Фудбалската завеса се спушти на „Метлајф“ синоќа во Њујорк, каде што беше одиграно финалето на Светското првенство 2026. По повеќе од еден месец исполнет со над 100 натпревари, и додека милиони навивачи ги сумираат впечатоците од најголемиот фудбалски турнир, инвеститорите веќе го насочуваат погледот кон неделата што следува и финансиските пазари.
Новата недела носи неколку настани што би можеле да го одредат расположението на инвеститорите. Во фокусот ќе биде Европската централна банка, од која пазарите не очекуваат само одлука за каматните стапки, туку и појасни сигнали за тоа како ќе се движи монетарната политика во остатокот од годината. Истовремено, сезоната на финансиски резултати ќе покаже дали компаниите успеваат да го одржат растот.
Добро утро, ви пишува Анита С. Буховски од дигиталната редакција на „Блумберг Адрија“. Во продолжение се петте вести што ги издвоиме за почеток на денот.
Шпанија е светски првак, Аргентина и Меси паднаа во големото финале/Аргентина и Меси преку Шпанија ја одбранија светската титула
Фудбалската репрезентација на Шпанија во финалето на најголемото Светско првенство во историјата ја совлада актуелниот светск шампион, Аргентина и на својот дрес ја додаде втората ѕвезда, 16 години по првата. Големото финале одиграно на стадионот „Метлајф“ во Њујорк ја потврди Шпанија како водечка фудбалска сила на оваа деценија, која повторно ги обедини титулите европски и светски првак.
Мундијалот во 2026 година беше најголемото Светско првенство во историјата, со 48 репрезентации и 104 натпревари во САД, Канада и Мексико. Турнирот го собори рекордот по вкупна посетеност, со повеќе од 6,6 милиони гледачи уште пред натпреварот за третото место и финалето. Конечната бројка би требало да достигне речиси седум милиони посетители.
Зошто e ФИФА со години во минус иако Светското првенство носи милијарди?
Светското фудбалско првенство е најгледаниот спортски настан на планетата: финалето на претходниот турнир го гледале над милијарда луѓе, а кумулативната гледаност се мери во милијарди. Зад овој спектакл стои ФИФА, организација чии финансиски извештаи откриваат бизнис модел кој е драматично различен од која било класична компанија. Наместо стабилни годишни приходи, ФИФА работи во четиригодишни циклуси во кои една година (кога се одржува Светското првенство) ги носи речиси сите пари, а другите три троши се што е собрано.
Финансиските извештаи за 2025 година јасно го покажуваат ова. Вкупните приходи на ФИФА достигнаа 2,7 милијарди долари, што е пет пати повеќе од 483 милиони долари претходната година. Зад овој скок стои подготовката за Светското првенство: комерцијални договори, телевизиски права и маркетинг аранжмани се книжат во годините непосредно пред и за време на турнирот. Сличен модел беше видлив во пресрет на Светското првенство во 2022 година, кога приходите на ФИФА во 2021 година се зголемија на 766 милиони долари, речиси три пати повеќе од 267 милиони долари во 2020 година. Овој пат, растот е уште поизразен бидејќи Светското првенство во 2026 година е најголемото во историјата, проширувајќи се од 32 на 48 репрезентации, што донесе поголем обем на продажба на телевизиски и комерцијални права.
Кратките патувања создадоа бум на вилите и куќите за одмор, раст на нов пазар
Летниот одмор повеќе не се сведува само на седум или десет дена на море. Сè повеќе луѓе годишниот одмор го делат на неколку пократки патувања. Неколку дена во јуни, кога се користат последните денови од стариот одмор, потоа следуваат викенд-бегства во јули и август, па уште еден подолг одмор кон крајот на летото или во септември. Променетите навики при патувањето создаваат нови можности за сопствениците на приватни сместувања, а се избираат и поинакви дестинации, најчесто на домашен терен. Глобалниот пазар расте со двоцифрени стапки, Македонија бележи сè поголема понуда и интерес за рурални дестинации, додека Европа покажува дека патниците сè почесто избираат поблиски, пократки патувања со уникатни доживувања.
Глобалниот пазар на краткорочно туристичко изнајмување продолжува забрзано да расте, поттикнат од променетите навики на туристите, дигиталните платформи и сè поголемата побарувачка за приватно и флексибилно сместување. Според анализата на „Рисрч енд маркетс“ (Research and Markets), пазарот во 2025 година бил проценет на 149,2 милијарди долари, а до 2033 година се очекува да достигне 362,4 милијарди долари, што претставува просечен годишен раст од 11,8 отсто.
Зошто Македонија станува сè поатрактивна за велосипедски рути?
Британска студија покажа дека редовното возење со велосипед го намалува ризикот од срцеви заболувања дури до 47 отсто, а Светската здравствена организација сè почесто ја препорачува оваа активност како важна алатка за превенција на хронични болести. Истражувањата во последните години јасно покажуваат дека велосипедот не е само превозно средство, туку и една од најдобрите инвестиции во физичкото, но и менталното здравје.
Денес, велосипедизмот сè повеќе се позиционира и како дел од стратегиите за одржлив туризам. Европските градови инвестираат милијарди евра во велосипедска инфраструктура, а тоа го потврдува и новата студија „Сајклинг каунтс“ (Cycling Counts) објавена на трети јуни од Европската комисија по повод Светскиот ден на велосипедот.
Преглед на берзите: Еуфоријата околу чиповите се судира со кинескиот змеј
Минатата недела заврши со голема распродажба на финансиските пазари. Бранот на пад го предводеа акциите на производителите на полупроводници, со што групата компании што годинава беше главен двигател на растот на берзите се доближи до мечкин пазар. Слично расположение ја зафати и Источна Азија, каде што индексите Kospi – годинава еден од најуспешните берзански индекси во светот – и Nikkei 225, исто така, забележаа пад. Kospi на неделно ниво ослабе за околу 10 отсто, додека Nikkei 225 падна за приближно шест отсто. Технолошкиот Nasdaq изгуби околу два отсто, а индексот S&P 500 еден отсто.
Негативното расположение на пазарите е резултат на комбинација од повеќе фактори. Војната во Иран продолжи и покрај меморандумот за согласност од јуни, со судири меѓу американските и иранските сили и напади врз танкери. Истовремено, инвеститорите сè потешко наоѓаат оправдување за огромните вложувања во вештачката интелигенција, додека во Кина беше претставен напреден модел на вештачка интелигенција на стартапот „Муншот“ (Moonshot), кој може да им парира на најмоќните модели на „Опен еј-ај“ (OpenAI) и „Антропик“ (Anthropic).