Расте незадоволството во ЕЦБ по најавите дека Лагард ќе си оди порано

Збуени, иритирани, несигурни. Внатре во Европската централна банка, вработените се во шок по вестите дека претседателката Кристин Лагард ќе се повлече пред истекот на нејзиниот мандат, оставајќи прашања за нејзиниот авторитет.

Неколку членови на Управниот совет се збунети од недостигот на отпор кон шпекулациите, велат извори запознаени со ситуацијата. Реакцијата на Лагард оваа недела беше во остар контраст со нејзиното цврсто негирање на слични извештаи во 2025 година.

Мнозина се чувствуваат оставени во темница за тоа што ќе направи 70-годишната Французинка на чело на институцијата, велат изворите, инсистирајќи на  анонимност. Внатрешен меморандум до персоналот на ЕЦБ, виден од „Блумберг“, не понуди повеќе информации од она што беше објавено во медиумите.

Исто така постојат грижи за заканите кон клучниот принцип на независноста на централната банка, особено ако Лагард се смета дека си заминала поради политички причини, велат извирите.

Портпаролот на ЕЦБ одби да коментира.

Внатрешните фрустрации ја погодуваат ЕЦБ во деликатно време. Иако креаторите на политика ја вратија инфлацијата околу нивната цел од 2 отсто и велат дека каматните стапки моментално се во „добра позиција,“ не недостигаат ризици со кои се соочува еврозоната од 21 земја што бараат внимание – и потенцијално брз одговор.

Анти-европскиот став на Доналд Трамп, одразен во сè, од царини до одбранбена политика, како и големите дефицити и посилната валута, се меѓу заканите што висат над економијата. Сите имаат импликации за инфлацијата, со која ЕЦБ мораше жестоко да се бори за да ја намали од врвот од над 10 отсто.

Прашањата за посветеноста на Лагард кон ЕЦБ исто така го загрозуваат нејзиниот авторитет во институцијата по поделеното лидерство на нејзиниот претходник Марио Драги.

Метју Рајан, шеф на стратегија за пазари во финансиска фирма, гледа ограничено влијание врз еврото, имајќи предвид дека се очекува ЕЦБ да ја задржи политиката непроменета некое време, но забележува дека сепак постојат импликации.

„Фактот дека Лагард не ја негираше приказната кажува многу,“ рече тој. Рана промена на лидерството „може да го еродира авторитетот и кредибилитетот на Лагард за време на претстојните комуникации.“

Најновите шпекулации беа поттикнати од „Фајненшел тајмс“, кој објави дека Лагард одлучила да си замине порано. ЕЦБ не ја негираше директно приказната, туку наместо тоа ги поттикна шпекулациите со изјавата дека претседателката нема донесено одлука за крајот на нејзиниот мандат, што сугерира дека темата се разгледува.

Bloomberg

Лагард имаше последователна можност да ги разјасни своите планови во интервју за „Волстрит Џурнал“ објавено подоцна минатата недела. Нејзиниот коментар беше дека нејзината „основна претпоставка“ е дека нејзината мисија ќе трае до крајот на мандатот.

 

Ако постои чувство дека Французинката гледа кон излез, тоа може да ја поткопа нејзината способност да зборува за институцијата со силен глас. Тоа би им дало на некои европски политичари причина да ги игнорираат нејзините повторени критики кон нивните влади за бавното движење со реформите за подобрување на капиталните пазари и конкурентноста.

Соочени со протекционистички притисоци од САД и проширувањето на индустриската моќ на Кина, европските лидери знаат дека мора да реагираат, но се поделени околу тоа како тоа треба да се случи.

Политички барања

Под водство на Лагард, ЕЦБ беше гласен придонесувач во дебатата, а во некои престолнини постои незадоволство од мешањето. Пред состанокот на шефовите на држави овој месец, институцијата им испрати список на барања.

Вклучувањето на ЕЦБ - која ја цени својата независност од политичарите - во такви дискусии е опасен потег. Тоа може да се врати како бумеранг ако оние кон кои е насочено го сметаат придонесот на институцијата како покана за реципрочност. Уште повеќе ако лидерот изгледа на кој било начин компромитиран.

Позадината на раното заминување на Лагард има многу политички елементи. Тоа би им овозможило на европските лидери - особено на францускиот претседател Емануел Макрон и германскиот канцелар Фридрих Мерц - да го изберат нејзиниот наследник пред француските претседателски избори напролет. Тоа би спречило Марин Ле Пен од Националното собрание, која може да ги добие изборите, да има влијание врз наследството во ЕЦБ.

Протежето на Ле Пен, Жордан Бардела, сигнализираше дека партијата би ја притиснала ЕЦБ да го рестартира квантитативното олеснување за да помогне со фискалните проблеми на Франција, игнорирајќи ги правилата што забрануваат централната банка директно да ги финансира владите.

Шефот на француската централна банка, Франсоа Вилроа де Галоу, исто така неодамна објави дека ќе ја напушти својата функција предвреме.

„Бенефитите треба внимателно да се измерaт против ризикот дека стратегија за назначување дизајнирана да го спречи изборот на следниот француски претседател може да поттикне популистички и анти-естаблишментски чувства,“ рече Марко Вали, шеф на макроекономска анализа во „Уникредит“ во Милано. „Лидерите на ЕУ и ЕЦБ мора да го водат овој процес со голема претпазливост.“

Ова не е првпат да се појават прашања за иднината на Лагард. Минатата година се шпекулираше дека таа размислува да го замени својот кабинет во Франкфурт со еден близу Женева, водејќи го Светскиот економски форум.

Во интервју за „Волстрит џурнал“, Лагард рече дека Светскиот економски форум е „една од многуте опции“ што ги разгледува за по ЕЦБ.