ЕУ со нови енергетски мерки поради војната со Иран

Европската Унија предложи мерки како оптимизација на распределбата на авионско гориво, претставувајќи план за справување со енергетската криза предизвикана од војната со Иран.

„Акцелерејт ЕУ“ - објавен од Европската комисија во средата - им дава на земјите членки алатки за ограничување на цените на енергијата и справување со можен недостиг од гориво, без да се загрозат климатските амбиции на блокот или да се предизвика штетна конкуренција меѓу државите. Долгорочна цел е електрификација на економијата за да се избегнат идни шокови од фосилните горива.

Иако состојбата за ЕУ е помалку акутна од кризата по руската инвазија врз Украина - кога цените на гасот нагло скокнаа - заканата може да биде поширока поради бројот на погодени суровини и влијанието врз глобалната економија. Владите во Унијата веќе презедоа чекори за да го ублажат растот на цените за граѓаните и компаниите.

„Повеќе луѓе денес сфаќаат отколку пред три месеци дека единствениот излез е климатската конкурентност и независноста да одат рака под рака“, изјави еврокомесарот за клима Вопке Хукстра во интервју. „Треба што е можно побрзо да преминеме кон енергетска независност.“

Според планот, Комисијата веќе следниот месец ќе предложи мерки за „оптимизација“ на распределбата на авионско гориво меѓу земјите членки и е подготвена да предложи измени на постојните правила ако се појави недостиг. Извршното тело на ЕУ ќе го координира и полнењето на гасните складишта во текот на летото, потсетувајќи на постојните законски флексибилности.

Лидерите на ЕУ ќе разговараат за планот на состанок во Кипар во следните два дена. Комисијата ќе претстави и каталог на мерки за намалување на побарувачката пред неформалниот состанок на министрите следниот месец. Досега, војната со Иран ја зголеми сметката на ЕУ за фосилни горива за 24 милијарди евра.

По инвазијата врз Украина, ЕУ се откажа од рускиот гас, но во многу случаи го замени со снабдување од други земји, како САД. Тоа ја остави Европа изложена на глобалните пазари на фосилни горива, каде што мора да се натпреварува со Азија за ограничени количини додека Ормускиот Теснец останува практично затворен.

Потребата за намалување на побарувачката за енергија по почетокот на војната во Украина доведе и до затворање на многу европски индустрии што не успеаја целосно да закрепнат ниту по падот на цените.

Сепак, некои од кризните политики остануваат во сила, како целите за полнење на гасните складишта за да има доволно резерви за грејната сезона. Комисијата ги охрабри земјите членки да ја искористат флексибилноста и да ги наполнат складиштата до 10 процентни поени под вкупната цел од 90 отсто. Таа наведе и дека е подготвена, ако е потребно, да дозволи дополнително отстапување од уште пет процентни поени.