Како „Ново Нордиск“ ја изгуби водечката позиција на пазарот за слабеење?

Данскиот фармацевтски производител „Ново Нордиск“ (Novo Nordisk A/S) беше во првите редови од бумот на инјекциите за слабеење, откако луѓето открија дека неговата инјекција „оземпик“ (Ozempic), првично развиена за третман против дијабетес, може да помогне во намалувањето на обемот на нивниот струк.

„Ново Нордиск“ ја презеде активната состојка на „оземпик“, семаглутид, и ја ребрендира како „вегови“ (Wegovy), наменет исклучиво за слабеење. Успехот на овие блокбастер-лекови ѝ помогна на компанијата во еден период да стане највредната јавно котирана компанија во Европа.

Но речиси сите тие добивки во цената на акциите се избришани поради жестоката конкуренција од поевтини копии и од главниот ривал „Ели Лили“ (Eli Lilly & Co.), како и поради разочарувачките резултати од клиничките испитувања на следната генерација терапии за дебелина на „Ново Нордиск“. Со засилените притисоци врз цените, делумно поттикнати од напорите на администрацијата на Трамп да ги направи лековите поевтини, компанијата предупреди дека нејзината вкупна продажба ќе опадне оваа година.

Подемот и падот на „Ново Нордиск“
Акциите на „Ново Нордиск“ заостануваат зад ривалот „Ели Лили“

Bloomberg

Како „Ново Нордиск“ ја загуби предноста на пазарот за лекови за слабеење?

„Ново Нордиск“ беше меѓу првите кога станува збор за таканаречените терапии GLP-1, кои предизвикуваат намалување на телесната тежина преку имитирање на хормонот за контрола на апетитот глукагон-сличен пептид-1, што се ослободува по јадење и создава чувство на ситост.

Компанијата го лансира „оземпик“ во САД во 2018 година, а „вегови“ се појави на пазарот во 2021 година. Тоа беше неколку години пред еквивалентните GLP-1 терапии на „Ели Лили“ (Eli Lilly & Co.), кои се базираат на поинаква активна состојка, тирзепатид.

Сепак, иако „Ели Лили“ доцнеше и ја пласира својата инјекција против дебелина „зепбаунд“ (Zepbound) дури во 2023 година, овој третман покажа подобри резултати во намалувањето на телесната тежина во директна споредбена клиничка студија со „вегови“. Продажбата на „зепбаунд“ минатата година ја надмина онаа на „вегови“ во доларски износ и се очекува дополнително да ја зголеми предноста во 2026 година, според консензусот на аналитичарите собран од „Блумберг“.

Како „Ели Лили“ ја стигна „Ново Нордиск“ на пазарот за лекови за слабеење
Глобални годишни приходи од „вегови“ и „зепбаунд“

Bloomberg

Колку е голем проблемот од конкуренцијата на поевтините копии на лекови?

„Ново Нордиск“ е под притисок и од фалсификувани верзии на своите инјекции против дебелина. Компанијата проценува дека дури 1,5 милион пациенти во САД користат поевтини копии на GLP-1 терапии.

Заканата од ваквите копии се појави бидејќи во САД е дозволено производство на таканаречени „сложени“ лекови кога има недостиг од брендирани производи. Овие копии не мора да минат низ исто толку строг регулаторен процес на одобрување како брендираните или генеричките лекови.

Во раните фази од бумот на инјекциите за слабеење имаше недостиг во снабдувањето, но Администрацијата за храна и лекови подоцна соопшти дека недостигот е надминат, што значи дека поевтините копии повеќе не се дозволени. Сепак, производителите на лекови продолжија да ги продаваат своите производи користејќи ја регулаторната дупка што им овозможува да ја приспособат формулацијата на лекот - на пример, со мало приспособување на дозата или додавање витамини како што е Б12.

Освен поевтините копии, на хоризонтот се појавува и нова закана, бидејќи патентите на „Ново Нордиск“ за семаглутид почнуваат да истекуваат во повеќе земји. Тоа би можело да отвори простор за бран генеричка конкуренција.

