Како работат македонските фармацевтски компании годинава во споредба со регионалниот лидер

Двете македонски фармацевтски компании котирани на Берзата, „Алкалоид“ и „Реплек“ имаа прилично успешно прво полугодие, од тоа што видовме во нивните финансиски извештаи.

„Алкалоид“ АД Скопје во првите шест месеци има консолидирани приходи  10,8 милијарди денари (176,1 милиони евра), што е раст од три проценти во однос на истиот период лани. Компанијата во периодот има консолидирана нето-добивка од 890,5 милиони денари (14,4 милиони евра), што е зголемување од четири проценти за една година.

Анализата покажува дека „Алкалоид“ бележи благ раст на профитабилноста со оглед на тоа што нето профитната маржа, којашто ни кажува колку точно чист профит останува од секој денар што компанијата го заработила од продажба, пораснала од 8,1 проценти во првата половина од 2025 година на 8,2 проценти во првите шест месеци од годинава.

 

 

„Забавениот раст на консолидираниот профит во најголема мера се должи на структурата на реализираните продажби во првото полугодие и на зголемените трошоци поврзани со формирањето и јакнењето на продажните тимови на дел од извозните пазари, при што очекуваме овие вложувања да придонесат за подобри продажни резултати и повисока профитабилност во наредниот период“, објаснија „Алкалоид“ во образложението на финансиските резултати.

 

Акцијата на „Алкалоид“ реално вреднувана на пазарот

Од „Алкалоид“ посочуваат дека бизнис-планот за 2026 година предвидува инвестирање на околу осум проценти од консолидираните приходи од продажби во материјални и во нематеријални средства, раст од седум проценти на консолидираните продажби во однос на реализираните во 2025 година, како и раст од седум проценти на консолидираниот профит во однос на 2025 година.

Матеј Вујаниќ, аналитичар за макроекономија и пазари на капитал во тимот на „Блумберг Адрија“ вели дека „Алкалоид“ објави солидни деловни резултати за првите шест месеци, но останува прашањето како нејзината акција стои во однос на споредливите компании.

„Во однос на групата која е предмет на споредба, ‘Алкалоид’ се тргува малку над медијаната на останатите компании, со умерена премија за секторот. Меѓутоа, ако погледнеме во регионален контекст, т.е. во споредба со ‘Крка’, ‘Алкалоид’ се тргува со малку понизок мултипликатор, при што ‘Крка’ постигнува блага премија, главно благодарение на нејзината поголема величина, ликвидност и посилна пазарна позиција. Значи, ако ја земеме предвид групата на споредливи компании, може да се каже дека ‘Алкалоид’ е реално вреднуван на пазарот, што сугерира дека не би требало да има контракција на мултипликаторот, но и дека нема многу простор за негово проширување“, вели Вујаниќ.

Тој додава дека затоа, идниот раст во голема мера ќе зависи од способноста на компанијата да ја зголеми вредноста за акционерите преку раст на приходите и профитот.

 

„Реплек“ со мешани резултати, но со добар квалитет од оперативната страна

„Реплек“, помалата македонска фармацевтска компанија, во првите шест месеци оствари консолидирана нето добивка од 108 милиони денари (1,7 милиони евра), што е благо намалување во однос на истиот период минатата година кога добивката изнесуваше 130 милиони денари (2,1 милиони евра. Компанијата во периодот оствари вкупни консолидирани оперативни приходи од 875 милиони денари (14,2 милиони евра), што е пад во однос 1,04 милијарда денари (16,9 милиони евра) лани. Нето профитната маржа на компанијата изнесува 12,4 проценти, што е минимален пад во однос на  истиот период минатата година,  кога изнесуваше 12,5 проценти.

 

 

Нашиот аналитичар Вујаниќ вели дека „Реплек“ објави резултати кои беа мешани, но со добар квалитет од оперативна страна.

„Иако послабата продажба на извозните пазари изврши притисок врз вкупните приходи, компанијата одржа висока профитабилност благодарение на силниот раст на домашниот пазар, подобрата структура на продажба, строгата контрола на трошоците и поголемата оперативна ефикасност. Во исто време, континуираните инвестиции во производствениот капацитет и дигитализацијата треба да го поддржат идниот раст на бизнисот“, наведува Вујаниќ.

