Колку ќе нè чинат новите еврообврзници: Големиот интерес ги менува каматите

Колкава ќе биде цената што ќе треба да ја плати Македонија за новото задолжување преку еврообврзници односно колкав принос ќе имаат инвеститорите кои што ќе одлучат да вложат пари во овој инструмент е прашање кое заслужува внимание откако Министерството за финансии задолжи реномирани светски финансиски институции да организираат серија повици за инвеститори во понеделникот токму за да почне да реализира постапката за издавање на еврообврзниците. Според информациите објавени на терминалот на „Блумберг“, инцијалниот принос/цена за кој се преговараше со инвеститорите беше 4,625 проценти за четиригодишната еврообврзница во вкупна вредност од 500 милиони евра и 5,5 проценти за осумгодишната еврообврзница, исто така во вредност од 500 милиони евра. Меѓутоа, поради големиот интерес меѓу инвеститорите во текот на денот процентите паднаа во зоната од 4,25 проценти односно 5,125 проценти, соодветно.    

Како што веќе објавивме, македонската Влада ќе се обиде да се задолжи преку понуда на обврзници деноминирани во евра со референтна фиксна каматна стапка и рок на отплата на четири и на осум години. Понудата е за котирање на главниот пазар на Лондонската берза, а ќе се реализира во зависност од пазарните услови. Истовремено, објавена е тендерска понуда со фиксна цена за откуп на веќе издадената еврообврзница од 700.000.000 евра со камата од 3,675 проценти, а која достасува на 3 јуни 2026 година.

Споредливи со Бенин, сѐ уште далеку од Мароко

Михаел Блажековиќ, тим-лидер на аналитика во „Блумберг Адрија“ укажува дека Македонија ретко се задолжува преку еврообврзници и дека сега поради достасувањето на веќе издадената хартии од вредност надлежните се одлучиле на двојно издавање еврообврзници. Тој додава дека е тешко да се најдат споредливи земји со ист рејтинг.

„Само егзотичниот Бенин има 8-годишна еврообврзница и „ББ+“ рејтинг од ‚Фич‘ така што првите проценки за IPT приносот (од англиски:initial price talk) на македонските 8-годишни обврзници се движат во согласност со пазарот и обврзницата na Бенин“, вели Блажековиќ.

Кога станува збор за 4-годишната обврзница, тој вели дека само Мароко има рејтинг од „Фич“  (ББ+), но нагласува дека според „Стандард и Пурс“ (S&P), Мароко има инвестициски рејтинг од БББ-. Блажековиќ додава дека почетниот принос (IPT) на македонските 4-годишни обврзници од 4,6 проценти е повисок од мароканскиот принос, но и дека Македонија нема инвестициски рејтинг според ниедна рејтинг агенција, па затоа разликата од 100 базични поени е оправдана.

 

 

„Македонската економија постигна солидни стапки на раст во последните квартали и не е презадолжена, па затоа очекуваме зголемен интерес од инвеститорите, особено инвеститорите на граничните (frontier) пазари, што би можело да ги намали приносите под инцијално планираниот принос“, смета Блажековиќ.

Зошто две еврообврзници?

Министерката за финансии Гордана Димитриеска Кочоска неодамна соопшти дека во првиот квартал годинава ќе биде издадена нова еврообврзница која ќе биде во два дела, но со различна рочност.

„Ќе биде во првиот квартал, работиме на тоа, ќе бидете информирани кога ќе ја започнеме целата постапка. Ќе остане во два дела, две еврообврзници по 500 милиони ера. Ако е помалку од петстотини милиони евра обврзницата не е атрактивна за  инвеститорите кои можат да ја продаваат на секундарниот пазар и тогаш цената е повисока, од таа причина се одлучивме за две еврообврзници“, рече Димитриеска Кочоска, на новинарско прашање на прес-конференцијата во Владата за пилот фазата на системот е-фактура.

 

Долго време се размислуваше,  дополни таа, дали ќе се оди со една но имајќи го личното искуството, за жал, мене ми се падна среќата во следните четири години  јас да враќам туѓи обврски, во ненормално високи износи како што е годинава од 700 милиони евра, нешто што можеби можело да се олесни и да се организира на друг начин.

„Долго време размислував дали тоа е чесен пристап јас да се задолжам денес со 950 милиони евра како што зборувавме и некој следен министер за финансии да биде во уште полоша состојба од тоа што сум јас денес. И сепак професионалноста кај мене ја надвладеа  ситуацијата и заради тоа одлучивме да бидат две еврообврзници со различни рочности со цел некој иден министер  да има многу подбри услови во кои ќе работи. Да не се секира како ќе ги прибира парите туку да може да работи повеќе и на други работи кои се должност на МФ“, рече министерката за финансии.