Како „Ново Нордиск“ одговори на предизвиците?

„Ново Нордиск“ во март минатата година во САД го лансира сопствениот директен канал до пациенти, „Новокер“ (NovoCare), со цел да ги привлече луѓето што купуваат поевтини копии на лекови за слабеење од сопствен џеб, бидејќи нивното здравствено осигурување не ги покрива поскапите брендирани верзии. Платформата нуди значителни попусти во однос на каталошките цени на „оземпик“ и „вегови“.

Откако новиот извршен директор Мајк Доудстар,ја презеде функцијата во август, „Ново Нордиск“ почна со кратење на работните места и со намалување на цените на своите блокбастер-третмани за слабеење, во обид да ја врати конкурентската предност. Во ноември компанијата објави уште пониски цени за купувачите во САД што плаќаат во готово, преку „Новокер“ и партнерски услуги како „Вејтвочерс“ (WeightWatchers).

Bloomberg

Лековите за слабеење што се земаат орално се сметаат за следната граница на пазарот, бидејќи за пациентите се полесни за употреба од самостојно аплицираните инјекции и може да бидат поевтини за производство. „Ново Нордиск“ обезбеди неопходна почетна предност во однос на „Ели Лили“ откако прв доби одобрение од Администрацијата за храна и лекови за својата таблета и во јануари започна со продажба на оралната верзија на „вегови“ за слабеење во САД.

Телемедицинската компанија „Химс енд херс“ (Hims & Hers Health Inc.) лансира поевтина копија речиси еден месец подоцна, но набрзо го повлече третманот од пазарот. Тоа следуваше откако Администрацијата за храна и лекови најави построга контрола врз копиите на лековите за слабеење.

Може ли развојната линија на лекови за слабеење да ѝ даде поттик на „Ново Нордиск“?

Во подготовка е верзија со повисока доза на инјекцијата „вегови“, за која „Ново Нордиск“ наведува дека нуди ист потенцијал за слабеење како „зепбаунд“.

Компанијата исто така се обидува да ја престигне „Ели Лили“ со терапијата против дебелина од нова генерација „кагрисема“ (CagriSema), иако овој експериментален инјекциски лек досега не ги исполни очекувањата во клиничките испитувања. Во февруари „Ново Нордиск“ соопшти дека „кагрисема“ - која комбинира семаглутид со соединение што имитира друг цревен хормон, амилин - постигнала помало намалување на телесната тежина од тирзепатидот на „Ели Лили“ во директна споредбена студија.

Доудстар паралелно бара и договори за зајакнување на портфолиото за лекови за слабеење. „Ново Нордиск“ минатата година се обиде да ја преземе американската биотехнолошка компанија „Метсера“ (Metsera), но по наддавањето ја загуби трката од „Фајзер“ (Pfizer Inc.).

Како би можел притисокот за пониски цени на лековите во САД да влијае врз „Ново Нордиск“?

Американскиот претседател Доналд Трамп се насочи кон традиционално високите цени на лековите на рецепт во САД. Тој сака фармацевтските компании директно да им продаваат лекови на пациентите и цените во САД да ги усогласат со оние во другите развиени земји.

„Ново Нордиск“ и „Ели Лили“ во ноември постигнаа договор со администрацијата на Трамп за намалување на цените на нивните блокбастер-инјекции за слабеење и за Медикејд (Medicaid),  јавната програма за здравствено осигурување за лица со ниски приходи и лица со попреченост, но и за Медикер (Medicare), федералната здравствена програма за постарите граѓани. Според претставници на Белата куќа, договорот ќе доведе и до пониски директни цени за потрошувачите на „оземпик“ и „вегови“.

„Ново Нордиск“ предупреди дека договорените пониски цени би можеле да го притиснат глобалниот раст на продажбата оваа година. Но, за возврат, компанијата ќе добие забрзана постапка за одобрување на инјекцијата „вегови“ со повисока доза, како и тригодишно изземање од царините за увоз на фармацевтски производи во САД.