кажавте тоа.

Извинете, зошто Бил Гејтс смета дека има право да коментира за благосостојбата на децата? Не би му ги доверил на тој човек моите деца.

Гејтс инвестираше многу во филантропија низ целиот свет во текот на годините. Моето прашање до Вас е, дали ги разгледавте податоците за да видите дали можеби е во право, дека намалувањата на средствата за УСАИД би можеле да чинат милиони животи?

Да. Би сакал да може да ни покаже некаков доказ дека ова е вистина. Тоа е лажно. Она што го откривме со намалувањата на средствата од УСАИД, а патем, не сите беа намалени, делови од УСАИД што ги сметавме за барем малку корисни беа префрлени во Стејт департментот. Тие не се бришат. Тие едноставно беа префрлени во Стејт департментот.

Многу, многу пати со УСАИД и други организации, кога велат „О, па, ова ќе им помогне на децата“ или ќе помогне во искоренувањето на некоја болест или нешто слично, а потоа бараме докази, јас велам „Па, ве молам поврзете нè со оваа група деца за да можеме да разговараме со нив и подобро да го разбереме нивниот проблем“. Не добиваме ништо. Тие дури и не се обидуваат да пронајдат сирак. Тоа е некако како, добро, можеме ли барем да видиме неколку деца? Каде се тие? Доколку се во неволја, би сакале да разговараме со нив и со нивните старатели. И дозволете ми да ви го дадам ова како одговор, бидејќи она што го откриваме е огромна количина на измама и корупција.

Во ред. Дозволете ми да го дадам овој пример…

Многу малку од тоа стигнува до децата, ако всушност воопшто стига до нив. Ова е вообичаена заблуда. Иако во јануарскиот извештај на УСАИД е забележано дека 12,1 процент од нивните пари минатата година отишле директно кај локалните организации во странство, поголемиот дел од преостанатите пари се распределуваат преку организации и компании што работат на меѓународно ниво. Во март, самата УСАИД ги каталогизираше ефектите од неодамнешните намалувања на буџетот. И еден водечки тинк-тенк за развој процени дека животите спасени од целата меѓународна помош на САД, не само од УСАИД, се во милиони.

Во ред. Дозволете ми да ви го дадам овој пример бидејќи пораснавте во Јужна Африка, па ќе знаете за влијанието на ХИВ/СИДА-та. Америка ги предводеше меѓународните напори за борба против лекувањето и превенцијата на ХИВ/СИДА, а постои и иницијатива наречена ПЕПФАР (PEPFAR), на која ѝ се припишува спасувањето на 26 милиони животи во последните 20 години. Таа беше погодена од замрзнувањето на странската помош. Потоа дојде ослободувањето, но само делумно. Услугите се намалени, а УНАИДС вели дека ако трајно се суспендираат, до 2029 година ќе има уште четири милиони смртни случаи поврзани со СИДА. Значи, ако го погледнете тој пример, кој е поткрепен со податоци од 2023 година, 630.000 луѓе починале од болести поврзани со СИДА. Можеби бројките на Бил Гејтс не се погрешни. Милиони животи би можеле да бидат изгубени.

Ова беше моето најдолго прашање, но има причина за тоа: точност и припишување. Можете да го видите мојот извор тука. УНАИДС, клучен партнер на САД во својата работа за одговор на ХИВ јасно става до знаење дека само дел од работата на ПЕПФАР е опфатен со Исклучоците за хуманитарни итни случаи, издаден кон крајот на јануари. Пред сè, програмата за лекови против СИДА продолжува. Значи, твојата основна претпоставка е погрешна. Дали имате други примери?

Добро, па кои не се финансираат?

Всушност, сите се наведени на веб-страницата на УНАИДС, така што ќе можете да ги најдете. Но, тие најмногу се однесуваат на превенцијата и, на пример, на лансирањето на лекот наречен Ленакапавир, кој е прогласен за едно од најголемите откритија во борбата против СИДА-та во последниве години. Па сигурен сум дека УНАИДС би била воодушевена ако можете да ги проверите тие податоци.

Ајде да зборуваме за вашето политичко влијание. Колку пари ќе потрошите за претстојните избори? Потрошивте многу повеќе пари на последните американски избори отколку што предвидовте кога зборувавте овде пред три години. Дали ќе продолжите да трошите на тоа ниво на идните избори? 

