Македонија веќе плаќа премногу за долгорочно задолжување

Ќе плаќа ли Македонија поскапо за новите задолжувања е прашање кое заслужува внимание со оглед на тоа што светот влезе во период во кој трошоците за задолжување на владите уриваат рекорди бидејќи инвеститорите бараат поголем надомест за да бидат мотивирани да држат долгови со подолг рок на достасување. „Блумберг Адрија“ веќе објави дека приносите на 30-годишните јапонски државни обврзници се блиску до историски највисокото ниво и изнесуваат 4,19 отсто, а децениски рекорди има и кај 30-годишните британски и американски обврзници. Индикаторот на „Блумберг“ што го следи државниот долг на земјите од Групата седум најразвиени економии (Г7) сега има просечен принос највисок од септември 2000 година.

Благ раст на приносите на новата македонска еврообврзница

Министерството за финансии во јануари успешно издаде еврообврзница од милијарда евра, поделена во две транши од по 500 милиони евра со рок од четири  и осум години и каматни стапки од 3,875 и 4,750 проценти, соодветно. Средствата беа наменети за отплата на еврообврзницата од 2020 година во износ од 700 милиони евра и за финансирање на буџетскиот дефицит.

Податоците од терминалот на „Блумберг“ покажуваат благ раст на приносите во септември, кои се доближија до границата од 4,5 проценти (за првата четиригодишна транша од еврообврзницата) и се искачија над пет проценти за втората транша од еврообврзницата, која има подолг рок на достасување од осум години. Сепак, и во двата случаи приносите се уште се под врвовите постигнати во април годинава.   

Какви се каматите на домашниот пазар

Министерството за финансии во Македонија на редовна основа издава државни записи и обврзници на домашниот пазар, а за да ги покрие тековните буџетски трошоци и за да ги врати износите што достасуваат од веќе издадените државни хартии од вредност.

И тука може да се забележи дека задолжувањето на Македонија, посебно она на долг рок бележи поскапување. Така, ако во 2021 година државата издавала петнаесетгодишни државни обврзници со камати од 2,2 односно 2,5 проценти, деновиве истите обврзници се издаваат со камати од 5 и 5,2 проценти.

Скапо не чини кредитниот рејтинг

Надвор од тековните глобални трендови на пазарите на обврзници, „Блумберг Адрија“ уште на крајот од минатата година пишуваше дека според нашите  аналитичари Македонија се задолжува најскапо во регионот Адрија, имајќи го предвид статусот на кредитен рејтинг (S&P=BB-). Тие укажaa дека ликвидноста на домашниот систем и достапноста на средства на странските пазари не се доведени во прашање.

Depositphotos

„Сепак, со оглед на тоа што Македонија е сè уште во територијата ‚ѓубре‘ (junk) во однос на кредитниот рејтинг, значителен пад на приносите во моментов не е можен“, посочи тогаш главниот аналитичар на „Блумберг Адрија“, Михаел Блажековиќ.

Македонија ќе издава нова еврообврзница во 2027 година

Македонската Влада планира да издаде нова еврообврзница во 2027 година во зиснод 1,3 милијарди евра. Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска неодамна информира дека станува збор за навремено обезбедување средства за финансирање на обврските на државата, меѓу кои и отплатата на значителен износ на стари долгови што достасуваат следната година.

Истовремено, согласно фискалната стратегија, за 2027 година е предвиден буџетски дефицит од 3,5 проценти од БДП, кој исто така треба да се финансира.

 

Во услови кога глобалните пазари се понестабилни, пристапот до капитал не е единственото прашање бидејќи цената по која државата може да дојде до тие средства станува подеднакво важна. Имено, тоа е и суштината на движењето на приносите и каматите. Доколку приносите и каматите продолжат да растат, секое ново рефинансирање на стар долг или задолжување за покривање на нов дефицит може да стане поскапо.