Тој укажува дека во однос на мултипликаторите, „Реплек“ се тргува со значително пониски вреднувања од споредливите конкуренти. „Делумно, тој попуст може да се припише на помалата пазарна капитализација и послабата ликвидност на акцијата“, вели Вујаниќ.

Од „Реплек“ во образложението на финансиските резултати соопштија дека компанијата влегува во втората половина од 2026 година со зајакната позиција на домашниот пазар, подобрена ефикасност во работењето и инвестициски циклус кој се приближува кон својата завршна фаза.

„Со завршувањето на тековните капитални инвестиции, друштвото создава основа за понатамошен раст и подобрување на оперативните перформанси“, наведуваат од „Реплек“.

 

‘Крка’ останува синоним за дефанзивна и предвидлива инвестиција во регионот
 

Да видиме како работела во првите шест месеци словенечка „Крка“, убедлив лидер во регионот Адрија според големината и остварените приходи и добивки. Фирмата со седиште во Ново Место, имала раст на приходите за седум проценти, на рекордни 1,12 милијарди евра. Заработката пред камати, даноци, депрецијација и амортизација (ЕБИТДА) пораснала за дури 18 отсто на 357,5 милиони евра, а оперативната добивка за 20 проценти, на 309, 2 милиони евра.

Во првото полугодие компанијата имала нето добивка од 260,2 милиони евра, што е за пет отсто повеќе од истиот период лани. Бруто профитната маржа е порасната од 58 на 61 отсто, што се должи на подобрениот микс на производи, зголемената ефикасност во производството и поволните валутни ефекти, објаснуваат од „Крка“ во финансискиот извештај. Оперативната добивка растела побрзо од приходите (+20 отсто), што укажува на силна контрола на трошоците и висок оперативен левериџ.

 

 

Нето профитната маржа за првото полугодие изнесува 23,3 проценти, што е благо намалување од 23,5 проценти за минатата година, поради побрзиот раст на вкупната приходна база.

Своите акционери компанијата ќе ги израдува со бруто дивиденда од 9,1 евро по акција, што е за 10,3 отсто повеќе од минатата година. Блумберг Адрија неодамна пишуваше и дека „Крка“ е една од ретките словенечки компании којашто поради силниот паричен тек има редовно вишок на ликвидност. Во моментов поседува околу 350 милиони евра по ставките пари и парични еквиваленти, што се гледа од нејзините биланси.

„ Бидејќи Крка се етаблираше како една од најстабилните и најквалитетни регионални компании во последниве години, нејзината проценка повеќе не изгледа толку дисконтирана како порано. Акциите моментално се тргуваат околу медијаната на споредливи европски фармацевтски компании, што укажува дека пазарот во голема мера го препознал квалитетот на нејзиниот бизнис модел“, објаснува аналитичарот Вујаниќ.

Сепак, според него, Крка сè уште го задржува својот статус како една од најатрактивните регионални инвестиции во дивиденда благодарение на исклучително стабилните операции, силната готовинска позиција без долгови и импресивната низа од 25 години последователно зголемување на дивидендата.

„Со тековен принос од дивиденда од околу 3,5 проценти, што е исто така блиску до просекот на споредливи компании, ‘Крка’ останува синоним за дефанзивна и предвидлива инвестиција во регионот со интересна приказна за дивиденда.“

И на крај како заклучок: Во споредба со македонските фармацевтски компании, „Крка“ одржува значително повисока профитабилност, односно профитни маржи, што главно се должи на поголемата економија на обем, глобалната пазарна диверзификација и разликите во ценовната моќ на развиените пазари каде што главно извезува словенечката фирма. „Алкалоид“ и „Реплек“ се исклучително успешни и одлично управувани компании за пазарите на кои доминираат, но „Крка“ игра на глобалната сцена каде што големиот волумен, сопственото производство на суровини и богатите пазари во Западна Европа и овозможуваат екстремно висока профитабилност.

 

-Со помош на Владимир Николоски и Матеј Вујаниќ