На Катарскиот економски форум во 2022 година Маск рече дека не одлучил за точната сума, но проценил дека ќе биде „20 до 25 милиони долари“. Тој на крајот донирал околу четвртина милијарда долари на разни политички групи во изборниот циклус во 2024 година, главно поддржувајќи го Доналд Трамп.

Мислам дека во иднина ќе трошам многу помалку за политички потреби.

А зошто?

Мислам дека доволно направив.

Дали е тоа поради влијанието што таквата акција го имаше врз вас?

Ако во иднина видам причина да трошам пари на политички кампањи, ќе го направам тоа, но во моментов не гледам никаква причина.

Да зборуваме за политичко влијание надвор од Америка. Колку често разговарате со претседателот Путин?

Не разговарам со претседателот Путин.

Никогаш не сте разговарале со претседателот Путин?

Имав видео разговор со него еднаш пред околу пет години.

Во ред. Тоа е единствениот...

Зошто мислите дека разговарам со претседателот Путин? О, мораш, о, разбирам. Им верувате на медиумите.

Затоа што во говорот во Вест Поинт рековте дека „го предизвикавте претседателот Путин“. „Волстрит журнал“ (Wall Street Journal) објави за тој разговор.

Дали има полошо издание на лицето на земјата од „Волстрит журнал“? Јас не би го користел тоа ни за да обложувам кафез за измет од папагал. Тој весник е најлошиот весник на светот. Ако има еден весник што треба да биде прокапиталистички настроен, тоа е оној чиј наслов е Волстрит. Но, тие не го сторија тоа. Значи, имам најлошо мислење за „Волстрит журнал“, апсолутна глупост. И очигледно веруваш во глупостите што ги читаш во тие весници.

Во ред. Ни снемува време.

Споменавте дека го предизвикав Путин. Го направив тоа на X платформата. Го предизвикав Владимир Путин.

Разбирам.

На борба еден на еден.

Во ред.

Но, јас не разговарав со него. Тоа беше објава на X.

Одлично. Затоа Ве прашав, а Вие ми појаснивте. Ви благодарам. Ве прашав дали водите ваков вид разговори, а Вие рековте не, освен преку видео повици.

Типични лаги на застарен медиум.

Ве опишаа како некој што се бори да „управува со повеќекратни, високоризични потфати во услови на финансиска, регулаторна и криза во односите со јавноста“. Се препознавате ли во тој опис и дали мислите дека ова е клучна година во Вашиот живот?

Па, секоја година беше некако клучна, а оваа година не е исклучок. Значи, во однос на интересните работи што веројатно се постигнати оваа година: да се создаде вселенски брод за повеќекратна употреба за да можеме да ги прифатиме и ракетата-носач и бродот, што би била првата целосно повеќекратна употреба на орбитална ракета во историјата, што би претставувало длабок пробив, фундаментален пробив неопходен за животот да биде мултипланетарен - и на крајот да се создаде цивилизација која патува во вселената.

Го имаме „Неуралинк“ (Neuralink), кој сега им помогна на пет пациенти да ја вратат својата способност користејќи телепатски имплант, каде што можат да контролираат компјутер едноставно со размислување. Ќе работиме со нашиот прв пациент кој ќе го врати видот со помош на имплантот „Блајндбајт“ (BlindBite), што ќе се случи кон крајот на оваа година или почетокот на следната. Всушност, тој прв пациент би можел да биде во ОАЕ бидејќи имаме соработка со ОАЕ и Кливлендската клиника таму.

Мислам дека на фронтот на вештачката интелигенција сме блиску до она што би можеле да се нарече АГИ (AGI) или дигитална суперинтелигенција. Мислам дека овде гледаме експлозија на дигитална суперинтелигенција. И потоа ја имаме „Тесла“. Следниот месец во Остин лансираме автомобили со ненадгледувана автономија, во основа автомобили што возат сами, без никој во нив.

Имаме голема година пред нас. Планирани се многу други работи. Јас сум пред сè технолошки претприемач.

Илон Маск, Ви благодариме што ни се придруживте на Катарскиот економски форум.

Ви благодарам.