ЕУ предупредува: За намалување на зависноста од Кина ќе бидат потребни многу пари

Европската Унија развива „инструмент за солидарност“ за поддршка на компаниите кои ги диверзифицираат критичните набавки и ја намалуваат зависноста од Кина, како и за ублажување на последиците од евентуални кинески одмазднички мерки во случај на трговски конфликт.

Сепак, оваа алатка ќе има цена и ќе бара финансиски средства, токму во момент кога земјите-членки преговараат за следниот повеќегодишен буџет на Унијата, според лица запознаени со ова прашање.

Не е јасно колку средства ќе треба да се издвојат, бидејќи тоа ќе зависи, меѓу другото, и од обемот на евентуалниот кинески одговор. Но сумата би можела да биде значителна, со оглед на големината на засегнатите индустрии и обемот на трговијата. Размислувањата во ЕУ доаѓаат во време кога неколку земји-членки бараат намалување на јавната потрошувачка.

Инструментот, кој го развива извршната власт на ЕУ, ќе биде дел од напорите на Унијата за справување со огромниот трговски дефицит со Кина, кој сега надминува 360 милијарди евра (411 милијарди долари) и ги погодува сите земји-членки.

Bloomberg Mercury

Амбасадорите на земјите-членки оваа недела биле информирани за овие напори, изјавија изворите, кои зборуваа под услов на анонимност поради доверливоста на разговорите.

Портпаролите на Европската комисија, која е надлежна за трговските прашања на Унијата, одбија да дадат коментар.

Стратегијата на ЕУ за ребалансирање на трговските односи со Пекинг се одвива на неколку паралелни колосеци: дијалог, развој на нови инструменти за диверзификација на снабдувањето и подобро користење на постојните алатки, како што се истрагите за субвенции, заштитните мерки и можното активирање на т.н. инструмент против економска принуда. Таквиот чекор би ѝ овозможил на Унијата да воведе бројни тарифни и нетарифни мерки како одговор на наводни практики на економска принуда.

Извршната власт на ЕУ внимателно нагласува дека ниту една од овие алатки не е исклучиво насочена против Кина, велат изворите.

Во досегашните разговори, Пекинг покажал подготвеност да разгледа начини за зголемување на увозот од ЕУ, но бил помалку расположен да бара начини за ограничување на сопствениот извоз, велат тие. И двете прашања се од клучно значење за ЕУ поради огромниот трговски јаз, како и поради бариерите за пристап до кинескиот пазар и умереното ниво на домашна потрошувачка во Кина.

ЕУ, исто така, се залага за подолгорочни дозволи и поедноставени процедури за увоз на критично важни суровини и производи, додека од Пекинг бара да ги намали ограничувањата за пристап до пазарот и да го намали обемот на својот извоз. Кина, пак, бара ЕУ да возврати со олеснување на сопствените ограничувања доколку Пекинг се согласи на промени, велат изворите.

Двете страни поставиле рок до октомври за да постигнат напредок. Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во јуни изјави дека Унијата ќе преземе решителни мерки доколку дијалогот не донесе резултати.

Европскиот комесар за трговија Марош Шефчович треба да ја посети Кина во октомври за да направи проценка на разговорите, пред самитот на лидерите на ЕУ во Брисел, каде што ова прашање ќе биде на дневен ред.

Неколку претставници во Брисел и во повеќе европски престолнини се скептични дека лидерите на ЕУ имаат доволно политичка волја да му се спротивстават на Пекинг доколку дипломатијата не успее. Според изворите, Кина неизбежно би возвратила агресивно доколку ЕУ преземе такви мерки.

Bloomberg Mercury

Пекинг има доминантна контрола врз минералите и чиповите што се од клучно значење за важни европски индустрии, како што се одбранбената и автомобилската индустрија. Ова ги усложнува напорите за поостар пристап кон Кина, бидејќи Пекинг би можел да ги искористи контролите врз извозот за сериозно да ги погодни европските компании. Кина веќе предупреди дека ќе се спротивстави на секој потег на ЕУ насочен кон заштита на европските индустрии и проширување на инструментите на економската политика.

Во 2025 година, Кина покажа дел од штетата што може да ја предизвика кога воведе ограничувања за извоз на ретки земјени елементи, што предизвика глобална паника поради можен недостиг и прекини во производството.

Како показател за ранливоста на ЕУ на нарушувања во синџирите на снабдување, европските производители на автомобили оваа година успешно лобираа кај Европската комисија привремено да ги суспендира санкциите против голем кинески снабдувач со полуспроводници. Без тоа изземање, компаниите предупредија дека нивните залихи би се исцрпеле во рок од неколку недели.