Онлајн расправијата меѓу Илон Маск и „Рајанер холдингс“ (Ryanair Holdings Plc) се провлекува веќе втора недела, а најбогатиот човек во светот повторно ја изнесе идејата за купување на авиокомпанијата откако се скара со нејзиниот извршен директор.
Маск вчера објави анкета на X прашувајќи дали треба да го купи „Рајанер“ и „да го врати Рајан како законски сопственик“. Претходно во текот на денот тој одговори на објава од нискобуџетниот авиопревозник во која праша колку би чинело да ја купи компанијата и повторно побара да го отпуштат Мајкл О’Лири, долгогодишниот извршен директор на авиокомпанијата кооснована од покојниот Тони Рајан во 1984 година.
Спорот меѓу двајцата лидери изби минатата недела, откако О’Лири рече дека не би размислувал за тоа да го инсталира интернетот на „Старлинк“ (Starlink) на „Спејс екс“ (SpaceX) во флотата на нискобуџетната авиокомпанија поради трошоците за гориво поради тежината и отпорот на антената што се монтира на покривот на кабината. Маск потоа го нарече О’Лири дезинформиран, кој пак го нарече милијардерот „идиот“.
Акциите на „Рајанер“ денеска пораснаа дури за 2,3 проценти, по што се повлекоа во пад. „Рајанер“ има пазарна вредност од околу 30 милијарди евра (35 милијарди долари), трипати поголема од „Дојче Луфтханза“ (Deutsche Lufthansa AG), најголемата авиокомпанија во регионот.
О’Лири, кој во текот на неколку децении ја изгради компанијата во најголем нискобуџетен превозник во регионот, е меѓу нејзините десет најголеми акционери. Неодамна нему му беше доделен голем бонус пакет за постигнување одредени показатели за успешноста на акциите, кои инаку минатата година пораснаа за 55 проценти.
Спорот доаѓа во време кога четботот со вештачка интелигенција (ВИ) на Маск, Грок (Grok), е под зголемен надзор по извештаите дека се користи за креирање непримерни слики од луѓе на X. Ирска ќе го искористи своето претседателство со Европската Унија (ЕУ) оваа година за да се справи со злоупотребата на слики од ВИ во рамките на европското право, објавија вчера ирските медиуми.
Објавата на Маск „Колку би чинело да ве купам?“ упатена кон „Рајанер“ потсетуваше на судбоносна размена на пораки на социјалните медиуми во 2017 година. Откако во декември таа година објави дека го сака Твитер (Twitter Inc.), еден новинар на шега му предложи да го купи. „Колку чини?“, одговори Маск.
Тој повторно се врати на истата тактика речиси пет години подоцна, објавувајќи емотикон со насмевка наопаку неколку дена откако даде непобарана понуда за откуп.
Прописите на ЕУ бараат европската авиокомпанија да биде во мнозинска сопственост и контролирана од државјани на ЕУ. Минатата година одборот на „Рајанер“ одлучи да им дозволи на државјаните што не се од ЕУ да купуваат обични акции котирани на берзата „Еуронекст Даблин“ и депозитарни акции на Nasdaq.
„Рајанер“ може да биде исклучен од одредени индекси за следење на акциите доколку постои загриженост за прекршување на тие ограничувања за сопственост, се наведува на интернет-страницата на компанијата.
Маск е познат по тоа што е отворен во своите критики кон раководителите и компаниите, особено на социјалните медиуми. За време на процесот на купување на Твитер, сега познат како Х, тој често го изразуваше своето неодобрување кон работењето на компанијата и одлуките донесени од нејзиниот извршен директор во тоа време. Маск на крајот го купи Твитер за 44 милијарди долари и отпушти многу вработени, вклучувајќи и високи раководители.
Маск во минатото ги анкетираше своите следбеници за прашања почнувајќи од тоа дали „Тесла“ (Tesla Inc.) треба да го прифати доџкоин како средство за плаќање за своите електрични возила до тоа дали треба да продаде дел од својот удел во производителот на автомобили. Тој продолжи со продажба на акции во компанијата кон крајот на 2021 година.
Следната година, откако купи удел во компанијата што тогаш сè уште беше Твитер, тој ги анкетираше корисниците дали сакаат копче за уредување на нивните твитови, праша дали компанијата треба да го претвори своето седиште во Сан Франциско во засолниште за бездомници и побара мислења за тоа дали Твитер треба да ја врати услугата за кратки видеосодржини.
Месеци откако направи анкета за тоа дали треба да се повлече од функцијата шеф на компанијата, Маск ја ангажираше Линда Јакарино да го замени како извршен директор во мај 2023 година.
Купувањето авиокомпанија не е лесен потфат. Сопственикот на „Бритиш ервејс“ (British Airways), ИАГ (IAG SA), во 2024 година се откажа од планот за купување на шпанскиот превозник „Ер Европа“ (Air Europa) поради загриженост во врска со конкуренцијата, а „Спирит авиејшн“ (Spirit Aviation Holdings Inc.) и „Фронтир груп“ (Frontier Group Holdings) се соочија со тешкотии обидувајќи се да се спојат.